پرەزيدەنت وسى ساپارىندا ايماقتاعى مەكتەپتەردىڭ جاعدايىن جاقسارتۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 15,4 ملرد تەڭگە قارجى بولىنگەنىنە قاراماستان ماسەلەنىڭ وتكىر تۇرعانىن سىناعان بولاتىن. الايدا, وبلىستاعى اپاتتى جاعدايداعى مەكتەپتەردىڭ ورنىنا جاڭادان ءبىلىم وشاقتارىن سالۋعا تاعى دا 29 ملرد تەڭگە قارجى قاجەت ەكەن.
- ءبىز وبلىستاعى مەكتەپ جەتىسپەۋشىلىگىن شەشۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەۋدەمىز. بىراق, ايماقتاعى دەموگرافيا قارقىنى ءبىز ويلاعاننان اسىپ ءتۇسىپ, وڭىردەگى الەۋمەتتىك نىساندارعا سۇرانىستى ارتتىرىپ وتىر. مىسالى, وبلىس اۋماعىندا جىل سايىن 50 مىڭعا جۋىق بالا تۋسا, ءار وقۋ جىلىندا 40 مىڭنان استام بالا 1-سىنىپقا بارادى. دەمەك, اپاتتى جاعدايدا تۇرعان جانە 3 اۋىسىممەن وقىتىپ جاتقان مەكتەپتەردى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋ مەن جاڭادان سالۋعا بولىنگەن قارجىمىز ازدىق ەتىپ وتىر. الداعى ءبىر-ەكى جىلدا وبلىستا 14 مەكتەپ جاڭادان سالىنادى. بىراق, سۇرانىس بويىنشا تاعى 20 مەكتەپ سالۋىمىز كەرەك – دەگەن ەدى پرەزيدەنت الدىندا اقتالعان وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ.
جالپى, وتكەن جىلى الماتى وبلىسىندا توعىز مەكتەپ سالىنىپ, 30 نىسان كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتىپتى. ونىڭ ىشىندە 3 اۋىسىمدى مەكتەپتەردىڭ قاتارىن ازايتۋ ماقساتىندا اۋىلداردا ءتورت مەكتەپ جاڭادان سالىنعان. وكىنىشكە قاراي, وڭىردە وقۋشىلاردىڭ ومىرىنە قاۋىپ توندىرەتىن ءالى دە 34 مەكتەپ ەسەپتە تۇر. قازىر بۇل ءبىلىم وشاقتارىنىڭ توعىزىن قايتا سالۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 4,7 ملرد تەڭگە قارجى بولىنگەن. بۇيىرسا, ونىڭ التاۋى بيىلعى وقۋ جىلىندا پايدالانۋعا بەرىلمەكشى.
وسى جەردە مەكتەپ جەتىسپەۋشىلىگى الماتى قالاسى ماڭىنداعى اۋدانداردا انىق سەزىلەتىنىن ايتۋىمىز كەرەك. قازىرگى تاڭداعى ۋربانيزاتسيا ۇدەرىسى مەن ىشكى ميگراتسيانىڭ ارتۋى مەگاپوليس ماڭىنداعى ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىن سانىن تىپتەن كوبەيتىپ وتىر. مىسالعا, وبلىستىڭ ىلە, قاراساي, تالعار اۋداندارى قونىستانۋشىلاردى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ نىساندارىمەن قامتىپ ۇلگەرمەي جاتىر. 3 اۋىسىمدى مەكتەپ پەن سىنىپ كابينەتتەرىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى دە وسى اۋدانداردا وتكىر تۇر. ال سوۆەت وداعىنان مۇراعا قالعان مەكتەپتەردى كۇردەلى جوندەۋ وتكىزىپ ۇلگەرمەي جاتقان اتقارۋشى بيلىكتى مىندەتتى ءبىلىم الۋ جاسىنا جەتكەن بالا سانىنىڭ كۇرت ارتۋى تىپتەن «ەسەڭگىرەتىپ» تاستاعانداي.
جاقىندا «Egemen Qazaqstan» گازەتى اۋىل مەكتەرىنىڭ جاعدايىنا الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ, ارنايى ماقالا جاريالاعان بولاتىن. وسى ماقالادان كەيىن بىزگە تالعار اۋدانى كەڭدالا اۋىلىنداعى № 38 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتىڭ قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانى مۇعالىمى عابيت دايىنوۆ حابارلاسىپ, ءوزى جۇمىس ىستەيتىن مەكتەپتىڭ اپاتتى جاعدايى جايلى ايتتى.
- ءبىزدىڭ مەكتەپ الماتى وبلىسى, تالعار اۋدانى, كەڭدالا اۋىلىندا ورنالاسقان. بۇل مەكەمە اۋەلگىدە مەكتەپ ەمەس, اۋىلدىڭ كەڭسەسى رەتىندە سالىنعان ەكەن. ودان كەيىن بالاباقشا عيماراتى بولىپتى. 1993 جىلى اۋدان اكىمنىڭ قاۋلىسىمەن مەكتەپكە بەرىلەدى. ول كەزدە كەڭدالا اۋىلىنداعى جالعىز مەكتەپ ەكەن. كەيىننەن حالىق سانىنىڭ ارتا تۇسۋىنە بايلانىستى 600 ورىندىق تاعى ءبىر مەكتەپ سالىندى. بۇگىندە ەكى مەكتەپ تە ءبىلىم وشاعى بولىپ تۇر. كەڭدالا اۋىلىنداعى № 38 مەكتەپتە بۇگىنگى كۇنى 468 وقۋشى ءبىلى مالاۋدا. 64 پەداگوگ قىزمەتكەر بار. مەكتەپ ەكى تىلدە ءبىلىم بەرەدى. مەكتەپتىڭ سىرت كورىنىسى ءبىر كورگەندى اسا شوشىتا قويماس, بىراق ءبىزدىڭ مەكتەپتىڭ ىشىنە ەنگەن ادام كۇردەلى جوندەۋ جاساۋ كەرەك ەكەنىن بىردەن اڭعارادى. ەدەندەگى لينولەۋمدەر جىرتىلعان, قابىرعالار قيسىق, اعاشتان جاسالعان تەرەزەلەر ىرسيىپ اشىلىپ كەتكەن, جىلۋ باتارەيالارىنىڭ ەسكىرگەنى سونشالىق, ءتىپتى سۋ سورعالاپ تۇر. ەلەكتر جەلىلەرى دە ەسكىرگەن. كابينەتتەگى جارىق دۇرىس جانبايدى. قىستا مەكتەپتىڭ تەرىسكەي جاقتاعى كابينەتتەرىندە بالالار سىرت كيىممەن وتىرادى. وبالى نەشىك, باسشىمىز, مەكتەپ ديرەكتورى مەكتەپتى جوندەۋدەن وتكىزۋ ءۇشىن جۇگىرىپ جۇرگەنىنە ءۇش جىلداي بولدى. بىراق, ناتيجە جوق. اۋداننىڭ ايتارى «ءماسليحاتتان وتپەي قالدى, قوردا اقشا جوق» دەگەن جاتتاندى جاۋاپ. مەكتەپتە ارنايى ءماجىلىس زالى, سپورت زال دەگەن اتىمەن جوق. پارتالار كەڭەس ۇكىمەتىنەن قالعان. ستاردارتقا ساي ەمەس. 5-سىنىپ وقۋشىسىنىڭ وتىرعان كەزدە موينىنان كەلەدى. ورىندىقتاردىڭ بيىكتىكتەرى دە ءارتۇرلى. پارتالاردىڭ ج ۇلىم-ج ۇلىمى شىققان. وتىرعان ادامنىڭ كيىمىن جىرتادى. تەرەزەلەردە مەكتەپتىڭ تەرەزەسىنە ساي ەمەس. كۇن كوتەرىلگەن كەزدە, ساۋلە بەتكە ۇرادى. وسىنداي مەكتەپتە ءبىلىم الىپ جاتقان وقۋشىلارعا وبال-اق. بىراق, ءبىلىم ءبولىمى بىزدەن وقۋ ساپاسىن تالاپ ەتەدى. قازىر كەڭدالا اۋىلىنىڭ وزىندە ءۇش مىڭعا تارتا حالىق بار, وعان جاقىن اۋىلداردى قوسساڭىز, ءبىلىم الۋعا ىنتالى وقۋشىلار قاتارى جىلدان سايىن كوبەيىپ كەلەدى. ال ءبىزدىڭ مەكتەبىمىز وعان دايىن ەمەس, - دەيدى مەكتەپ مۇعالىمى.
جالپى, تالعار اۋدانى بويىنشا بيىلعى وقۋ جىلىندا 3 مەكتەپ ءۇش اۋىسىمدا ءبىلىم بەرىپ وتىر ەكەن. ولاردىڭ قاتارىندا داۋلەت اۋىلىنداعى №11 ورتا مەكتەپ, قىزىل-تۋ اۋىلىنداعى №24 ورتا مەكتەپ جانە جاڭالىق اۋىلىنداعى №37 ورتا مەكتەپتەر بار. مالىمەت بويىنشا, داۋلەت اۋىلىندا 300 ورىندىق جاڭا مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى باستاعان. بيىل اۋىل وقۋشىلارى جاڭا مەكتەپكە بارۋى مۇمكىن. قۇرىلىس ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 1 ملرد 049 ملن 659 مىڭ تەڭگە, ال جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 103 ملن 261 مىڭ تەڭگە ءبولىنىپتى. قالعان مەكتەپتەر كەزەگىمەن سالىنباق. ياعني, تاعى 3 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسىن باستاۋعا بيۋدجەتتەن 35 ملن 740 مىڭ تەڭگە قاراستىرىلىپتى. ونىڭ ىشىندە ءبىرىنشى كەزەكتە قىزىل-تۋ اۋىلىنداعى №24 ورتا مەكتەپ جانە جاڭالىق اۋىلىنداعى №37 ورتا مەكتەپ تۇر.
سونداي-اق, تالعار اۋدانى مەكتەپتەرىنىڭ اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارىنا بيىل 95 798 ملن تەڭگەگە بيۋدجەتتىك ءوتىنىم بەرىلگەن, بىراق جەرگىلىكتى بيۋدجەتتىڭ شاماسى 2 2737 ملن تەڭگەگە عانا جەتەدى ەكەن. ال قالعان قارجىنى سۇراپ وبلىس پەن رەسپۋبليكاعا اۋىز اشۋ مىندەتى تۇر. وسى جەردە اۋدان اكىمىنىڭ جەرگىلىكتى جەردەگى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن جوعارىعا جامانتتى بولىپ باتىلدىق تانىتۋى مەن جاۋىردى جابا توقىپ, جىلى جاۋىپ قويۋى تارازىعا تۇسەتىن سياقتى.
ايتپاقشى, ءبىز تالعار اۋدانى اكىمدىگىنە ءوز مەكتەبىنىڭ جاعدايىن ايتىپ, كومەك سۇراعان كەڭدالا اۋىلىنداعى № 38 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتىڭ قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانى مۇعالىمى عابيت دايىنوۆتىڭ جانايقايىن جەتكىزگەنبىز. اۋدان اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى ءمالىم ەتكەندەي, بيىل كەڭدالا اۋىلىنداعى شاعىن ورتالىعى بار № 38 ورتا مەكتەپ عيماراتىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن جوبالىق – سمەتالىق قۇجاتتارىن ازىرلەۋگە اۋداندىق بيۋدجەتتەن 8 626 950 تەڭگە قاراستىرىلىپتى. ال بۇل قۇجات دايىن بولىپ, ول جوعارىداعى ءتيىستى مەكەمەلەردىڭ ماقۇلداۋىنان وتكەنشە «كەڭدالالىق» وقۋشىلار جوندەۋ كورمەگەن مەكتەپتە ءبىلىم الا تۇرادى...
