ەربول شايمەردەن ۇلى شايمەردەنوۆ
جۇما, 14 جەلتوقسان 2012 7:12
قازاقستاننىڭ مادەنيەتى اۋىر قازاعا دۋشار بولدى. 2012 جىلعى 13 جەلتوقساندا 59 جاسقا قاراعان شاعىندا اقىن, جازۋشى-پۋبليتسيست, ءرامىزتانۋشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ەربول شايمەردەن ۇلى شايمەردەنوۆ قايتىس بولدى.
ەربول شايمەردەن ۇلى – سانالى عۇمىرىن ەلىمىزدىڭ مادەنيەتى مەن ءباسپاسوزىنىڭ, ءتىل سالاسىنىڭ وركەن جايۋىنا ارناعان قوعام قايراتكەرى. ول مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ مۇشەسى رەتىندە 1992 جىلى قابىلدانعان مەملەكەتتىك ءرامىزدەردى ازىرلەۋ, ۇلتتىق گەرالديكانى قالىپتاستىرۋ ىسىنە ايتۋلى ۇلەس قوستى, ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك رامىزدەرى تۋرالى بىرنەشە ەڭبەكتەر جازدى.
جۇما, 14 جەلتوقسان 2012 7:12
قازاقستاننىڭ مادەنيەتى اۋىر قازاعا دۋشار بولدى. 2012 جىلعى 13 جەلتوقساندا 59 جاسقا قاراعان شاعىندا اقىن, جازۋشى-پۋبليتسيست, ءرامىزتانۋشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ەربول شايمەردەن ۇلى شايمەردەنوۆ قايتىس بولدى.
ەربول شايمەردەن ۇلى – سانالى عۇمىرىن ەلىمىزدىڭ مادەنيەتى مەن ءباسپاسوزىنىڭ, ءتىل سالاسىنىڭ وركەن جايۋىنا ارناعان قوعام قايراتكەرى. ول مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ مۇشەسى رەتىندە 1992 جىلى قابىلدانعان مەملەكەتتىك ءرامىزدەردى ازىرلەۋ, ۇلتتىق گەرالديكانى قالىپتاستىرۋ ىسىنە ايتۋلى ۇلەس قوستى, ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك رامىزدەرى تۋرالى بىرنەشە ەڭبەكتەر جازدى.
قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى, اقىن ەربول شايمەردەن ۇلى ادەبيەت الەمىندە ءوز قولتاڭباسىن قالدىرىپ, بىرنەشە ولەڭ كىتاپتارى جارىق كوردى. بىرقاتار عىلىمي-زەرتتەۋ ەڭبەكتەرى, پۋبليتسيستيكالىق جيناقتارى رۋحاني مۇرامىزدىڭ قورىن تولىقتىردى. جالپى العاندا 20-عا جۋىق كىتاپتىڭ اۆتورى اتاندى.
ولاردىڭ قاتارىندا «كوڭىل سۋرەتى» (1995 ج.), «جۇرەكتەگى جازۋلار» (2004 ج.) اتتى جىر جيناقتارى, «تىڭدا توعىسقان تاعدىرلار» (1989 ج.), «قازاق ەلىنىڭ رامىزدەرى» (1993 ج.), «ەلتانۋ الىپپەسى» (1998 ج.), «ءاز استانا» (1999 ج.), «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رامىزدەرى» (2001 ج.), «اقىل-وي انتولوگياسى» (2004 ج.), «قازاق افوريزمدەرى» (2008 ج.), «دانالىق ديدارى» (2002 ج.), «ماڭگىلىك مۇرات» (2003 ج.), «اقيقات ايناسى» (2004 ج.), «ەلتانىم» (2005 ج.) جانە باسقا تۋىندىلارى بار. ەڭبەكتەرى بىرقاتار شەت تىلدەرىنە ءتارجىمالاندى. سونىمەن بىرگە, «ارمان قالا – استانا», «توگەدى جاڭبىر», «اسىل جار», «كولساي», ت.ب. جازعان بىرنەشە ءان ماتىندەرى تىڭدارمانعا جول تارتتى.
بىلىكتى اۋدارماشى رەتىندە الەمدىك فيلوسوفيالىق وي-پىكىرلەردى قازاق تىلىنە ءتارجىمالادى. الەمدىك افوريستيكا كلاسسيكتەرىنىڭ, ا.كاميۋ, ف.نيتسشە, ح.ورتەگا-ي-گاسسەت, ك.ياسپەرس, م.حايدەگگەر سياقتى فيلوسوف قالامگەرلەردىڭ بىرقاتار شىعارمالارىن اۋدارىپ, جاريالادى. قازاق اۆتورلارىنىڭ تۋىندىلارىن ورىس تىلىنە اۋدارۋمەن دە شۇعىلداندى.
ەربول شايمەردەن ۇلى ەلىمىزدىڭ العاشقى ءباسپاسوز قىزمەتىن قۇرۋعا ەڭبەك سىڭىرگەن تانىمال جۋرناليست. 1989 – 1991 جىلدارى قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ءباسپاسوز ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى قىزمەتىن, 1991 – 1996 جىلدارى قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى مىندەتتەرىن زور جاۋاپكەرشىلىكپەن اتقاردى. ەلىمىزدىڭ باس گازەتى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە ۇزاق جىلدار قاجىرلى ەڭبەك ەتتى. سوڭعى ۋاقىتتا ول بايلانىس جانە اقپارات مينيسترلىگى اقپارات جانە مۇراعات كوميتەتى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى, «نۇر وتان» حدپ توراعاسى ءبىرىنشى ورىنباسارىنىڭ كەڭەسشىسى بولىپ قىزمەت ەتتى.
ەربول شايمەردەن ۇلىنىڭ سىڭىرگەن ەڭبەكتەرى مەملەكەت تاراپىنان جوعارى باعاعا يە بولدى. 2006 جىلى ول «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى» قۇرمەتتى اتاعىنا يە بولىپ, 2011 جىلى «قۇرمەت» وردەنىمەن ناگرادتالدى. م.دۋلاتوۆ اتىنداعى سىيلىقتىڭ يەگەرى اتاندى.
ەربول شايمەردەن ۇلىنىڭ ەسىمى قازاقستاندىقتاردىڭ جادىندا ءاردايىم ساقتالادى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى
قوش, اياۋلى ازامات!..
اسىل ازامات, قيماس دوس ەربول شايمەردەن ۇلى جايىنداعى جۇرەك تەبىرەنتەرلىك ءسوزدى كوڭىلسىز باستارمىز دەگەن وي كىمنىڭ قاپەرىندە بولدى دەيسىز؟ امال نە؟ ەرەكەڭنىڭ اسىل ارمانى, العا قويعان مۇرات-ماقساتى كوپ ەدى-اۋ! «مىنا ءبىر بىتپەيتىن دە قويمايتىن مەملەكەتتىك قىزمەتتەن قۇتىلسام, بار شارۋانى جيىپ قويىپ, تەك جازۋعا وتىرامىن. عۇمىرىم جەتكەنشە قالعان ءومىرىمدى باسى ءبۇتىن جازۋعا ارنايمىن», دەيتىن. ويعا العان تاقىرىپ-جوسپارلارى دا ۇشان-تەڭىز-ءدى.
ەرەكەڭ وزگە تۇستاستارىمىزعا قاراعاندا ات جالىنا ەرتە جارماستى. تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ تۇڭعىش ءباسپاسوز حاتشىسى بولدى. تاۋەلسىزدىككە قولىمىز جەتكەن جىلدارى مەملەكەتتىك ماسەلەلەرمەن دە ەتەنە ارالاستى. مەملەكەتتىك رامىزدەر تۋرالى جازىلعان العاشقى ەڭبەكتەردىڭ اۆتورى دا ەرەكەڭ ەدى. ازاتتىق تاڭى اتقاندا شىن جۇرەگىمەن قۋانىپ, رامىزدەرگە قاتىستى وتە دىلگىر شارۋالاردىڭ باسى-قاسىندا ءجۇردى. جازعان كىتاپتارىنداعى دەرەكتەر ناق ءومىردىڭ وزىنەن الىنعان شىندىق ەدى.
بىرنەشە ولەڭدەر جيناعى جارىق كوردى. كىتاپ باسۋ, كىتاپ تاراتۋ ىسىنە دە اسقان جاۋاپكەرشىلىكپەن كىرىستى. تۋمىسىنان بالاجان, اقكوڭىل, ادام جاتىرقامايتىن ەرەكەڭ جان-جاعىنا دوس جيناپ جۇرەتىن.
تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا بويىنداعى بار جىگەر-قايراتىن مەملەكەتتىك ىستەرگە ارناعان ەربول شايمەردەن ۇلى كەشە تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 21 جىلدىعىن تويلاۋعا ەكى كۇن قالعاندا, 60 جاسىنا ەكى جىل جەتپەي باقيعا اتتاندى. كوڭىلگە مەدەۋ تۇتاتىنىمىز – ارتىندا بالالارى, نەمەرەلەرى قالدى. قۇداي سولارعا عۇمىر بەرسىن!
توپىراعىڭ تورقا, جانىڭ ءجانناتتا بولعاي, ەرەكە!
قازگۋ-ءدىڭ 1976 جىلى بىتىرگەن كۋرستاستارى اتىنان قۋانىش جيەنباي, جازۋشى, حالىقارالىق «الاش» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى.
