رۋحانيات • 29 مامىر، 2019

لاۋحا

994 رەت كورسەتىلدى

ءبىرشاما ۋاقىت بۇرىن مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز ورتالىعىندا تۇركىستان قالاسىندا ورنالاسقان «ازىرەت سۇلتان» مەم­لەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيى جايلى تانىس­تىرىلىم بولىپ ءوتتى. ياعني، وسىدان 40 جىل بۇرىن شاڭىراق كوتەرگەن اتالعان مەكەمە – قازىر­گى تاڭدا ەلىمىزدەگى تۋريزم كوزىنە اينالعان ەڭ ءىرى مادەني وشاقتاردىڭ ءبىرى. ءدال قازىر مۋزەيدىڭ ەكسپونات قورى 24421 بىرلىك جادىگەردى قۇراسا، وسى­لاردىڭ ىشىندە ەڭ كونەسى ءھام تاريحي مازمۇنى جاعى­نان قۇندىسى – قولادان قۇيىلعان لاۋحا ەكەن.

– بۇل بۇيىم اتاقتى جاھانگەر ءامىر تەمىر داۋىرىندە، ياعني ءحىV عاسىردا جاسالعان، – دەيدى قورىق-مۋزەي قىزمەتكەرلەرى. ول زاماندا مۇنداي لاۋحانى تۋدىڭ سابىنىڭ باسىنا ورناتقان ەكەن. جادىگەردىڭ تازا سالماعى – 5 كيلو، بيىكتىگى – 98 سم. لاۋحا ەكى بولىكتەن قۇرالعان. ءبىرىنشى بولىگى – جاپىراق ءپىشىندى جازۋلارمەن ورنەكتەلگەن جالپاق باسى بولسا، ەكىنشى بولىگى – شىراعدان ءتارىزدى مويىنساپ. بۇل مويىنساپ جاپىراققا ءۇش تۇيمە شەگە ارقىلى بەكىتىلىپتى.

ورنەك جازۋلى جاپىراقتىڭ ديامەترى – 37،5 سم، بيىكتىگى 59 سم بولسا، مويىنساپتىڭ تۇعىر ديا­­­­­مەترى – 14،5 سم، بيىكتىگى – 39 سم. لاۋحانىڭ ۇشىن­داعى قوشقارمۇيىز ويۋلار ءوزارا سيممەتريالى تۇردە سايكەس­تەندىرىلىپ، ۇلكەن ويۋدىڭ ۇشتاسقان بولىگىنە «اللا» دەگەن ءسوز ويىپ جازىلىپتى. وسى «اللا» ءسوزىن جيەكتەگەن قوشقار ءمۇيىز ويۋدىڭ ۇزىن ۇشتىقتارىنىڭ ءبىر بەتىنە كاليما ءشاحادات (كۋالىك ءسوزى) بادىزدەلسە، كەلەسى جاعىنا مۇحاممەد پايعامباردان كەيىنگى ءتورت حاليفا: ابۋباكىر، ومار، وسپان، ءاليدىڭ اتتارى جازىلعان.

لاۋحانىڭ جاپىراق بولىگى مەن ونىڭ جيەگىندەگى اشەكەيلى سۋلس قولتاڭبامەن بەدەرلەنگەن جازۋلاردا: مۇحاممەد پايعامبار جانە حازىرەتى ءالي حا­ليفانىڭ ۇرپاق­تارى، وعان قوسا كەيىنگى يمام شەيحتەر جايلى ما­داق-تىزبەلى ءماتىنى بە­رىل­گەن.

اتالعان جادىگەر­دىڭ تاريحي، مادەني قۇن­دىلىعى جايلى ايت­قان زەرتتەۋشىلەر پايىمىنا ۇڭىلسەك: «لاۋحاداعى وسيەت جاز­بالار ادام بالاسىن رۋحاني ازاتتىققا، بىرلىككە شاقىرۋمەن قاتار، ونىڭ ۇلگىسى مەن ءداستۇر ساباقتاستىعىن بەينەلى يشارامەن ءبىلدىرىپ تۇر. بۇل ءياساۋيدىڭ ءحال ءىلىمى ءھام حيكمەت ءداستۇرىنىڭ ومىرشەڭدىگىنىڭ ناقتى كورىنىسى» دەپتى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەلىمىزدە كۇن قايتا سالقىندايدى

اۋا رايى • بۇگىن، 16:53

ەسىل وزەنىنە جاڭا كوپىر سالىنادى

ايماقتار • بۇگىن، 15:16

شىعىس قازاقستان «جاسىل» ايماقتا

ايماقتار • بۇگىن، 12:15

دوللار ارزانداپ، مۇناي قىمباتتادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 11:36

قىركۇيەكتە حالىق ساناعى باستالادى

قازاقستان • بۇگىن، 09:47

ۇقساس جاڭالىقتار