ك.پەتروۆتىڭ ايتۋىنشا, 11 مامىر كۇنى ساعات 18.00-دە پرەزيدەنتتىككە كانديداتتاردى تىركەۋ اياقتالادى. ال كانديداتتاردىڭ ءبارى كونستيتۋتسيا جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋ تۋرالى» زاڭ تالاپتارىنا ساي 2019 جىلدىڭ 06 مامىرىنا دەيىن ءتىركەلىپ بولدى. بۇل ورايدا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ قابىلداعان بىرقاتار شەشىمدەرىنە سايكەس كانديداتتاردى تىركەۋ مەرزىمىنەن بۇرىن اياقتالعان. ال ۇنەمدەلگەن ۋاقىت كانديداتتاردىڭ شتاب قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋعا جۇمسالىپ, ۇگىت جۇرگىزۋ مەرزىمىنە ساپالى دايىندالۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. وسىلايشا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنا پرەزيدەنتتىككە كانديدات رەتىندە 7 ادام تىركەلدى. ولار: Nur Otan پارتياسىنان ۇسىنىلعان قاسىم-جومارت توقاەۆ « ۇلى دالا قىراندارى» رەسپۋبليكالىق قوزعالىسىنان ۇسىنىلعان ءسادى-بەك تۇگەل, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى» رەسپۋبليكالىق كاسىپوداقتار بىرلەستىگىنەن ۇسىنىلعان امانگەلدى تاسپيحوۆ, «اق جول» قازاقستاننىڭ دەموكراتيالىق پارتياسى» قوعامدىق بىرلەستىگى ۇسىنعان دانيا ەسپاەۆا, «اۋىل» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پاتريوتتىق پارتياسى» قوعامدىق بىرلەستىگى ۇسىنعان تولەۋتاي راقىمبەكوۆ. «قازاقستان كوممۋنيستىك حالىق پارتياسى» قوعامدىق بىرلەستىگى ۇسىنعان جامبىل احمەتبەكوۆ جانە «ۇلت تاعدىرى» ۇلتتىق پاتريوتتىق قوعامدىق بىرلەستىگى ۇسىنعان ءامىرجان قوسانوۆ.
2019 جىلعى 11 مامىردا جەرگىلىكتى ۋاقىت بويىنشا 18.00 ساعاتتان كەيىن ۇگىت جۇرگىزۋ مەرزىمى باستالادى.
بۇدان كەيىن بايانداماشى جەكە تۇلعالار مەن زاڭدى تۇلعالاردان كەلىپ تۇسكەن وتىنىشتەر تۋرالى ايتتى. ماسەلەن, قازىرگى كۇنگى جاعداي بويىنشا ورتسايلاۋكومعا 60 ءوتىنىش كەلىپ تۇسكەن, ونىڭ ءىشىندە پرەزيدەنتتىككە كانديداتتاردى تىركەۋ كەزەڭىندە 25 ءوتىنىش تۇسسە, ونىڭ ىشىندە: 21-ءى – جەكە تۇلعالاردان; 4-ەۋى – زاڭدى تۇلعالاردان ەكەن. وتىنىشتەر پوشتا كونۆەرتتەرى, ەلەكتروندى ۇكىمەت پورتالى, ورتسايلاۋكومنىڭ ەلەكتروندى پوشتاسى ارقىلى جەتكىزىلىپ جانە قولما-قول بەرىلگەن.
ەكىنشى ماسەلە بويىنشا, ياعني بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا ءسوز سويلەۋ ءۇشىن كانديداتتارعا قاراجات ءبولۋ قاعيدالارى مەن كولەمدەرىن بەكىتۋ تۋرالى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ حاتشىسى ءسابيلا مۇستافينا ايتتى. ول ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ «كانديداتتارعا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا شىعۋى ءۇشىن قاراجات ءبولۋ قاعيدالارى مەن كولەمدەرىن بەكىتۋ تۋرالى» 2018 جىلعى 25 تامىزداعى №12/202 قاۋلىسىنا سايكەس كانديداتقا باق-تا ءوز باعدارلامالارىمەن ءسوز سويلەۋى ءۇشىن: تەلەديداردا – ون بەس مينۋت; راديودا – ون مينۋت; مەرزىمدى باسپا باسىلىمدارىندا نەمەسە جەلىلىك باسىلىمداردا 0,1 باسپا پاراعىنان ەكى ماقالا جاريالاۋ ءۇشىن قاراجات ءبولۋ قاراستىرىلعانىن حابارلادى. سونداي-اق رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن كانديداتتاردىڭ: سايلاۋ الدىنداعى كوپشىلىك ءىس-شارالاردى وتكىزۋى مەن ۇگىت ماتەريالدارىن شىعارۋى ءۇشىن جانە ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى بەلگىلەگەن مولشەردە كولىك شىعىستارىنا ارنالعان شىعىستارى وتەلەدى.
بايانداماشى كانديداتتاردىڭ سايلاۋ قورلارى تۋرالى ايتىپ ءوتتى. ياعني, پرەزيدەنتتىككە كانديداتتىڭ سايلاۋ قورى: كانديداتتىڭ ءوز قاراجاتى جانە ونى ۇسىنعان رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىك كانديداتقا بولىنگەن قاراجاتتىڭ جالپى سوماسى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن ەڭ تومەنگى جالاقىنىڭ ون ەكى مىڭ ەسە مولشەرىنەن اسپايدى. سايلاۋ قورىتىندىلارى انىقتالعاننان كەيىن كۇنتىزبەلىك بەس كۇننەن كەشىكتىرمەي كانديدات ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنا سايلاۋ قورىنا اقشا تۇسىمدەرىنىڭ كوزدەرى جانە بارلىق جۇمسالعان شىعىندار كورسەتىلەتىن ءوز سايلاۋ قورىنىڭ قاراجاتىن پايدالانۋ تۋرالى ەسەپ بەرۋى قاجەت. ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى سايلاۋ قورىتىندىلارى جاريالانعاننان كەيىن ون كۇن ىشىندە باق-تا سايلاۋ قورىنا كەلىپ تۇسكەن اقشانىڭ جالپى سوماسى جانە ونىڭ كوزدەرى تۋرالى اقپاراتتى جاريالايدى. بۇل رەتتە حالىقتىق جيناق بانكى ورتسايلاۋكومعا ارنايى شوتقا قاراجاتتىڭ كەلىپ تۇسكەنى تۋرالى جانە ولاردىڭ جۇمسالعانى تۋرالى اپتا سايىنعى ەسەپتى ۇسىنادى. ارنايى شوتقا قاراجاتتىڭ ءتۇسۋى جانە ولاردىڭ جۇمسالۋى تۋرالى ەسەپتى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى باق-تا ايىنا ەكى رەت جاريالايدى. ارنايى شوتتار بويىنشا بارلىق قارجىلىق وپەراتسيالار سايلاۋ كۇنىنىڭ الدىنداعى كۇنى 18.00-دە توقتاتىلادى. كانديداتتىڭ سايلاۋ زاڭدارىنىڭ ايتىلعان نورمالارىن جانە ارنايى ۋاقىتشا شوت اشۋ جانە سايلاۋ قورىنىڭ قاراجاتىن جۇمساۋ قاعيدالارىن بۇزۋى كانديداتتى تىركەۋ تۋرالى شەشىمنىڭ كۇشىن جويۋعا اكەلىپ سوعادى.
وتىرىستا بۇدان كەيىن سايلاۋ الدىنداعى ۇگىت تۋرالى ايتىلدى. ونى وسك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى كونستانتين پەتروۆ باياندادى. ول زاڭدا سايلاۋ الدىنداعى ۇگىت جۇرگىزۋگە تىيىم سالىناتىن سۋبەكتىلەردىڭ بىرقاتار ساناتى كوزدەلگەنىن اتاپ ءوتتى. رەسپۋبليكانىڭ سايلاۋ زاڭناماسى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن سايلاۋ الدىنداعى ۇگىتتىڭ دەربەس سۋبەكتىلەرىنە جاتقىزبايدى. بۇل پارتيالىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنان باسقا باق-تىڭ بەلگىلى ءبىر كانديداتتى ءوزىنىڭ قولداۋى تۋرالى مالىمدەۋگە, سول سياقتى وعان قارسى نەمەسە جاقتاپ ۇگىتتەۋگە قۇقىعى جوق دەگەندى ءبىلدىرەدى. ال مەملەكەت سايلاۋ الدىنداعى ۇگىت جۇرگىزۋ ءۇشىن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا قول جەتكىزۋدىڭ تەڭ شارتتارىنا كەپىلدىك بەرەدى, دەدى ول.
كانديداتتارعا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا ەفير ۋاقىتىن, باسپا الاڭىن بەرۋ تۋرالى شارتتىڭ تالاپتارى قانداي دا ءبىر كانديداتقا, ساياسي پارتياعا باسىمدىق تۋعىزباۋعا ءتيىس. كانديداتتاردىڭ بىرىنە بەرىلگەن ەفير ۋاقىتىن, باسپا الاڭىن بولۋگە كەلىسىم بەرۋ وزگە دە كانديداتتارعا ەفير ۋاقىتىن, باسپا الاڭىن بولۋگە كەلىسىم بەرۋ بولىپ تابىلادى. كانديداتتاردىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا ءسوز سويلەۋىنىڭ كەزەكتىلىگى جازباشا وتىنىشتەردىڭ كەلىپ ءتۇسۋ تارتىبىمەن نەمەسە وتىنىشتەر ءبىر مەزگىلدە تۇسكەن جاعدايدا جەرەبە بويىنشا بەلگىلەنەدى. پرەزيدەنتتىككە كانديداتتار بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا ۇگىت ماتەريالدارىن ۇسىنعان كەزدە ولاردىڭ كونستيتۋتسيا مەن سايلاۋ زاڭناماسىنىڭ تالاپتارىنا ءسايكەستىگىن قامتاماسىز ەتۋگە ءتيىس. پرەزيدەنتتىككە كانديداتتار, ولاردى ۇسىنعان ساياسي پارتيالار ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى ۇيىمداستىراتىن تەلەديدارداعى سايلاۋ الدىنداعى پىكىرتالاستارعا قاتىسۋعا قۇقىلى.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋ تۋرالى» زاڭدا جازىلعان زاڭدىلىقتاردى مۇقيات ساقتاۋ قاجەت ەكەندىگى تۋرالى باس پروكۋروردىڭ ورىنباسارى بولات دەمباەۆ ايتىپ ءوتتى. سايلاۋ الدىنداعى ۇگىتتى جۇرگىزۋ بارىسىندا اتاپ كورسەتىلگەن ماسەلەلەردىڭ ءبارى زاڭعا سايكەس كەلۋى كەرەكتىگى تۋرالى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ۆيتسە-مينيسترى نۇرگۇل ماۋبەرلينوۆا ايتىپ بەردى. «بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى تۋرالى» زاڭنىڭ 1-بابىنىڭ 4) تارماقشاسىنا سايكەس ينتەرنەت-رەسۋرستار بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى بولىپ تابىلادى, ياعني ولارعا «سايلاۋ تۋرالى» زاڭنىڭ بارلىق ەرەجەلەرى قولدانىلادى, دەمەك, ينتەرنەت-رەسۋرستاردا ۇگىت ماتەريالدارىن ورنالاستىرۋ مونيتورينگى باسپا باسىلىمدارىنا ۇقساس جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى.
