الماتىداعى القالى جيىن
سەنبى, 1 قىركۇيەك 2012 7:51
ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جينالىس زالىندا كونستيتۋتسيا كۇنىنە ورايلاستىرىلعان «كونستيتۋتسيا – قوعام مەن مەملەكەتتى الەۋمەتتىك جاڭعىرتۋدىڭ نەگىزى» دەگەن تاقىرىپتا حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا بولىپ ءوتتى.
سەنبى, 1 قىركۇيەك 2012 7:51
ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جينالىس زالىندا كونستيتۋتسيا كۇنىنە ورايلاستىرىلعان «كونستيتۋتسيا – قوعام مەن مەملەكەتتى الەۋمەتتىك جاڭعىرتۋدىڭ نەگىزى» دەگەن تاقىرىپتا حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا بولىپ ءوتتى.
ەۋروپا كەڭەسىنىڭ قۇقىق ارقىلى دەموكراتيا ءۇشىن ەۋروپالىق كوميسسياسىنىڭ پرەزيدەنتى, ەۋروپا كەڭەسى ۆەنەتسيا كوميسسياسىنىڭ مۇشەسى, ەۋروپانىڭ ساكسوندىق ادىلەت ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى, تمد ەكونوميكالىق سوتىنىڭ توراعاسى حاتشىلىعىنىڭ باسشىسى, حالىقارالىق قۇقىقتىق ىقپالداستىقتىڭ گەرمان قورى قازاقستان جوباسىنىڭ وكىلى, بەرلين جەرىنىڭ كونستيتۋتسيالىق سوتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, اۆستريا, تۇركيا, كورەيا, گەرمانيا, رەسەي, لاتۆيا, مولدوۆا, بەلارۋس, ليتۆا, ازەربايجان, گرۋزيا, تاجىكستان, ۋكراينا مەملەكەتتەرىنىڭ كونستيتۋتسيالىق سوتتارىنىڭ توراعالارى بار جيىرمادان استام ەلدىڭ رەسمي وكىلى قاتىسقان بۇل جيىندا مەملەكەتتىڭ نەگىزگى زاڭى مەن ادام قۇقىقتارى, مەملەكەتتەردىڭ كونستيتۋتسيالىق دامۋى بارىسىنا ارنالعان باياندامالار جاسالدى.
عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا كونستيتۋتسيالىق كەڭەس توراعاسى يگور روگوۆ, ادىلەت ءمينيسترى بەرىك يماشەۆ, الماتى قالاسىنىڭ اكىمى احمەتجان ەسىموۆ, اتالمىش جوعارى وقۋ ورنىنىڭ رەكتورى, عالىمقايىر مۇتانوۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل اسقار شاكىروۆ, قازاقستاننىڭ ءبىلىمى مەن عىلىمىنىڭ وكىلدەرى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار مەن شەتەلدىك قوناقتار قاتىستى. الىس-جاقىن شەتەلدەردەن كەلگەن قوناقتار مەن كونفەرەنتسيانىڭ قاتىسۋشىلارىن قالا اكىمى احمەتجان ەسىموۆ قۇتتىقتاپ, جىلى لەبىزىن ءبىلدىردى. كونستيتۋتسيالىق كەڭەس توراعاسى يگور روگوۆ العاشقى سوزىندە كونستيتۋتسيامىزدىڭ قابىلدانعان العاشقى كۇننەن باستاپ تاعدىردىڭ ءوزى, ءتاڭىردىڭ بايلامى ءبىر شاڭىراقتىڭ استىندا تاتۋ كۇن كەشۋدى جازعان كوپۇلتتى ەلىمىزدىڭ تاتۋلىعى مەن تۇراقتىلىعىنا قىزمەت ەتە وتىرىپ, تاۋەلسىز قازاقستان مەملەكەتىنىڭ قارىشتاپ دامۋىنا, تولاسسىز وسۋىنە كەپىل بولىپ كەلە جاتقان زاڭدار جيىنتىعى, ءتىپتى, ەڭ باستى ۇستانىمىمىز بەن كيەلى قاعيدامىزعا اينالعاندىعىن باسا اتاپ ءوتتى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل اسقار شاكىروۆ مودەراتورلىق ەتكەن كونفەرەنتسيانىڭ العاشقى بايانداماسىن «قازىرگى قوعامدا كونستيتۋتسيانىڭ اكسيولوگيالىق نەگىزدەرىن الەۋمەتتىك تۇرعىدان قابىلداۋ» دەگەن تاقىرىپتا ارمەنيا رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق سوتىنىڭ ءتوراعاسى, جاڭا دەموكراتيا ەلدەرىنىڭ كونستيتۋتسيالىق باقىلاۋ ورگاندارى كونفەرەنتسياسىنىڭ ءتوراعاسى گاگيك ارۋتيۋنيان جاسادى. قازاقستان حالقى مەن عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا قوناقتارىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى كۇنىمەن قۇتتىقتاي كەلە, ول ەلىمىزدەگى ترانسفورماتسيالىق كونستيتۋتسيونالدىلىقتى ورناتۋدىڭ ءوزىندىك جولىنىڭ تاڭدالۋى تمد ەلدەرى ءۇشىن ايتارلىقتاي ۇلگى بولعانىن, قازاق ەلى ازاماتتارىنىڭ كونستيتۋتسيانىڭ بۇلجىماي ساقتالۋىن جانە اتا زاڭعا شەكسىز قۇرمەت تانىتاتىندىعىن ءتىلگە تيەك ەتتى. ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ استانا قالاسىندا ءوتكەن كونفەرەنتسيادا «يادرولىق سىناقتارعا تىيىم سالۋدان – يادرولىق قارۋسىز الەمگە» تاقىرىبىندا سويلەگەن سوزدەرىنىڭ ماڭىزى مەن بۇگىنگى الەمدەگى قاۋىپ-قاتەرلەردى تەرەڭ پايىمداۋ ەكەندىگىن اتاپ ايتتى. ول ادامزات قولدانىسىنداعى كونستيتۋتسيا ۇعىمىن جان-جاقتى تالقىلاپ, بەلگىلى ءبىر تارتىپپەن ورىلگەن زاڭدار جۇيەسىنىڭ وزەكتىلىگىن, مەملەكەتتىڭ ءاربىر ازاماتىنا, جالپى ادامزاتقا قىزمەت ەتەتىن, قۇقىقتىلىقتى قاتاڭ ساقتايتىن زاڭدار قاعيداتىنىڭ دامۋى مەن اۋقىمدىلىعىنا توقتالدى, سونداي-اق, ول ارمەنيا رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق سوتىنىڭ شەشىمىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى يگور روگوۆ مىرزانى كونستيتۋتسيا مەن ادىلەت سالاسىنا قوسقان ۇلەسى مەن اتقارعان قىزمەتى ءۇشىن التىن جۇلدىزعا ۇسىنعاندىعىن جەتكىزدى.
تۇلعانىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى قۇقىقتىق مەملەكەت پەن ازاماتتىق قوعامنىڭ ءوزارا ارەكەتتەسۋى بارىسىندا سوتتاردىڭ گەرمانيا كونستيتۋتسيالىق سوتىنا ءوتىنىش جاساۋ ءتارتىبى تۋرالى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق ءجونىندەگى گەرمان قوعامىنىڭ «ورتالىق ازيا ەلدەرىندەگى قۇقىقتىق جانە سوت رەفورمالارىن قولداۋ» باعدارلاماسىنىڭ قازاقستانداعى جانە تاجىكستانداعى جوبا جەتەكشىسى يورگ پۋدەلكا بايانداما جاسادى. ءوز سوزىندە گەرمانيا وكىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى قازاقستاندىق قوعام دامۋىنىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن تۇراقتىلىعىنىڭ نەگىزى ەكەندىگىنە توقتالدى.
شەتەلدىك قوناقتاردان كەيىن قر ۇعا اكادەميگى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور سۇلتان سارتاەۆ, الماتى قالاسىنىڭ پروكۋرورى بەرىك اسىلوۆ, اتالمىش وقۋ ورداسىنىڭ عالىم-ۇستازدارى داۋلەت ءبايدىلدينوۆ, زايلاعي كەنجاليەۆ, الۋا يبراەۆا, سەرىكقالي تىنىبەكوۆتەر ءجانە ەلىمىزدىڭ وزگە دە وقۋ وردالارىنىڭ عالىمدارى ءسوز كەزەگىنە يە بولدى. كونستيتۋتسيالىق كەڭەس مۇشەسى ءىلياس باقتىباەۆ ءال-فارابي اتىنداعى كيەلى قارا شاڭىراقتا وتكەن عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيانى قورىتىندىلاپ, كەلگەن قوناقتارعا العىسى مەن ريزاشىلىعىن جەتكىزدى.
قانات ەسكەندىر,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
سۋرەتتى تۇسىرگەن
تالعاتبەك اسانوۆ.
