رۋحانيات • 07 مامىر، 2019

قوسباتىر-قۇماي كەشەنى

910 رەت كورسەتىلدى

«رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى نەگىزىندە حالقىمىزدىڭ تاريحي ساناسى مەن ولكەتانۋ مادەنيەتىن ارتتىرۋ جولىندا جاسالىپ وتىرعان ءىستىڭ ءبىرى – ەل كولەمىندەگى جالپى ۇلتتىق قاسيەتتى نىسانداردى تىزىمگە الۋ بولسا، سونداي جادىگەردىڭ ءبىرى – اقمولا وبلىسى، ەرەيمەنتاۋ اۋدانى قۇماي وزەنىنىڭ اڭعارى بۇيراتاۋ باۋرايىندا ورنالاسقان قوسباتىر-قۇماي كەشەنى.

اتالمىش نىساندى زەرت­تەۋشىلەر كونە تۇركى داۋىرىنەن قالعان وڭىردەگى بىردەن-ءبىر مۇرا دەيدى. ويتكەنى كەشەننىڭ نەگىزگى اتريبۋتى – سول قولىنا شاعىن قانجار قارۋ، وڭ قولىنا ىدىس ۇستاعان قوس بالبال. بۇل مۇسىندەر ەجەلگى تۇركىلەرگە ءتان بەلگى-بەينە ەكەنى انىق. كەشەننىڭ «قوسباتىر» اتالۋىنا دا قوس بالبالدىڭ قاتار ورنالاسۋى سەبەپ بولعان سياق­تى. ويتكەنى كەزىندە بۇل نىسانداردى كورىپ، بەلگىلەۋ جازبا قالدىرعان اتاقتى ارحەو­لوگ الكەي مارعۇلان، بۇل ءجا­دىگەرلەر ەرلىك جاساپ، اتى اڭىزعا اينالعان قوس باتىردىڭ قۇرمەتىنە قويىلۋى مۇمكىن دەگەن ۇستانىمىن ايتقان كورى­نەدى. 

جوعارىداعى قوس باتىر ەس­كەرتكىشى 2006 جىلى ەرەي­مەنتاۋ اۋداندىق مۋزە­يىنە قويىلىپتى. كەيىن تا­ريحي جادىگەرلەر عالىم ولكە­تانۋ­شىلاردىڭ ارالاسۋىمەن باس­تاپقى ورنىنا قايتا ورنالاس­تىرىلعان. 

2009 جىلدان باستاپ نى­سانعا بارلاۋ، زەرتتەۋ جۇ­مىستارىن ۇزبەي جۇرگىزىپ كەلە جاتقان تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، تۇركىتانۋشى اي­مان دوسىمباەۆا بولا­شاق­تا وسىن­داعى تاريحي كە­شەن­گە اشىق اسپان استىن­داعى مۇراجاي جاساپ، وتان­دىق تۋريزم ورتا­لى­عىنا اينالدىرۋ كەرەكتىگىن العا تارتادى. ويتكەنى سوڭعى جىلدارى تۇراقتى جۇرگىزىلگەن قازبا جۇمىستارىنىڭ ارقاسىندا جاڭادان تابىلعان بالبال تاستار سانى 15-كە جەتىپتى. سو­نىمەن قاتار كەشەننىڭ ەكىنشى ءبىر ەرەكشەلىگى – شىعىس قا­بىرعاسىنا ورناتىلعان ءمۇ­سىندەر مەن ونىڭ عۇرىپتىق قورشاۋى. 

– ەسكەرتكىش كەشەن وبلىس اۋماعىنداعى ەجەلگى ءتۇر­كى داۋىرىنە ءتان كوپ كومپو­نەنت­تى جالعىز جادىگەر. مۇن­داعى مۇرالاردىڭ تاريحي ما­ڭىزدىلىعى ەسكەرت­كىشتەردىڭ تيپتەرى مەن تۇرلەرىنىڭ الەۋەت­تى اقپاراتتىلىعىندا جاتىر. اسىرەسە، تاس مۇسىندەردە بەدەر­لەنگەن اتريبۋتتار، ىدىس، اشە­كەي زاتتار مەن قارۋ جيىن­تىق­تارى ۇلكەن عىلىمي قىزى­عۋ­شىلىقتى تۋدىرۋدا، – دەيدى ايمان مەدەۋبايقىزى.
سوڭعى جاڭالىقتار

شىرقاۋ شىڭى شوقاننىڭ

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار