ءار ءسوزى دانالىقتىڭ ولشەمىندەي
سارسەنبى, 22 تامىز 2012 7:16
(اقسەلەۋ سەيدىمبەككە ودا)
اقسەلەۋ, اتام قازاق ءدۇلد ۇلى ەدىڭ,
كەڭ تولعاپ ۇلتتىڭ مۇڭىن مىڭ تۇلەدىڭ.
ءبىر سىرلى, سەگىز قىرلى
سارسەنبى, 22 تامىز 2012 7:16
(اقسەلەۋ سەيدىمبەككە ودا)
اقسەلەۋ, اتام قازاق ءدۇلد ۇلى ەدىڭ,
كەڭ تولعاپ ۇلتتىڭ مۇڭىن مىڭ تۇلەدىڭ.
ءبىر سىرلى, سەگىز قىرلى
دارحان دارىن,
جاسىڭنان بايتاق ەلگە نۇر تىلەدىڭ.
تاماشا اتا-انادان العان ءتالىم,
جەر جىرتىپ, مال باعۋدىڭ تاتتىڭ ءدامىن.
ونەردىڭ ومىردە بار,
ءبىر وزىڭە,
جاراتقان بەردى جيناپ تۇگەل ءبارىن.
دانالىق امبەباپتىق ءبىر اعايىن,
سول شىندىق اشتىڭ مىرزا كەڭ سارايىن.
«كۇمبىر-كۇمبىر كۇمبەزدەر» تۋعان كۇنى,
ارۋاعى بابالاردىڭ توكتى ارايىن.
بار سىرىن اشتى دالا تۇزدە وسكەنگە,
ۇقسادى كەسەنەلەر تىلدەسكەنگە.
مۇڭايعان مۇنارالار كوزىن اشتى,
بالبالدار تاريح سىرىن ىزدەسكەندە.
ۇلعايدى ەل سىيلارلىق اسىلدىعىڭ,
ەستىلدى شارتاراپقا تاتىمدى ءۇنىڭ.
باسىڭا باقىت قۇسى قوندى سوندا,
جەبەدى ۇلت رۋحىنا جاقىندىعىڭ.
تاعى دا ساق قىرانداي سامعاپ ۇشتىڭ,
ونەردىڭ ءور تاسقىنىن جالعاپ قۇشتىڭ.
«كۇيلەردىڭ شەجىرەسىن» ءتىزىپ بەرسەڭ,
ۇيقىدان قورقىت اتا اۋناپ ءتۇستى.
وتكەندەي وتتى تاسقىن تەسىپ جاردى,
ءبۇل كىتاپ ءسۇيسىندىردى كورگەن جاندى.
بۇگىن مەن ەجەلگى ءومىر اراسىنا,
اقسەلەۋ كۇي تىزبەكپەن كوپىر سالدى.
ءبىتتى ءىس قۇبىلىس بوپ ەلەنەتىن,
الەمدە بار عاجاپقا تەڭەلەتىن.
كورسەتتى ادامزاتقا
عالىم قازاق,
دومبىرا قوڭىر كۇمبىر كەرەمەتىن.
سوم كۇيلەر اراسىنان جەل ەسپەيدى,
مۇحيتتار تولقىنى دا تەڭەسپەيدى.
تەبىرەنگەن كۇي تىلىمەن
ەل سارىنى,
«يليادا» مەن «وديسسەياداي» ەلەستەيدى.
بىلگەنگە جان-جاقتىلىق زور قۇبىلىس,
قول سوزعان
دانالىققا ول ۇمتىلىس.
كورسەتتى اقسەلەۋدىڭ نار تۇلعاسىن,
بار قازاق ماقتان ەتەر بۇل مىعىم ءىس.
ۇمتىلماي بيىك شىڭعا قايدان شىدار,
جايقالدى قالىڭ بۇتاق جايعان شىنار:
«قازاقتىڭ اۋىزشا تاريحىن» جاساپ بەردى,
تۋىنداي ۇلى جەڭىس الدان شىعار.
ءۇر جاڭا كوردىك دەربەس كەرەمەتتى
تاڭىرقاپ ەستىگەن جان ەلەڭ ەتتى.
قازاقتىڭ ءسوز ونەرىن تەرەڭ بارلاپ,
شەجىرەلىك شەشەندىكتى دەرەك ەتتى.
وقيمىز بۇل كىتاپتى ەلتىپ بۇگىن,
قوپاردى الىمساقتان جەردىڭ ءتۇبىن.
قازاقتىڭ
ءدىنى, ءدىلى, تىلىنە ۇزدىك,
كوتەردى قولدان كەلمەس ەردىڭ جۇگىن.
ادامزات تاريحىنىڭ بولشەگىندەي,
جاڭالىق جۇرگەن جەڭىل ەسكە كىرمەي.
مەن ءۇشىن بۇل كىتاپتىڭ كورىنەدى,
ءار ءسوزى دانالىقتىڭ ولشەمىندەي.
اقسەلەۋ, جانىم سۇيگەن ءىنىم ەدىڭ,
تورىمە ۇلان ءىستىڭ ءىلدىڭ لەگىن.
اباي اتام سياقتى تولعاندىرساڭ,
تارقاتتىڭ ماحامبەتشە ەلدىڭ شەرىن.
كوزىممەن كورمەي ايتسام ەلىم سەنبەس,
سوم تۇلعا, بويشاڭ تۋعان, كەرىم-كەربەز.
ات جاقتى, سوكرات ماڭداي, ماڭعاز ەدىڭ,
سايىستا ەل نامىسىن تەگىن بەرمەس.
سەكىلدى اسان قايعى ارمانىڭ زور,
سالتىنان اتا-بابا العانىڭ مول.
قاز داۋىستى قازىبەك قولداعانداي,
تاتتىمبەتشە تولعانىپ, جالعادىڭ جول.
قونىپتى سارى توقا كۇي سارىنى,
ساكەننىڭ اعىن قوستى جىر دارىنى.
كوز اشىپ كوكىرەگىڭ,
سامعاپ ۇشتىڭ,
ماعجاننىڭ شارپىپ جۇرەك وت-جالىنى.
بۇلتارتپاس
بۇقار جىراۋ تاڭباسىنداي,
شىندىقتىڭ شىرىن اشتىڭ ءدال قاسىمداي.
اسقاق ءان, دۋالى ءسوز شەبەرى ەدىڭ,
ءبىرجان سال, اقان سەرى جالعاسىنداي.
بودان كۇن پالەسىنەن اراشالاپ,
سەن اشقان اقتاڭداقتى تاماشالاپ,
تۋعان ەل ماقتان ەتسە ەسىمىڭدى,
بايلادى تاۋەلسىزدىك جاڭا قانات.
كۇن مەن اي ساعان ىنتىق سىبىر قوستى,
قىزدى اۋىل,
سايدا قىزىل ءىڭىر توستى.
الاشتىڭ تاڭداپ اسىل ۇلدارىنان,
قۇدايىم بەردى تالاي مىعىم دوستى.
نە جازساڭ ءسۇيسىندىردى ءۇنىڭ كوپتى,
شىندىقتى شەگەلەۋگە ءتىلىڭ جەتتى.
ءان-جىرعا «داۋرەن-ايدى» شىرقاپ كىرسەڭ,
عۇلاما عالىمدىعىڭ تۇعىرلى ەتتى.
ەشكىمگە قاباق شىتىپ شەتىنبەدىڭ,
مەيىربان, قاراپايىم, ءوتىمدى ەدىڭ.
بۇكىل ەل «احاڭ» دەسە, تاۋىپ ايتتى,
كەمەڭگەر احمەت اعا سەكىلدى ەدىڭ.
تىڭداۋشى ەك ءار ءسوزىڭدى تىنا قالىپ,
سوندايدا قاندى ەلدىڭ قۇمارى انىق.
دانالىق كوكىرەگىڭدە ۇيا سالعان,
اكەلدى باقىت قۇسىن عۇلامالىق.
بولعان جوق سايگ ۇلىكتەر از جانىڭدا,
جانىبەك, بەكبولاتپەن مازدادىڭ دا.
وي سالعان وزىمە دە سەبىڭ ءتيدى,
تاعدىرىن «تاتتىمبەتتىڭ» جازعانىمدا.
سويلەتسەڭ تەرەڭ تولعاپ دالالىقتى,
شەجىرەگە شەبەرلىگىڭ دارا ءبىتتى.
ايتەۋىر, ۇلان-عايىر ەڭبەگىڭمەن,
ەلدە بار جيىپ بەردىڭ دانالىقتى.
نار ەدىڭ ورتاسىندا «پىسىق» كوپتىڭ,
بيىككە وزگە جەتپەس ءپىسىپ جەتتىڭ.
شىركىن-اي, جۇمباق ءولىم وسى شىعار,
ءتىل قاتپاي, ويدا جوقتا ۇشىپ كەتتىڭ.
كۇرسىنتتى وقىس اجال بىلگەن جاندى,
بۇلتتارعا تابيعات تا جۇگەن سالدى.
ەلدە بار اۋليەمەن قوشتاسقانداي,
استانا اسپانىندا ۇركەر جاندى.
مەيىربان كەلبەتىڭدى ۇمىتام با,
ەسكە الىپ,
جۇرەگىمدى جىلىتام دا,
قاراۋىلتوبە جاققا كوپ قارايمىن
جاتقانداي ەر ەدىگە ۇلىتاۋدا.
تىم ەرتە كەتكەنىڭدى ەل ءتۇسىندى,
سارىارقا, سايىن دالا, جەر كۇرسىندى.
ال بۇگىن تۋعان ەلىڭ تويلاپ جاتىر,
زاڭعار شىڭ, دارحان دارىن جەتپىسىڭدى.
سوزباي-اق ءارى قاراي جىر كولەمىن,
و, تاعدىر!
ساعىنىشتى بۇركەلەدىم.
اقسەلەۋ, اينالايىن, ريزا بول,
تويىڭا قارت جۇرەكتەن گۇل توگەمىن.
كاكىمبەك سالىقوۆ.
استانا.
