كەدەندىك وداقتىڭ العاشقى قادامدارى

قازاقستان, رەسەي, بەلارۋس ەلدەرىنە ارنالعان بىرىڭعاي ەكونو­ميكالىق كەڭىستىك اراداعى قارىم-قاتىناستاردىڭ قىزۋ ءارى جىلدام جۇرۋىنە ىقپال ەتۋدە. بەلورۋسسيا ەلىنەن كەلگەن ءبىر توپ دەلەگاتسيا سە­مەيدە بولىپ, بىرقاتار كەلىسىمدەرگە قول جەتكىزگەن بولاتىن. اتاپ ايتقان­دا, قالا اكىمى مەيرامحات اين­ا­بەكوۆ پەن موگيلەۆ قالا­سىنىڭ مەرى ستانيسلاۆ بوروداۆكو ارىپتەستىك قارىم-قاتىناستى نىعايتۋ ماقساتىندا كەلىسىمدەرگە قول قويدى. ەكى قالا كاسىپورىندارى جاعىنان ءبىر-بىرىنە ۇقساس. بۇل ءوزارا ماڭىزدى ارىپتەستىكتىڭ قاتارىنا جاتادى. سەمەي ەرتىس وزەنىنىڭ بويىندا ورنالاسسا, موگيلەۆ دنەپردىڭ جاعاسىندا تۇر. ەكى قالادا دا تۇرعىندار سانى 300 مىڭنان اسادى. سەمەي قاشاندا ساۋدا ورتا­لىعى بولعان. قىتايدان 500 شا­قىرىمدا, رەسەيدەن 150 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان. سەمەيدىڭ مينسكىدەگى تراكتور زاۋىتىمەن ىسكەرلىك بايلانىسى باستالعانىنا ءبىر جىلداي ۋاقىت ءوتتى. بيىلعى جىلدىڭ وزىندە جيىپ, قۇراستىرۋعا 420 تراكتور ءتۇسىپتى. مينسك تراكتور زاۋىتى ماركەتينگ-ديرەكتورىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ۆالەري الەكساندروۆ سەمەيدەگى تراكتور جاسايتىن سەماز كاسىپورنىندا شىعارىلاتىن ونىمدەر ساپالى, سوندىقتان دا زاۋىت ورتالىق ازياعا اۋىلشارۋشىلىق كولىكتەرىن شىعاراتىن ءىرى ءوندىرىس ورنىنا اينالا الادى دەيدى. بيىل العاش رەت مىڭداعان تەحنيكا شىعارىل­ماق. قازىر قولدا بار ۇلگىگە قو­سىمشا جەر جىرتاتىن ەنەرگيالىق قۋاتتىلىعى جوعارى تراكتور ءتۇرى وندىرىسكە ەنگىزىلەدى. بەلارۋس ەلىنىڭ بوبرۋيسك قالاسىنداعى “اگروماش” كاسىپورنىنىڭ وندىرەتىن تراكتور تىركەمەلەرى مەن قوسىمشا جابدىق­تارى سەماز-داعىلار ءۇشىن قىزىعۋ­شىلىق تۋعىزۋدا. وسى جابدىقتار سەمەيدە دە شىعارىلاتىن بولسا وندا كوممۋنالدىق شارۋاشىلىققا قاجەتتى تراكتور ءتۇرى جاسالاتىن بولادى. جول سىپىرعىش, قار كۇ­رەگىشتەردىڭ تراكتورعا جاساقتالعان تۇرلەرى قازىرگى زامان تالابىنا ساي قامتىلماق. بەلورۋسسيادان كەلگەن وكىلدەر بۇل جابدىقتاردى سەماز-دا شىعارۋ ءۇشىن قاجەتتى ءوندىرىس الاڭدارى مەن تاجىريبەلى ما­مان­دار­دىڭ بار ەكەندىگىنە كوز جەت­كىزدى. “بەلارۋس” تراكتورى ەۋروپادا شىعارىلاتىن تراكتورلارعا قا­را­عان­دا باعاسى ارزان, ساپاسى جوعارى. ماسەلەن, وتكەن جىلى مينسك تراك­تور زاۋىتى 47 مىڭ دانا تەحنيكا تۇرلەرىن شىعارسا, ونىڭ 6 مىڭى بەلورۋسسياعا قالدىرىلىپ, قالعا­نى رەسەيگە ەكسپورتقا شىعارىلعان. ءۇش ەلدىڭ كەدەندىك وڭتايلى وزگە­رىستەرى تاۋارلاردى الماسۋ باعىتىن­داعى ەكونوميكالىق زور مۇمكىن­شىلىك. اسىرەسە, كاسىپكەرلىككە بەتال­عاندار ءۇشىن بۇل وڭتايلى جۇيە بولىپ وتىر. موگيلەۆ مەرى ستا­نيسلاۆ بوروداۆكونىڭ ايتۋىنشا, شارۋاشىلىق سالاسىندا تىعىز قارىم-قاتىناستا جۇمىس ىستەۋ ءوندىرىستى ىلگەرىلەتەدى. بيلىك ورىن­دارى ارىپتەستىك بايلانىس­تىڭ دا­مۋىنا ىقپال ەتىپ وتىر. كاسىپ­ورىن جۇمىسى دەگەنىمىز – بۇل قالانىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە قاجەتتى سالىقتار. قولدا بار مۇمكىندىك­تەردى پايدالانۋ ۋاقىت ەنشىسىندە. موگيلەۆتە دە قازاقتار تۇرا­دى, — دەدى ستانيسلاۆ بوروداۆكو, – ولار نەگىزىنەن كەڭەس وداعى كەزىندە اسكەري بورىشىن وتەپ ءجۇ­رىپ, سودان كەيىن ءبىرجولا تۇراق­تاپ قالعاندار. ولاردىڭ بارلى­عىنىڭ دا حالدەرى جاقسى. بەلو-رۋسسيا ەكىنشى وتاندارى بولىپ كەتكەن. تاعى ءبىر ايتا كەتەر ماسەلە, اۆتوبۋس قۇراستىراتىن “DAEWOO BUS KAZAKHSTAN” كاسىپورنى وسىدان ءبىر جىل بۇرىن تۇرالاپ قالعان ەدى. قازىردە زاۋىتتىڭ تسەحتارىندا جۇمىس تولىعىمەن جالعاستى. رەسەيدەگى جولاۋشى­لاردى تاسىمالدايتىن كولىك قۇرا­لى رەتىندە ماقۇلدانعان سەرتي-فيكاتقا يە بولۋ ەرتەڭگە دەگەن ناعىز سەنىم. العاشقى اۆتوبۋس­تار­دى ماسكەۋ مەن توم قالالارى الىپتى. كەدەندىك وداقتىڭ قازىرگى شارتتارى اۆتوبۋس باعاسىنا ءتيىمدى بولىپ وتىر. ولاردىڭ شارتى بويىنشا اۆتوبۋستاردىڭ جوبا­سىنا ءسال-ءپال وزگەرىستەر ەنگەن ەكەن. كاسىپورىن بولاشاقتا 120 ورىندىق اۆتوبۋس ءتۇرىن شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىر. راۋشان نۇعمانبەكوۆا, سەمەي.