پرەزيدەنتتىكتەن ۇمىتكەر تۇڭعىش ايەلدىڭ سايلاۋالدى شتاب مۇشەلەرى زاۋىت جۇمىسشىلارىنا د.ەسپاەۆانىڭ وتاندىق كاسىپورىنداردى قولداۋعا باعىتتالعان ۇسىنىستارىن جەتكىزدى. ونەركاسىپ ماماندارى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ جانە زەينەت جاسىنا قاتىستى سۇراقتارىن قويدى. سونداي-اق جينالعانداردى قازاقستانداعى جەمقورلىققا قارسى كۇرەس شارالارى دا قىزىقتىردى.
كەزدەسۋ بارىسىندا ۇمىتكەردىڭ قازاقستاندىق كاسىپورىندارعا ارنالعان سالىق تولەمى جۇيەسى جانە قارجىلاندىرۋعا بايلانىستى باستامالارى ءسوز بولدى. «ماڭىزدى قولداۋ شارالارىنىڭ ءبىرى – وتاندىق ونەركاسىپ ورىندارىنا جەڭىلدىكتەر قاراستىرۋ. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق ايماق شەڭبەرىندە كوپتەگەن مەملەكەتتىك تاپسىرىس پەن تەندەرلەردى شەتەلدىكتەر الىپ جاتىر. شەتەلدىك مۇناي پايدالانۋشىلارىن وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ تاۋارى مەن قىزمەتىن پايدالانۋعا مىندەتتەۋ كەرەك. ءبىزدىڭ ۇمىتكەر د.ەسپاەۆا «مەملەكەتتىك تاپسىرىستار تۋرالى» زاڭعا, «سامۇرىق-قازىنا» اق جانە تاعى باسقا ۇلتتىق كومپانيالارداعى تاپسىرىس تۋرالى ەرەجەگە «وتاندىق ءوندىرۋشى», «قازاقستاندىق تاۋار» سەكىلدى ۇعىمداردى قايتا ەنگىزۋ قاجەت دەپ سانايدى», دەدى ا.پەرۋاشەۆ.
«اۋىل» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پاتريوتتىق پارتياسىنان پرەزيدەنتتىككە كانديدات تولەۋتاي راقىمبەكوۆ شىعىس قازاقستان وبلىسىن ارالاپ ءجۇر. ول بۇل ساپارىنىڭ ماقساتى اۋىل شارۋاشىلىعى ماسەلەلەرىمەن جاقىننان تانىسىپ, تۇرعىنداردىڭ سۇراقتارىنا تىكەلەي جاۋاپ بەرۋ ەكەنىن ايتتى.
كانديدات الدىمەن تاۋارلى ءسۇت فەرماسىنا باردى. فەرمادا 3 مىڭ باس مال بار. ونىڭ ىشىندە شامامەن جارتىسى – ساۋىن سيىر. «جىلىنا ورتاشا ەسەپپەن العاندا 1 سيىردان ساۋىلعان ءسۇت 8 مىڭ مەتردەن اسادى. بۇل – قازاقستانداعى ورتاشا كورسەتكىشتەن 3 ەسە كوپ. ەگەر ەلىمىز كولەمىندە مۇنى 3 ەسەگە ارتتىرسا, ءبۇگىنگى تاڭدا 6 ملن تونناعا قوسىمشا 12 ملن توننا ءونىم شىعارىپ, دايىن ءونىمدى ەكسپورتقا جىبەرەر ەدىك», دەدى ت.راقىمبەكوۆ.
شىعىستاعى شارۋا قوجالىعىنىڭ تابىسقا جەتۋىنىڭ ءبىر سىرى – عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ قىزمەتى. وتاندىق جاس عالىمدار ۋكراينادان شاقىرىلعان عىلىم دوكتورلارى مەن عىلىم كانديداتتارىنىڭ باسشىلىعىمەن ءداندى جانە مايلى داقىلداردىڭ, ونىڭ ىشىندە سويا سورتىنىڭ سەلەكتسياسىمەن اينالىسادى. كانديداتتى جەرگىلىكتى شقمۋ تۇلەكتەرىنىڭ شارۋاشىلىقتا جۇمىس ىستەپ جاتقاندارى قۋانتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, ستۋدەنتتەردىڭ ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرگەننەن كەيىن جۇمىس ىزدەپ اۋىلعا كەلۋگە نيەت بىلدىرگەنى – وتە قۇپتارلىق باستاما.
«شارۋا قوجالىعى تەك 2018 جىلدىڭ وزىندە عىلىمعا 385 ملن تەڭگە سالىپتى, ال بيۋدجەتتىڭ ۇلەسى – 15 ملن تەڭگە. مىنە, عىلىمنىڭ, ءبىلىمنىڭ جانە اگرووندىرىستىڭ تىعىز ينتەگراتسياسىنىڭ جارقىن مىسالى. جانە عىلىمي زەرتتەۋلەرگە جەكە ينۆەستيتسيا سالۋدىڭ پايدالى ەكەندىگىنىڭ ناقتى كورىنىسى. ءاربىر اۋىلدا وسىلاي بولۋى كەرەك. سول كەزدە اۋىل تۇرعىندارىنىڭ بولاشاققا دەگەن قۇلشىنىسى ارتادى. مەن, پرەزيدەنتتىكتەن ۇمىتكەر تۇلعا رەتىندە وعان قالاي قول جەتكىزۋگە بولاتىنىن انىق بىلەمىن», دەدى ت.راقىمبەكوۆ.
كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنان پرەزيدەنتتىككە كانديدات امانكەلدى تاسپيحوۆتىڭ سەنىم بىلدىرىلگەن ادامدارى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىنىڭ اياسىندا باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى سىرىم اۋداندىق ءبىلىم بەرۋ ءبولىمى عيماراتىندا «كاسىپوداق ۇيىمى جانە ونىڭ قوعامدىق باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ءرولى» تاقىرىبىندا دوڭگەلەك ۇستەل جيىنىن وتكىزدى. وتىرىسقا وبلىستىق ءبىلىم بەرۋ قىزمەتكەرلەرى كاسىپوداق ۇيىمىنىڭ توراعاسى م.داۋپاەۆ جانە ءوڭىرلىك شتاب وكىلدەرى گ.قۇرمانعازيەۆا مەن گ.حايرليەۆا قاتىستى. الدىمەن ءسوز باستاعان م.داۋپاەۆ كانديدات ا.تاسپيحوۆتىڭ سايلاۋالدى تۇعىرناماسىندا كورسەتىلگەن ەڭبەك ادامىنا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋ, ولاردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋ تۋرالى ايتىپ بەردى. سىرىم اۋدانى ءبىلىم سالاسىنىڭ كاسىپوداق مۇشەلەرى ۇيىمنىڭ جۇمىس بارىسى, «ەڭبەك شارتىن جاسا!» اكتسياسىنىڭ جۇرگىزىلۋى جونىندەگى قازىرگى ماسەلەلەردى مالىمدەپ, سوڭىندا سايلاۋعا بەلسەندى قاتىساتىندارىن, ۇمىتكەردى قولدايتىندارىن جەتكىزدى.
سونىمەن قاتار بۇل وڭىردە وبلىستىق شتاب بەلسەندىلەرى بايتەرەك جانە تەرەكتى اۋداندارىنا اۆتوكەرۋەن ۇيىمداستىردى. جاستار اۋىلداردى ارالاپ, اقپاراتتىق تاقتالارعا پرەزيدەنتتىكتەن ۇمىتكەر ا.تاسپيحوۆتىڭ ۇگىت-ناسيحات ماتەريالدارىن ورنالاستىردى.
جيىندا ناسيحاتشى توپ قازىرگى جاستاردىڭ تاربيەسىنە دە توقتالىپ, تەك قوماقتى تابىسقا عانا ۇمتىلىس جاستاردى قۇلاقكەستى قۇلعا اينالدىرىپ جاتقانىنا نازار اۋداردى. ينتەرنەتتىڭ بەلگىلى ءبىر كونتەنتى جاستار اراسىندا وسىنداي ولقىلىقتىڭ ورىن الۋىنا سەبەپ بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.
«جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ تۇلەكتەرىنىڭ ديپلومدارى كوبىنە ەڭبەك نارىعىندا كادەگە جاراماي, جۇمىسسىزدىق ماسەلەسى تۋىنداپ وتىر. بۇل ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن جاڭا ءتاسىل قاجەت, قوعامنىڭ زاماناۋي تالاپتارىنا سۇيەنۋ كەرەك. جاستاردىڭ ءوزىن ءوزى تانىتۋىنا ءمۇمكىندىك ۇسىنۋ – كوممۋنيستىك حالىق پارتياسىنىڭ باستى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى. سول ءۇشىن كانديدات ج.احمەتبەكوۆ ءوزىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا جاستار ءۇشىن العاشقى كەپىلدەنگەن جۇمىس ورنىن ەنگىزۋدى تالاپ ەتەتىنىن كورسەتتى. ءبىز, قازاقستان كوممۋنيستەرى, ورتاق ءىس ءۇشىن جۇمىس ىستەيمىز! ءبىزدىڭ سەنىمىمىز ءبىرلىك, مەيىرىم جانە ءوسىپ-وركەندەۋ سياقتى بارشاعا تۇسىنىكتى ۇعىمدار اياسىندا نىعايادى», دەدى قالالىق شتاب جەتەكشىسى.
«تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاۋەلسىزدىك جىلدارى بەرىك ورنىقتىرعان, قامتاماسىز ەتكەن تاريحي ساباقتاستىقتاردى ودان ءارى جالعاستىرۋ مەملەكەتىمىزدىڭ ىرگەتاسىن, ۇستانعان ساياسي باعىتىن باياندى ەتە تۇسەدى. نۇروتاندىقتار تاڭداۋدان قاتەلەسپەدى, ق.توقاەۆقا زور سەنىم ءبىلدىرىپ وتىر. ول زاڭدى دا. ويتكەنى قازاقستاندىقتار ونىڭ باسشىلىق لاۋازىمداردا مول تاجىريبە جيناقتاعانىن, قيىندىقتاردى ەڭسەرە بىلەتىن زور تالانتتى ۇيىمداستىرۋشىلىق قارىم-قابىلەتكە يە ەكەنىن جاقسى بىلەدى. وسى سەبەپتى ەلباسىمىزدىڭ سارا ساياساتىن, جارقىن جولىن جالعاستىرارىنا, ۇلتارالىق كەلىسىم قاعيداتتارىن كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتارىنا كامىل سەنەدى», دەدى القالى باسقوسۋدا Urpaq قازاق ءمادەني-اعارتۋ ورتالىعىنىڭ ءتورايىمى گۇلباقشا مۇساباەۆا.
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جانىنداعى وبلىستىق اقساقالدار كەڭەسىنىڭ توراعاسى فانيس ليتفۋللين ءوز سوزىندە بۇگىنگى تاڭدا قوعامدىق قاۋىپسىزدىك, ءتيىمدى مەملەكەتتىك باسقارۋ, جەمقورلىقتى ءتۇپ-تامىرىمەن جويۋ, الەۋمەتتىك قورعاۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ اسا وزەكتى جايت ەكەنىنە نازار اۋداردى. ول بارشا سولتۇستىكقازاقستاندىقتاردى ق.توقاەۆتىڭ كانديداتۋراسىن قولداۋعا, سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە ءبىر كىسىدەي كەلۋگە شاقىردى. سونىمەن قاتار ەۆرەي مادەني ۇيىمىنىڭ جەتەكشىسى راشبيل ەۆداەۆ, «ءرادزىما» بەلورۋس ورتالىعىنىڭ ءتورايىمى ماريا تاتارەنكو, وبلىستىق سلاۆيان مادەني بىرلەستىگىنىڭ باسشىسى رايسا پوليششۋك, تاعى باسقالارى رەسپۋبليكالىق ساياسي ۇيىم اتىنان ۇسىنىلىپ وتىرعان پرەزيدەنتتىككە كانديدات ەلىمىزدىڭ ءار ازاماتىنا تەڭ مۇمكىندىك تۋعىزاتىن ادىلەتتى, دامىعان قوعام قۇرارىنا ۇلكەن سەنىم ءبىلدىردى.
سونىمەن قاتار كانديدات ءوزىنىڭ سەنىم بىلدىرىلگەن ادامدارىمەن بىرگە «زارەچنوە اۋىلشارۋاشىلىق تاجىريبە ستانساسى» جشس ەڭبەك ۇجىمىمەن كەزدەستى. مەكەمە بيداي, راپس, س ۇلى, ارپا جانە باسقا دا ءداندى داقىلداردىڭ قۇندى تۇقىمدارىن وسىرۋمەن اينالىسادى. كاسىپورىن قىزمەتكەرلەرىنە ءا.قوسانوۆ سايلاۋالدى تۇعىرناماسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى تۋرالى ايتىپ بەردى. جينالعان قاۋىم سايلاۋداعى بايقاۋشىلار تاقىرىبى بويىنشا سۇراق قويىپ, ءبىراز مالىمەتكە قانىقتى. سونداي-اق ءتۇرلى قوعامدىق ماسەلەلەر تالقىلانىپ, سايلاۋشىلار ءوز وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.
ال كانديداتتىڭ قاراعاندى وبلىستىق شتابىنىڭ ۇگىت-ناسيحات توبى كەنشىلەر مادەنيەت سارايى الدىندا فلەشموب وتكىزدى. وندا بەلسەندى پاراقشالاردى, ۇگىت ماتەريالدارىن تاراتىپ, سول ماڭنان وتكەن شاھار حالقىنىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ قايتارىپ, سايلاۋ تۋرالى مالىمەت بەردى. سونىمەن قاتار وبلىستىق شتاب ورنالاسقان عيماراتتا ازاماتتاردى قابىلداۋ كۇنى ءوتتى. تۇرعىندار كانديداتتىڭ سايلاۋالدى تۇعىرناماسىندا كورىنىس تاپقان باعىتتارعا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, سۇراقتارىنا جاۋاپ الدى. جانە بۇل قۇجاتتى تولىقتىرا ءتۇسۋ ءۇشىن وزدەرىنىڭ ۇسىنىستارىن دا ءبىلدىردى.
سونداي-اق ناسيحاتشىلار قورداي اۋدانىندا بولىپ, تۇرعىنداردىڭ ۇنىنە قۇلاق ءتۇرىپ, سايلاۋالدى باعدارلاماسىمەن ءجىتى تانىستىردى. «ءاربىر ازامات انا ءتىلى مەن ءدىلىن, ءدىنىن, ونىڭ ءتۇپ-تامىرى مەن تاريحىن, مادەنيەتىن, ونەرىن, سالت-ءداستۇرىن جانە رۋحاني-مادەني مۇرالارىن, سونداي-اق ۇلتىن ۇلىقتاعان ۇلى تۇلعالاردى ءبىلىپ ءارى قاستەرلەپ ءوسۋى قاجەت. سەبەبى ءبىز جاستارىمىزدى قالاي تاربيەلەسەك, بولاشاعىمىز دا سونداي بولادى. سوندىقتان ۇلتتىق سالت-ءداستۇردى مەكتەپ تابالدىرىعىنان باستاپ جاستاردىڭ بويىنا ءسىڭىرۋ كەرەك», دەدى س.تۇگەلدىڭ سەنىم بىلدىرىلگەن ادامدارى.
ال كانديداتتىڭ ءوزى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىنىڭ اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى «جەرۇيىق» ساياباعىندا وتكەن كونتسەرتكە قاتىستى. س.تۇگەل كونتسەرت بارىسىندا ءسوز الىپ, كەزىندە اتالعان ساياباقتىڭ اتىن قوياردا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا «جەرۇيىق» اتاۋىن ۇسىنعانىن ايتتى. سوندىقتان بۇل جەردە وتكەن ءىس-شارا ەرەكشە مانگە يە بولدى. كونتسەرتتە مادەنيەت قايراتكەرى قايرات احمەتوۆ جانە تانىمال ءانشى, پولشانىڭ مادەنيەت قايراتكەرى بيبىگۇل يسكاكوۆا تۋعان جەر تۋرالى پاتريوتتىق اندەر شىرقادى. سونىمەن قاتار بەلگىلى يلليۋزيونيست كارىم مۇتىرعانوۆ, ەلورداداعى كاراتە فەدەراتسياسىنىڭ سپورتشىلارى ونەر كورسەتتى.
دايىنداعاندار
ءومىر ەسقالي,
ورىنبەك وتەمۇرات,
«Egemen Qazaqstan»
