قازاقستان • 01 مامىر, 2019

ە.دەميرچيەۆ: ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىندايمىز

1365 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

123 ەتنومادەني بىرلەستىك شوعىرلانعان شىعىس قازاقستاندا ءار ۇلتتىڭ ءوز ءتىلىن مەڭگەرىپ, ءداستۇرىن دامىتۋعا تولىق جاعداي بار. ەلباسىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن 24 جىل بۇرىن قۇرىلعان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ باستى ماقساتى – تاتۋلىق تۋىن بيىك ۇستاپ, بەيبىتشىلىكتى ناسيحاتتاۋ.

ە.دەميرچيەۆ: ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىندايمىز

بۇگىندە بۇل قوعامدىق ينستيتۋت وزگە ەلدەر ءۇشىن ۇلتارا­لىق كەلىسىمنىڭ ۇلگىسىنە اينالدى. بىرلەسسەك, بىرگە بولساق, بارلىق حالىقتى ويلاساق قانا ۇلكەن جەڭىستەرگە جەتەمىز.

ەلىمىزدەگى تۇڭعىش دوستىق ءۇيى شىعىستا – وسكەمەن قالا­سىندا 1992 جىلى اشىل­عا­نى بەلگىلى. ول كەزدە 9 ۇلتتىق بىرلەستىك قانا بولعان-دى. ال قازىر وڭىرىمىزدە 13 دوستىق ءۇيى بار, ولاردىڭ قۇرامىندا 123 ەتنومادەني بىرلەستىك بەلسەندى جۇمىس ىستەۋدە. مەملەكەت تاراپىنان ۇلتتاردىڭ مادەنيەتىن, سالت-ءداستۇرىن, ءتىلىن دامىتۋعا بارلىق جاعداي جاسالىپ كەلەدى. ول جەردە نەمىس, تاتار, بەلورۋس, چەشەن, ارميان, ازەربايجان, ۋكراين, يۆريت, كورەي تىلدەرى وقىتىلادى.

سوڭعى ەكى جىلدا وبلىس اكىمى, وبلىستىق قازاقستان حال­قى اسسامبلەياسىنىڭ ءتور­اعا­سى دانيال احمەتوۆتىڭ باستا­ماسىمەن «شىعىس قازاقستان ەتنوستارىنىڭ مادەني مۇرا­سى» جوباسى اياسىندا ءوڭىر ەلدى مەكەن­دەرىندە ساقتالعان قازاق, ورىس جانە تاتار فولك­لورىن زەرتتەۋگە جەتكىلىكتى قارجى ءبولىندى. وب­لىس باسشىلىعى تاراپىنان ەتنو­مادەني ءبىر­لەستىكتەرگە ەتنوس­تىق مەرە­كەلەردى وتكىزۋگە, كور­مە­لەردى, سەمينارلاردى, شەبەر­لىك ساباق­­تارىن, كونفەرەن­­تسيا­لار­دى ۇيىمداستىرۋعا, ۇلت­­تىق كيىم-كەشەكتەر تىگۋگە ءجار­دەم­دەسىپ تۇرادى.

1996 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان, بۇگىندە ءوزىم جەتەكشىلىك ەتەتىن وبلىستىق ازەربايجان ەتنومادەني ءبىر­لەس­تىگىنە 2500 ادام مۇشە. ءبىزدىڭ بىرلەستىگىمىزدىڭ «ريتم» دەگەن بي توبى بار. وڭىردەگى, قالاداعى بارلىق ءىس-شاراعا قاتىسىپ جۇرەمىز. وسكەمەندەگى دوستىق ءۇيى – قوعامدىق كەلىسىم ورتالىعى جانىنداعى جاڭعىرۋ مەكتەبىندە ايماقتاعى ۇلتتار مەن ۇلىستاردىڭ تىلدەرى تەگىن وقىتىلادى. ازەربايجان ءتىلى دە اپتاسىنا ءبىر رەت وقىتى­لادى. بىزگە ءوز ءتىلىمىزدى, ءدىلى­مىزدى, سالت-ءداستۇرىمىزدى وقىپ-ءۇي­رەنۋگە مۇمكىندىك بەرىپ وتىر­عانى ءۇشىن مەملەكەتكە العىسىمىز شەكسىز.

ءتىل دەگەننەن شىعادى, جالپى, شىعىستاعى ازەربايجان جاس­تارىنىڭ كوبى قازاق ءتىلىن جاق­سى بىلەدى. قانشا دەگەنمەن ءتۇبى ءبىر تۇركى جۇرتىنىڭ با­لا­سىمىز عوي. مەنىڭ زايىبىم – قازاق قىزى. دوستىق, تا­تۋ­لىق, بىرلىك-بەرەكە وسىدان باس­تالماي ما؟ ماعان ەلى­مىز­دەگى وزگە دياسپورا وكىل­دەرى ءبىر ءۇيدىڭ بالالارىنداي كورى­نە­دى. ءبىر-بىرىمەن ارالاسىپ, ءبى­تە قايناسىپ كەتكەن. وسى ءبىر­­ل­ى­گىمىزدەن, وسى ىرىس-ىنتى­ماعى­مىز­دان ايىرىل­ماساق ەكەن. بار­­شا­­لارى­ڭىزدى 1 مامىر – قازاق­­ستان حالقىنىڭ ءبىر­لىگى كۇنى مەرەكەسىمەن قۇتتىق­تايمىن.

 

ەلۆين دەميرچيەۆ,

وبلىستىق ازەربايجان ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى

 وسكەمەن

 

سوڭعى جاڭالىقتار