«كوڭىلدى» كوشە سىپىرۋشىلار
سارسەنبى, 3 قازان 2012 6:55
اباي دانانىڭ ءبىر عاقلياسى وسى اڭگىمەمىزدىڭ وزەگىنە تۇسكەن جىبەك قۇرتىنداي ەكەن… «ادام بالاسىنىڭ ەڭ جامانى – تالاپسىز. تالاپ قىلۋشىلار دا نەشە ءتۇرلى بولادى…»
ءبىزدىڭ بۇگىنگى ءسوز ەتكەلى وتىرعانىمىز – ءوز ەركىمەن تالاپ قىلۋشىلار حاقىندا. ولاردىڭ تۇرعىلىقتى جەرى استانادان 50-60 شاقىرىم عانا. تاڭ ەلەڭ-الاڭدا الپىس شاقتى ادام ارناۋلى ءۇش اۆتوبۋسقا وتىرىپ, ەلورداعا كەلەدى دە كوشەلەرگە سىناپشا ءسىڭىپ كەتەدى. كوشە سىپىرۋشىلار عوي. كەشكىسىن جينالىپ اۋىلىنا قايتادى. كەيبىرەۋلەرى «ءان سالىپ» بارا جاتادى…
سارسەنبى, 3 قازان 2012 6:55
اباي دانانىڭ ءبىر عاقلياسى وسى اڭگىمەمىزدىڭ وزەگىنە تۇسكەن جىبەك قۇرتىنداي ەكەن… «ادام بالاسىنىڭ ەڭ جامانى – تالاپسىز. تالاپ قىلۋشىلار دا نەشە ءتۇرلى بولادى…»
ءبىزدىڭ بۇگىنگى ءسوز ەتكەلى وتىرعانىمىز – ءوز ەركىمەن تالاپ قىلۋشىلار حاقىندا. ولاردىڭ تۇرعىلىقتى جەرى استانادان 50-60 شاقىرىم عانا. تاڭ ەلەڭ-الاڭدا الپىس شاقتى ادام ارناۋلى ءۇش اۆتوبۋسقا وتىرىپ, ەلورداعا كەلەدى دە كوشەلەرگە سىناپشا ءسىڭىپ كەتەدى. كوشە سىپىرۋشىلار عوي. كەشكىسىن جينالىپ اۋىلىنا قايتادى. كەيبىرەۋلەرى «ءان سالىپ» بارا جاتادى…
جاسىراتىن نە بار, بۇل اۋىل جۇمىسسىزدىقتان سارساڭعا ءتۇسىپ قالعان. سوندىقتان دا بوس ءجۇرىستى سەلتەڭبايلاردىڭ باسىن بىرىكتىرىپ, قالاعا ايداعان. ارينە, كۇشتەپ يلىكتىرگەن ەشكىم جوق. جانباعىسقا ءبارى دە بەيىلدى بولعان. جاقسى-اق! قۇپتاماعاندا قايتەرسىز. ايتەۋىر, ەكى قولعا ءبىر كۇرەك تابىلىپ تۇر ەمەس پە؟ تالاپتىعا مۇنىڭ ءوزى تاپتىرمايتىن ناپاقا!
ىرىزدىعىن تەرىپ جەسىن, تابىسقا كەنەلسىن! باسقا بوتەن وي جوق. كەيىنگى كەزدە زەينەتكەر اكە ۇيگە كەلىن-بالاسىنىڭ كەڭكىلدەپ ك ۇلىپ, تىستەرىن اقسيتىپ, رەتسىز ىرجالاقتاپ, داۋىس كوتەرە بىلاپىت سويلەپ كەلەتىندەرىن اڭعاردى. «جاستار عوي, شارشاعاسىن…» دەپ شاراسىزدىقپەن تەجەلىپ ءجۇردى. تەجەلگىشتى دە ىسكە قوساتىن تەتىك بار ەكەن. مۇنداي ىرجىڭبايلارى ۇلاسا بەرگەن سوڭ: «ءتايت, ءارى, كۇندە ماسايىپ قايتاتىن بولعانسىڭدار ما؟» – دەپ ايقايدى كەپ سالسىن. تۇك شىقپادى. ەڭبەككە تالپىنۋشىلار وسىلايشا «جىندى سۋعا» تارتىلىپ كەتە باردى…
بۇل ءبىر وتباسىنداعى كۇيكى ءتىرلىك ەمەس ەدى, اۋىلعا جاپپاي تاراعان ىندەتكە اينالدى. ءتىپتى اۆتوبۋسقا وتىرىپ, استاناعا اتتانىسىمەن-اق باس جازۋشىلار قاتارى كوبەيە ءتۇسىپتى. كوڭىلدەنگەن كوشە سىپىرۋشىلاردىڭ قانشالىقتى قاتىرىپ جۇمىس ىستەپ جاتقانىنان حابارسىزبىز. «ءارينە, تالاپ قىلىپ تىرىساتىندارى دا از ەمەس. بىراق دەنى تاپقان-تايانعانىن ىشىمدىككە جۇمساپ ءجۇرگەنى تاعى راس», – دەپ كوشەدەگىلەردىڭ ءبىرى مۇڭىن شاققانى بار.
تالاپ قىلعاندارى قۇپتارلىق. بىراق ىشىمدىككە ۇيىرلىگى نەسى؟ كوشەلەرىن وڭداپ سىپىرىپ, ازىن-اۋلاق تيىن-تەبەنىن وتباسىنا اكەلىپ, بالا-شاعاسىنىڭ شىرايىن شىعارىپ وتىرماس پا؟ بويداقتارى بولسا, كەلەشەك كۇنىن نەگە ويلامايدى؟ كولدەنەڭ بىرەۋ اقىل سالاتىن ءىس پە وسى؟ ال اقىل قوسىپ كورسە شە… كىلەڭ قازاقتار ءبۇيى تيگەندەي, اۋىلىنان نەگە بەزىپ ءجۇر؟ مال باعىپ-اق ءناپاقاسىن تاپپاي ما؟ باۋ-باقشا سالسا, ىرگەدە وزەن اعىپ جاتىر. تالاپ ەتسە, تىرلىك كوپ. تاعى باسقا قارەكەتتەر تابىلادى, ىزدەگەنگە… جارايدى, قوتارىلا كوشىپ شاھارعا شابىلىپ ءجۇر ەكەن, تاعى ايتايىق, اششى سۋعا سالىنباي, ادال ەڭبەك ەتسە قايدا قالىپتى؟! كەلەردە دە, كەتەردە دە ءىشىپ الىپ, ۇلت بەتىنە تاڭبا سالعانشا, كوشەدە كورىنبەگەندەرى ابزال ەدى…
…اۋزى-مۇرنىن تۇمشالاپ العان, تەك كوزدەرى عانا جىلتىرايتىن كوشە سىپىرۋشىلار قاپىسىز قيمىلداپ-اق جاتقانداي. ارناۋلى كيىمدەرى كوز تارتادى. باس قالانىڭ تازالىعى ءۇشىن تىرباناتىنداي. ءاتتەڭ-اي, اتتەڭ… سىرتى ءبۇتىن, ءىشى ءتۇتىن ەكەنىن ويلاعاندا, وزەككە قۇرت تۇسەدى. جىبەك قۇرتى ەمەس!..
قايسار ءالىم,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقمولا وبلىسى
