جىل سايىن كوپ بالالى وتباسىلار ءۇشىن جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي سالۋعا جانە ساتىپ الۋعا وڭىرلەرگە 50 ملرد تەڭگەدەن ءبولۋ كوزدەلگەن. ءسويتىپ ءار جىلدا 6 مىڭ كوپ بالالى وتباسىنى باسپانامەن قامتاماسىز ەتىلمەك. جوسپار بويىنشا 2025 جىلعا دەيىن — 40 مىڭ كوپ بالالى وتباسى جالدامالى تۇرعىن ۇيمەن قامتىلادى.
̶ بيىلعى 1 مامىردا 249 باسپانا بەرىلدى. مامىردىڭ 7-ءسى كۇنى سەمەي جانە وسكەمەن قالالارىندا كوپ بالالى وتباسىلارعا 10 پاتەر بەرىلدى. بيىلعى مامىر ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن بارلىق قارجى كوزدەرى ەسەبىنەن 1200-1300 كوپ بالالى وتباسىنى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپاردا بار. بىزدە باسپانا بەرۋدىڭ ارنايى كەستەسى بار. ماسەلەن, 9 مامىردا باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ, شىمكەنت قالاسىنىڭ كوپ بالالى وتباسىلارىنا پاتەرلەردىڭ كىلتتەرى تابىستالادى. 25 مامىردا اتىراۋ وبلىسى مەن الماتى قالاسىندا بەرىلەدى, - دەدى ق.وسكەنباەۆ.
بۇعان قوسىمشا بيىلعى ماۋسىم ايىندا «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق ارقىلى كوپ بالالى, تولىق ەمەس وتباسىلاردى, سونداي-اق مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى بالالارى بار وتباسىلاردى جەڭىلدىكپەن نەسيەلەندىرۋدى باستاۋ جوسپارلانعان. بۇل زايمدار جىلدىق 2% مولشەرلەمە بويىنشا, 20 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە, باستاپقى جارناسى 10%-دان باستاپ بەرىلەدى. باستاپقى جارنانىڭ ءبىر بولىگى تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتىمەن جابىلۋى مۇمكىن. اتالعان تەتىكتى ىسكە اسىرۋعا ءۇش ءبىر جىل ىشىندە 150 ملرد تەڭگە ءبولۋ كوزدەلگەن. بۇل جىل سايىن 6 مىڭ زايم بەرۋدى قامتاماسىز ەتەدى, 25 جىلدىڭ ىشىندە 56 مىڭ زايم بەرىلەتىن بولادى.
سونداي-اق, ق.وسكەنباەۆ «التىن القا», «كۇمىس القا», «باتىر انا» اتاعىن العان كوپ بالالى وتباسىلار مەن انالار جەكە ساناتقا شىعارىلىپ, ولارعا ءبىرىنشى كەزەكتە تۇرعىن ءۇي الۋ قۇقىعىن بەرۋ زاڭنامالىق تۇردە بەكىتىلگەنىن ايتتى.
̶ كوپ بالالى وتباسىلارعا تۇرعىن ءۇي بەرۋ بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستىڭ العاشقى ناتيجەلەرى وسىنداي. ءبىز بۇل جۇمىستى تۇراقتى باقىلاۋعا الدىق. ەلباسىنىڭ كوپ بالالى وتباسىلاردى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى تاپسىرماسى تولىعىمەن ورىندالادى. بۇگىندە باسپانا الۋعا كەزەكتە تۇرعان كوپ بالالى وتباسىلار 2025 جىلعا دەيىن مەملەكەتتەن تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. وسى جىلدىڭ وزىندە 12 مىڭ وتباسى وزدەرىنىڭ پاتەرلەرىنە ورنالاسادى (بارلىق قارجى كوزدەرى ەسەبىنەن – 6 مىڭ, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى ارقىلى جەڭىلدىكپەن نەسيەلەندىرۋ ەسەبىنەن – 6 مىڭ). وسىلايشا, 3-4 جىل ىشىندە تۇرعىن ۇيگە مۇقتاج كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ ماسەلەسىن تولىعىمەن شەشەمىز دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز, - دەدى ق. وسكەنباەۆ.
«قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق باسقارما ءتورايىمى لياززات يبراگيموۆانىڭ ايتۋىنشا, باسپانا الۋدا كوپ بالالى وتباسىلاردى قولداۋعا باعىتتالعان «باقىتتى وتباسى» اتتى جاڭا باعدارلاما ىسكە قوسىلعان.
̶ بۇل جوبا ەلباسىنىڭ «Nur Otan» پارتياسىنىڭ XVIII سەزىندە بەرگەن تاپسىرماسىنا سايكەس, «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا ىسكە قوسىلىپ وتىر. باعدارلاماعا 4 جانە ودان دا كوپ بالالارى بار كوپ بالالى وتباسىلار, كامەلەتتىك جاسقا تولماعان بالالارى بار تولىق ەمەس وتباسىلار, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارى بار وتباسىلار قاتىسا الادى. اتالعان نەسيە اياسىندا جاڭادان سالىنعان نەمەسە ەكىنشى نارىقتاعى دايىن ۇيلەردى ساتىپ الۋعا بولادى,- دەدى ل.يبراگيموۆا. ايتا كەتەرگىلى اتالعان باعدارلاماعا ءبىر ادامعا شاققاندا تابىسى (جالاقىسى) 42 500 تەڭگەدەن اسپايتىن وتباسىلار قاتىسا الادى. ماسەلەن, ەگەر وتباسى 6 ادامنان تۇرسا, وندا ولاردىڭ جالپى تابىسى 255 مىڭ تەڭگەدەن اسپاۋى قاجەت. پيلوتتىق جوبا اياسىندا اكىمدىكتە كەزەكتە تۇرعان كوپ بالالى وتباسىلار جاڭادان سالىنعان ۇيلەردەن پاتەر ساتىپ الۋعا جىلدىق 2%-بەن, باستاپقى جارناسى 10%-دى قۇرايتىن نەسيە الا الدى. بۇگىنگى تاڭدا 344 ءوتىنىم بەرىلگەن. ونىڭ 330 ءوتىنىمى ماقۇلداندى. بۇگىندە ەكى وتباسى نەسيەلىك كەلىسىمشارتقا قول قويادى. بۇدان وزگە, الماتى قالاسىنىڭ اكىمدىگى نەسيەنى راسىمدەۋگە كىرىسكەن كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ دەپوزيتتەرىنە 1 ملن تەڭگەدەن 44 تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتىن اۋداردى.
̶ بۇل – ەڭ الدىمەن از قامتىلعان وتباسىلار. ءبىزدىڭ مىندەت – نەسيە بويىنشا تولەمدى شاما جەتەرلىكتەي ەتۋ. سوندىقتان دا ماكسيمالدى سوما رەتىندە 15 ملن تەڭگە بەلگىلەندى. العاشقى 8 جىلدا تولەم 76 مىڭ تەڭگە بولادى,- دەدى ل. يبراگيموۆا. سونىمەن قاتار, ول ۇلكەنىرەك پاتەر العىسى كەلەتىن وتباسىلار ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالدامالى باسپانا الا الاتىنىن ايتتى. بۇگىندە 6 مىڭ پاتەر تەك كوپ بالالى وتباسىلار ءۇشىن ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالداپ تۇرۋعا ارنالىپ سالىنۋدا.
