• 03 تامىز, 2012

ءۇمىتتىڭ ۇرلەپ الاۋىن

8 مين

وقۋ ءۇشىن

Egemen Qazaqstan

ءۇمىتتىڭ ۇرلەپ الاۋىن

جۇما, 3 تامىز 2012 7:26

ادام بالاسىنا دەگەن ءومىردىڭ سىناعى كوپ. ودان ەشكىم قاشىپ تا قۇتىلا المايدى, اركىم وزىنشە جول تاۋىپ جاتادى. الايدا, ءالى دە ءسابي سەزىمنەن ارىلماعان, اقىل توقتاتپاعان, بۋىنى بەكىپ, بۇعاناسى قاتپاعان بالالاردىڭ باسىنا تۇسكەن اۋىرتپالىقتاردى قابىرعاسى قايىسپاي كوتەرىپ, ازامات بولىپ كەتۋى بولەك اڭگىمە. بالالىق بال داۋرەندە جەتىمدىك تاۋقىمەتىن تارتۋدى ەشكىمنىڭ پەشەنەسىنە جازباسىن دەڭىز. دەگەنمەن, ءومىر بولعان سوڭ بىرىڭعاي قۋانىشتان تۇرمايتىنى بەلگىلى. مىنە, وسىندايدا ءومىر ايدىنىنا سالعان قايىعىڭدى تۋرا ەسىپ, ءۇلكەن ءۇمىتتىڭ الاۋىن ۇرلەۋ ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيتىنى دە شىندىق. «جەسىرىن جاتقا بەرمەيتىن, جەتىمىن جىلاتپايتىن» قازاقى قاسيەتتىڭ دە قادىرى كەتە باستاعان بۇگىنگى كۇندە اتا-انانىڭ ايالى الاقانىنىڭ جىلۋىن سەزىنبەۋدەن ارتىق قاسىرەت جوق شىعار. راس, جەتىمدەردىڭ جەتىلىپ كەتۋىن مەملەكەت موينىنا الىپ, ۇكىمەتتىك دەڭگەيدە قامقورلىق جاسالۋدا. سونىڭ وزىندە جاس شىبىقتاي سولقىلداپ تۇرعان بالالار ۇيلەرىنىڭ تۇلەكتەرى ءۇشىن سىن ساعاتى سوعاتىن كەز – وسى ءبىر تاعدىردىڭ تالقىسىنان مۇدىرمەي ءوتىپ, ءومىر كوشىنە ىلەسىپ كەتۋى. قۋانىشى مەن رەنىشى, قىزىعى مەن قيىندىعى قاتار ورىلەتىن ءومىردە ءوز جولىن تابۋعا تالاپتانىپ, تىم جاقسى جەتىستىكتەرگە جەتكەن مەدەت ابدراحمانوۆ تۋرالى جىلى ءسوز, جاقسى پىكىر ەستىگەندە جۇزدەسىپ, اڭگىمەلەسۋگە نيەتىمىز اۋعانى شىن. ونىڭ ۇستىنە ءبىز حابارلاسقان جاسوسپىرىمدەر ءۇيىنىڭ ادىسكەرى ليدا قوسەمەنوۆا دا ول تۋرالى جاقسى لەبىز ءبىلدىرىپ, ماقتاۋ سوزدەر ايتتى. «وتە سالماقتى, مىنەزى جۇمساق, ادەپتى. وسىندا تۇرعاندا دا تاربيەلىلىگىمەن كوزگە ءتۇستى. ارمانى بيىك ازامات بولايىن دەپ تۇرعان بالا. ءتىل-كوزىم تاسقا, دەپ ءبىزدىڭ دە كوڭىلىمىزدى كوتەرىپ تاستادى. قيىندىق كورگەن كىنامشىل كوڭىلدىڭ كىلتىن قالاي تابامىز دەپ ءجۇرەكسىنىڭكىرەپ وتىرعانىمىزدا بۇل كادىمگىدەي دەمەۋ بولعانى راس. وسى وي جەتەگىمەن ءبىز مەدەت جۇمىس ىستەيتىن «حالىق بانكى» اق اقتوبە فيليالىنا كەلگەنبىز. شارۋالارمەن شىعىپ كەتكەن مەدەتتى ءسال كۇتۋگە تۋرا كەلدى. العاشقى تانىستىقتان سوڭ اڭگىمە ارناسىن جۇمىسى, بۇگىنگى ءتىرلىگىنە اۋداردىق. ويى دا, ءسوزى دە سالماقتى, جىلى ءجۇزدى جاس ءجىگىتتىڭ ازامات بولىپ قالىپتاسىپ قالعانى اڭعارىلادى.
– ءبىز اعايىندى ءۇش جىگىتپىز. حرومتاۋ اۋدانى, كوكتوبە دەگەن جەردە تۇراتىن اتا-انامىزدان ءبىر ساتتە ايىرىلىپ, اڭىراپ قالدىق. قازىر عوي جىگىتپىز دەپ وتىرعانىم. 1997 جىلى ءبىزدى العا بالالار ۇيىنە اكەلگەندە اعام جادىراسىن 8 سىنىپقا, مەن 4 سىنىپقا, ال, كىشى ءىنىم رۇستەم بالالار باقشاسىنا باراتىن جاستا بولاتىنبىز. ءبىر كۇندە اتا-اناسىز قالىپ, تاعدىردىڭ قاتال ۇكىمىنە مويىنسۇنىپ شىعا كەلدىك. شىنى كەرەك, جادىراسىن ەس ءبىلىپ قالدى عوي, ونىڭ ۇستىنە بالالار ۇيىندەگى جاعداي دا ءبىزدىڭ وقۋىمىزعا, تاربيەلى بولىپ وسۋىمىزگە ىقپال ەتتى. مەن 2005 جىلى العا بالالار ۇيىندەگى مەكتەپتى ۇزدىك ءبىتىرىپ, الماتى ەكونوميكا جانە ستاتيستيكا ينستيتۋتىنا ءتۇستىم. وقۋ اقىمدى جەرگىلىكتى بيلىك پەن ينستيتۋت كوتەردى. مەن جازعى دەمالىس كەزدەرىندە ءۇش جىل قاتارىنان ءوزىم تاربيەلەنگەن العا بالالار ۇيىندە لاگەردە تاربيەشى بولىپ جۇمىس ىستەپ, قارجى تاپتىم. ءسويتىپ, وسى جوعارى وقۋ ورنىن ءتامامدادىم. جۇمىس سۇراپ «حالىق بانكى» اق اقتوبە فيليالىنىڭ ديرەكتورى اپۋاجان تولەگەنوۆاعا كىردىم. شىنى كەرەك, اپاي تالابىمدى قۇپ الدى. ءسويتىپ, وقۋ ورتالىعىندا ارنايى كۋرستان ءوتىپ, فيليال بولىمشەسىندە باقىلاۋشى-كاسسير بولىپ قىزمەتكە تۇردىم. 2010 جىلى فيليال باس عيماراتىنا بولشەك ساۋدا ورتالىعىنا اۋىسىپ, وسىندا مەنەدجەر بولىپ ەڭبەك ەتىپ جاتىرمىن, – دەدى مەدەت باۋىرىمىز.
العا بالالار ۇيىنەن شىققان ول وبلىس ورتالىعىنداعى ءجاسوسپىرىمدەر ۇيىندە تۇرعان. وبلىس اكىمدىگى جۇزەگە اسىرىپ جاتقان جوبا اياسىندا وعان «تۇرعىنۇيقۇرىلىسجيناق» بانكى» اق اقتوبە فيليالىنان ارنايى جەكە ەسەپشوت اشىپ, 1 ميلليون تەڭگە سالادى, اعايىندى ابداراحمانوۆتار 300 مىڭ تەڭگە جيناپ, قالعان 1300 مىڭ تەڭگەنى سول بانكىدەن ازعانتاي وسىممەن نەسيەگە الىپ, ءبىر بولمەلى پاتەر ساتىپ العان. جەتى جىلعا دەيىن ايىنا 14 مىڭ تەڭگە تولەيدى. قازىر ولار سوندا تۇرىپ جاتىر. جادىراسىن «تەڭىز» كەنىشىندە ينجەنەر-گەولوگ بولىپ جۇمىس ىستەيدى. رۇستەم بولسا ساقتاعان بايىشەۆ اتىنداعى اقتوبە ۋنيۆەرسيتەتىندە 3-ءشى كۋرستا وقيدى. قۇداي قالاسا, ەرتەڭ-اق, بىلدەي ازامات بولارى ءسوزسىز. الدىندا جادىراسىنداي, مەدەتتەي اعاسى ۇلگى كورسەتىپ وتىرعاندا ءىنىسىنىڭ ىزدەرىنەن ەرەرى كۇمانسىز. وعان مەدەتتىڭ ومىرگە دەگەن ايقىن كوزقاراسى, جاقسى ازامات بولۋعا دەگەن تالابى سەندىرە تۇسەدى. ول ءوزى تۇلەگەن العا بالالار ۇيىندەگى ادەمى احۋال جايلى جىلى لەبىز ءبىلدىردى, ۇستازدارى مەن تاربيەشىلەرىن ىستىق ىقىلاسپەن اۋىزعا الىپ وتىردى.
ۇلكەن ومىرگە ءۇمىتىن ۇكىلەپ قوسىپ وتىرعان ول جاقىندا التىناي دەگەن ارۋعا ۇيلەنەتىنىن دە قۋانىشپەن جەتكىزدى. بۇعان فيليال ۇجىمى دا قالتقىسىز قۋانسا كەرەك. فيليال ديرەكتورى اپۋاجان تولەگەنوۆا جاس جۇبايلارعا توي شاشۋى رەتىندە 500 مىڭ تەڭگە ءبولىپتى. «جاقسى ادامعا قاي جەردە دە ءبىر كىسىلىك ورىن بار» دەگەندەي مەدەتتىڭ ادامي, كاسىبي تازالىعىن سىيلاعاندىق, اپالىق قامقورلىق دەپ ۇعىندىق ءبىز مۇنى. شىنى كەرەك, «جەتىم كورسەڭ جەبەي ءجۇر» دەگەن قاسيەتتىڭ التىن ارقاۋىنىڭ ۇزىلمەگەنى دەپ باعالادىق ۇجىم باسشىسىنىڭ بۇل قادامىن.
– التىناي دا ءوزىم سياقتى بالالار ءۇيىنىڭ تۇلەگى. ءبىر-ءبىرىمىزدى تۇسىنەمىز, ءومىرىمىزدىڭ شۋاقتى بولۋىنا تىرىسامىز, – دەيدى ول.
مەدەتتىڭ قاسىندا ەڭبەك ەتەتىندەر دە ورىمدەي جاس جىگىتتەر مەن قىزدار. ءبارى ءبىر وتباسىنىڭ بالالارىنداي ىنتىماقتى. مەدەتتى سۇراپ كىرگەننەن-اق, ونىمەن حابارلاسىپ, قازىر كەلەدى دەپ جىك-جاپپار بولىپ جاتىر.
– مەدەتپەن 2010 جىلدان بەرى بىرگە جۇمىس ىستەپ كەلەمىن. باسىندا دەربەس قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىندا اسسيستەنت-مەنەدجەر بولدى, كەيىن وسىندا اۋىستى. بانك قىزمەتىنە توسەلدى, ەڭبەكقور, تاپسىرمانى تەز ورىندايدى. مىنەزى جۇمساق, ادامدارمەن ءتىل تابىسۋعا بەيىل. الدا دا بيىك بەلەستەردى باعىندىراتىنىنا سەنىم مول, – دەيدى بولشەك ساۋدا ورتالىعىنىڭ باستىعى اينۇر تاڭسىقباەۆا.
– اۋىلعا اتا-انامىزدىڭ باسىنا بارىپ تۇرامىز. ومىرگە ادام بولىپ كەلگەن سوڭ ءوز ورنىڭدى تابۋ كەرەك. ءبىزدىڭ ارقايسىمىزدىڭ ارمانىمىز وسى, – دەيدى ول اشىلا اڭگىمەلەسىپ.
ارمانى بيىك, الداعى ومىرىنە ۇلكەن ۇمىتپەن قارايتىن جاستىڭ ءوز بولاشاعىنىڭ تۇعىرىن ءوزى بەرىك بەكىتۋگە ۇمتىلىسىنا ريزا بولدىق. باستان وتكەن قيىن كۇندەردىڭ ەسەسىن الداعى ءومىردىڭ ادەمىلىگىمەن قايتارۋعا دەگەن تالپىنىس تالاپتى جاستىڭ بولاشاعىنىڭ باياندى دا باقىتتى بولاتىنىنا سەندىرە تۇسەدى.
ساتىبالدى ءساۋىرباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقتوبە وبلىسى.