رۋحانيات • 25 ءساۋىر، 2019

قىرعىز ادەبيەتى قازاقشا سويلەدى

1032 رەت كورسەتىلدى

وزەننىڭ قوس ساعاسىنداي ەجەلدەن ەگىز جاساسىپ كەلە جاتقان قازاق-قىرعىز ادەبيەتىنىڭ ومىرشەڭ ونەگەسى كەشە ەلوردا تورىندە وتكەن IV حالىقارالىق كىتاپ كورمە-جارمەڭكەسىندە جارقىن جالعاسىن تاپقانداي. حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ جەتەكشىلىگىمەن قازاق تىلىندە جارىق كورگەن ءتورت بىردەي قىرعىز شىعارماسى سونىڭ ايعاعى.

ايتۋلى تۋىندىلار قاتارىندا قىرعىز حالقىنىڭ ايگىلى «ماناس» ەپوسى، شىڭعىس ايماتوۆتىڭ «بالا­لىق شاققا ساياحات»، جازۋشى-دراماتۋرگ سۇلتان راەۆتىڭ «جانجازا» جانە «قازىرگى قىرعىز پوەزياسى» جيناعى بار. تۇساۋكەسەر راسىمىنە حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان قىدىرالى، قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى جەەنبەك كۋلۋباەۆ، جازۋشى-دراماتۋ­رگ، قىر­عىز­ستان پرەزيدەنتىنىڭ كەڭەسشىسى سۇل­تان راەۆ، اكادەميك-پروفەسسور قادىرالى قوڭقاباي، قازاقستان جازۋ­شى­­لار وداعىنىڭ توراعاسى، اقىن ۇلىقبەك ەسداۋلەت، بەلگىلى كومپوزيتور، ونەر زەرتتەۋشىسى ءىليا جاقانوۆ جانە اقىن، ماناسشى بايانعالي ءالىمجانوۆ باستاعان قۇرمەتتى قوناقتار قاتىستى. 

– قىرعىز-قازاق اعايىندىعى ءجونىن­دە تاڭدى تاڭعا جالعاپ ۇزاق ايتا بەرۋگە بولادى. بۇل ەكى ەلدى ەشقاشان ەشنارسە اجىراتا المايدى. ءبىز – رۋحى ورتاق ۇندەستىك تاپقان ەلدەرمىز. ءبىر تۋعان اعايىنبىز. سوندىقتان دا بۇگىنگى وسىنداي تاماشا تاعىلىمدى شارانى ۇيىمداستىرىپ، قىرعىز ادەبيەتىن قازاق وقىرمانىنا جاقىن تانىستىرۋ باعىتىندا جاسالىپ جاتقان بارلىق نيەت-تىلەك، دارحان پەيىلدەرىڭىزگە كۇللى قىرعىز ەلى اتىنان زور العىسىمدى بىلدىرەمىن، – دەدى تۇساۋكەسەر راسىمىندە ءسوز العان سۇلتان راەۆ. 

اتالعان شارانىڭ ءمانى مەن مازمۇ­نى­نا جان-جاقتى توقتالىپ وتكەن دارحان قىدىرالى ءوزى باسقاراتىن مەكە­مە­­نىڭ قىرعىز ادەبيەتىن قازاق تىلىندە ءسوي­لەتۋ جوباسىمەن بىرنەشە جىلدان بەرى جۇيەلى تۇردە اينالىسىپ كەلە جات­قان­دىعىن جەتكىزدى. 

– ءبىز بىلتىر تەك قىرعىز حالقىنىڭ عانا ەمەس، بۇكىل تۇركى الەمىنىڭ ورتاق ماق­تا­نىشى، جالپى ادامزاتتىڭ ايتما­­توۆى اتانىپ كەتكەن شىڭعىس ايتما­توۆتىڭ 90 جىلدىق مەرەيتويى­نا وراي بىرقاتار شارا وتكىزدىك، كى­تاپ­تار شىعاردىق. بيىل دا سول ءۇردىستى جالعاستىرىپ، تاعى دا بىرنەشە جيناقتى وقىرمانعا ۇسىنىپ وتىرمىز، – دەدى دارحان قۋاندىق ۇلى. 

ايتۋلى شارادا باۋىرلاس قوس ەل­دىڭ ادەبي الەمى جان-جاقتى ءسوز بولىپ، بايانعالي ءالىمجان «ماناس» جىرىنان ءۇزىندى وقىپ، ءىليا جاقانوۆ ءوزى ءماڭ­گىلىك عۇمىر سىيلاعان شىڭعىس ايت­ماتوۆتىڭ «ءجاميلا»، «شىنا­­رىم مەنىڭ، شىرايلىم مەنىڭ» تۋىندىلارى­نا ارناپ جازعان ايگىلى «دانياردىڭ ءانى»، «اسەلىم» اندەرىن تامىل­جى­تا شىرقادى. سونداي-اق كەش سوڭىن­دا سازگەر: «قازاق پەن قىرعىز باۋىر­لاس­تىعىنىڭ ەرەكشە قۇدىرەتتى بولىپ كورىنەتىنى – وسى «ماناس» پەن قازاقتىڭ «قىرىمنىڭ قىرىق باتىرى» جىرى. ءبىر كۇندەرى «قىرىمنىڭ قىرىق باتىرى» قىرعىز تىلىندە شىعىپ جاتسا، ءتىپتى عاجاپ بولار ەدى. بۇگىنگى تۇساۋى كەسىلگەن كىتاپتاردىڭ قاي-قايسىسى دا ەكى ەل اراسىنداعى مىزعىماس رۋحاني دوستىقتى ايگىلەيدى. ءاردايىم وسى اعايىندىق، تۋىسقاندىق بايلانىسىمىز نىعايا بەرسىن»، دەپ تۇساۋكەسەرگە جينالعان وقىرماندارعا كۇللى الاش ەلى اتىنان اقساقالدىق اق باتاسىن بەردى.
سوڭعى جاڭالىقتار

تاعى 1650 قازاقستاندىق ىندەت جۇقتىردى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:00

ۇقساس جاڭالىقتار