سىناقتىڭ سىنالار ءساتى
سەيسەنبى, 13 قاراشا 2012 7:59
قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرىپ, ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا قولعا الىنعان اتتەستاتتاۋ دا اياقتالۋعا تايادى. ەندى جۇرتشىلىقتى ەل بولىپ وتكىزىپ جاتقان سىناقتىڭ ناتيجەلەرى قانداي بولاتىندىعى الاڭداتىپ وتىرعانى ءسوزسىز. ويتكەنى, اتتەستاتتاۋ ماقساتى پوليتسيا قاتارىنا ادال ادامداردى عانا توپتاستىرۋ بولعانى ءمالىم. ال لايىقسىزداردى عانا لاقتىرىپ, جاقسىلاردى جارقىراتا جارىققا شىعارىپ جاتىرمىز دەگەن اتتەستاتتاۋ كوميسسيالارىنىڭ جۇمىسى, ازىرگە, شاڭ جۇقتىرار ەمەس.
سەيسەنبى, 13 قاراشا 2012 7:59
قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرىپ, ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا قولعا الىنعان اتتەستاتتاۋ دا اياقتالۋعا تايادى. ەندى جۇرتشىلىقتى ەل بولىپ وتكىزىپ جاتقان سىناقتىڭ ناتيجەلەرى قانداي بولاتىندىعى الاڭداتىپ وتىرعانى ءسوزسىز. ويتكەنى, اتتەستاتتاۋ ماقساتى پوليتسيا قاتارىنا ادال ادامداردى عانا توپتاستىرۋ بولعانى ءمالىم. ال لايىقسىزداردى عانا لاقتىرىپ, جاقسىلاردى جارقىراتا جارىققا شىعارىپ جاتىرمىز دەگەن اتتەستاتتاۋ كوميسسيالارىنىڭ جۇمىسى, ازىرگە, شاڭ جۇقتىرار ەمەس. جالپى, قاي سالاداعى قۇقىق قورعاۋ ورگانىنىڭ باسشىلىعىنا قۇلاق قويمايىق, اتتەستاتتاۋ ويداعىداي ءوتتى دەيدى. ولاردىڭ سوزىنە قاراعاندا, قىزمەتتەن شىعارىلعان نەمەسە لاۋازىمى تومەندەتىلگەن, نە باسقا قىزمەتكە اۋىستىرىلعاندار ءتيىستى سىناق تالاپتارىنا سايكەس كەلمەگەندەر عانا بولىپ تابىلادى. بىراق, ارالارىندا كوميسسيا شەشىمىمەن كەلىسپەي ارىزدانىپ جاتقاندارى دا بارشىلىق ەكەنىن استە جاسىرۋعا بولماس.
سوندىقتان دا اتتەستاتتاۋدىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس الداعى ۋاقىتتا قۇقىق قورعاۋ قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءىس-ارەكەتىنەن كورىنەتىن ناتيجە شارانىڭ قالاي ءوتكەندىگىن ءالى اشىپ, ايداي الەمگە پاش ەتەدى. دەمەك سىناقتىڭ سىنى الدا. ال ازىرگە وسى ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك تۇرعىسىنان تابىلۋ ماقساتىندا اتتەستاتتاۋ بارىنشا ادال وتكىزىلۋگە ءتيىس دەيمىز. ول ءۇشىن مەملەكەت باسا نازار اۋدارىپ وتىرعان سىناق زاڭ تالاپتارىنا سايكەس جۇرگىزىلۋى كەرەك. ەندەشە, وسى تالاپتار ايماقتاردا قالاي جۇزەگە اسىپ جاتقاندىعىن ءبىلۋ ءۇشىن ءتيىستى ورىندارمەن دە حابارلاسقانبىز. سوعان وراي بۇل تۋرالى, ماسەلەن, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى ءىىد باستىعى مۇرات ۇرۇمحانوۆ بىرقاتار شارالاردىڭ قولعا الىنىپ جاتقانىن جەتكىزدى. ول «الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاڭعىرتۋ – قازاقستان دامۋىنىڭ باستى باعىتى» اتتى حالىققا جولداۋىندا ەلباسى ن.نازارباەۆ قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىندەگى كادرلىق جاڭارتۋ ماسەلەسىنە ايرىقشا توقتالعانىن ايتادى.
پرەزيدەنت «قازاقستان رەسپۋبليكاسى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىن كەزەكتەن تىس اتتەستاتتاۋدان وتكىزۋ تۋرالى» جارلىعىنا قول قويدى. اتالعان قۇجاتتىڭ تۇسىنىكتەمەسىندە كەزەكتەن تىس اتتەستاتتاۋدىڭ باستى ماقساتى مەن تاپسىرمالارى تۋرالى ايتىلعان. ياعني, قوعام مەن بيزنەستىڭ قاجەتتىلىگىنە جاۋاپ بەرە الاتىن, زامان تالابىنا ساي قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىنە كادرلار وزەگىن قالىپتاستىرۋ قاجەت. سونىمەن قاتار, تەرىس قىلىقتارىمەن كوزگە تۇسكەن, مەملەكەتتىك قىزمەتكە كەزدەيسوق كەلگەن لاۋازىمدى تۇلعالاردان تازارۋ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قاتارىنا كاسىبي بىلىكتىلىگى جوعارى, ار-نامىسى بار ازاماتتاردى سۇرىپتاپ, قوعام تىنىشتىعىنا جاۋاپتى سالانىڭ كادر ساياساتىنا ساپالى وڭ وزگەرىستەر ەنگىزىپ, ولارعا دەگەن حالىقتىڭ سەنىمىن ارتتىرۋ. كەزەكتەن تىس اتتەستاتتاۋ قۇقىق قورعاۋ سالاسىندا وتكىزىلىپ جاتقان رەفورمانىڭ جالعاسى. وسى جۇمىستىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ءبىراز قادامدار جاسالدى: زاڭدارعا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى, ءاربىر ورگاننىڭ مىندەتى ايقىندالدى, بۇرىندارى كەز كەلگەن ورگان جۇرگىزەتىن ىستەر ءبىر جۇيەگە كەلتىرىلدى, قىلمىستىق زاڭناما ىزگىلەندىرىلدى, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق احۋال جوعارىلادى. جەكە قۇرامنىڭ ساپالى جاڭارۋىنا ايماقتىق اتتەستاتتاۋ كوميسسياسى نازار اۋدارىپ, قورىتىندىسىن دا شىعاردى. ودان 2236 سولتۇستىكقازاقستاندىق پوليتسيا قىزمەتكەرى ءوتتى, جەكە قۇرام بىرنەشە كەزەڭ بويىنشا مۇقيات تەكسەرىستەن ياعني, دەنە شىنىقتىرۋ, قىزمەتتىك قارۋدان اتۋ, ەل زاڭدارىن مەڭگەرۋ دەڭگەيىن انىقتاۋعا ارنالعان تەست تاپسىرۋدان ءوتتى. وسىنىڭ ءبارىنەن وتكەن سوڭ بارىپ, پوليتسيا قىزمەتكەرى كوميسسيا مۇشەلەرىمەن اڭگىمەلەسۋگە شاقىرتىلدى. 2244 قىزمەتكەردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگى تەكسەرىلدى. ولاردىڭ 1968-ءى قىزمەتىنە ساي دەپ تانىلدى, 18 ءتارتىپ ساقشىسى جوعارى لاۋازىمعا تاعايىنداۋ ءۇشىن كادرلىق رەزەرۆكە قويىلدى. كوميسسيانىڭ القالى شەشىمى بويىنشا 45 پوليتسەي قىزمەتىنەن تومەندەتىلدى, 38 قىزمەتكەر لاۋازىمىنا ساي ەمەس دەپ تانىلسا, 193 قىزمەتكەر قۇقىق قورعاۋ سالاسىنان بوساتىلدى.
ءاربىر پوليتسيا قىزمەتكەرىنە 3 اي بۇرىن اتتەستاتتاۋدان وتەتىنى تۋرالى ەسكەرتىلدى. دايىندالۋعا ۋاقىت جەتكىلىكتى بولدى, الايدا كەيبىر قىزمەتكەرلەر سىناقتىڭ قانشالىقتى جاۋاپتى بولاتىنىن دۇرىس باعالاماي, وتەتىن شاراعا نەمقۇرايلى قارادى. ءسويتىپ, بىرقاتارى بارماق تىستەدى. سوندىقتان پوليتسيا قىزمەتكەرى ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن ساقتاۋدا جانە ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدە جاۋاپكەرشىلىكتى تولىعىمەن ءتۇسىنۋى قاجەت, دەيدى, م.ۇرۇمحانوۆ.
ال ەندى جامبىل وبلىستىق ءىىد ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, وندا دا ياعني ءىىد-دە كادر مۇمكىنشىلىكتەرىن جاڭعىرتۋ ماسەلەسى بويىنشا ءدوڭگەلەك ۇستەل وتكىزىلگەن. ءىس-شارا ءىىد باستىعى, پوليتسيا پولكوۆنيگى بەكەت ايماعامبەتوۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن جۇرگىزىلگەن. جينالعاندار قازىرگى تاڭدا قوعامنىڭ ءتارتىبى پەن قاۋىپسىزدىگىن ساقتاپ, ەلىمىزدىڭ وركەندەۋىنە قۇقىق قورعاۋ ورگانى ءوز ۇلەسىن قوسۋدا ەكەندىگىن, ەگەمەندىگىمىزدىڭ 20 جىل ىشىندە ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىمەن پوليتسيا قىزمەتىندە كوپ تىندىرىلعانىن, سوندا دا بۇل سالا زامان تالابىنا ساي قايتا قۇرۋدى تالاپ ەتكەندىكتەن ۇلت كوشباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وسى ماسەلەنىڭ ماڭىزدىلىعىن ءوزىنىڭ بيىلعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا كوتەرىپ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىن كەزەكتەن تىس اتتەستاتتاۋدان وتكىزۋ تۋرالى جارلىققا قول قويعانىن اتادى.
وسىعان وراي ءىىد جەكە قۇرامى كەزەكتەن تىس اتتەستاتتاۋدان 2 كەزەڭ بويىنشا وتكەن. ناتيجەسىندە قاتىسقانداردان 521-ءى اتقارىپ وتىرعان لاۋازىمدارىنا ءسايكەس كەلمەيدى دەپ تانىلعان, ال 198-ءى ىشكى ىستەر ورگاندارىنان شىعارۋعا ۇسىنىلعان. ءتۇرلى سەبەپتەرمەن اتتەستاتتاۋدان وتكىسى كەلمەگەن 118 قىزمەتكەر دە ءىىو-نان بوساتىلعان.
بۇگىندە جامبىلدىق پوليتسەيلەرگە ناتيجەلى جۇمىس اتقارۋ ءۇشىن بارلىق جاعدايلار جاسالعان كورىنەدى. ۆەدومستۆونىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى وبلىس اكىمىنىڭ, ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ بارىنشا جانە ۇنەمى قولداۋ كورسەتۋىنىڭ ارقاسىندا ەداۋىر تولىقتىرىلعان. پوليتسەيلەر جاڭا تەحنيكالارمەن, كولىكتەرمەن, بايلانىس قۇرالدارى جانە كيىم-كەشەكتەرمەن جابدىقتالعان.
قىلمىسپەن كۇرەسۋ ءۇشىن, تەكسەرىلگەن ەسكى ادىستەرمەن قوسا, جاڭا اقپاراتتىق تەحنولوگيالار مەن جاڭا امالدار دا بەلسەندى قولدانىلۋدا جانە بۇل جەردە كادرلىق الەۋەت نەگىز بولىپ تابىلادى, ياعني جوعارى ءبىلىمدى, ساۋاتتى, جاڭاشا ويلايتىن قىزمەتكەرلەر – بۇل بۇگىنگى كۇننىڭ تالابى. دوڭگەلەك ۇستەل باسىندا ايتىلعان ءىىد باستىعىنىڭ باستاماسىن جينالعاندار ءبىر اۋىزدان قولدادى. كاسىپورىن باسشىلارى جوعارعى ءمورالدى ءپرينتسيپتى ادامداردى, اتا زاڭدى قۇرمەتتەيتىن, ومىردە جانە قىزمەتتە كەزدەسەتىن بارلىق قيىندىقتار مەن كەدەرگىلەردى ەرلىكپەن جەڭە بىلەتىن كاسىبي مامانداردى ۇسىنىپ, ءىىد كادرلىق رەزەرۆتەرىن تولتىرۋعا وزدەرىنىڭ دايار ەكەندىكتەرىن ءبىلدىردى.
ءسويتىپ, وتىرىسقا قاتىسۋشىلار پىكىرىمەن ەلىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىنە ەشكىمنىڭ دە نەمقۇرايلى قارامايتىندىعى سەزىلىپ پوليتسيا جەكە قۇرامىنا ساپالى جاڭارتۋلار ەنگىزىپ, ولاردىڭ قاتارىنا بىلىكتى, ادال قىزمەتكەرلەر, حالىقتىڭ زاڭدى مۇددەسى مەن قۇقىقتارىن جوعارى دەڭگەيدە قورعاي الاتىن ءوز ەلىنىڭ پاتريوتتارىن قابىلداۋ كەرەك دەپ ءتۇيىن ءتۇيدى. مۇنداي ءىس-قيمىلدار اتتەستاتتاۋدىڭ ساپالى وتەتىندىگىنە سەنىم ارتادى.
الەكساندر تاسبولاتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
