قازاقستان • 17 ءساۋىر, 2019

«ءبىر تەرەزەگە» تەلمىرگەن ەڭبەك ميگرانتتارى

952 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستان ورتالىق ازيا جانە وزگە دە جاقىن ايماقتارداعى ەلدەر ءۇشىن تارتىمدى ەڭبەك نارىعى رەتىندە قاراستىرىلىپ كەلدى. تەك سوڭعى ءۇش جىلدىڭ ىشىندە ىشكى ىستەر ورگاندارى ەڭبەك ميگرانتتارىنا قازاقستاندا جەكە تۇلعالارعا ەڭبەك ەتۋگە 1,5 ميلليون رۇقساتناما بەرىپ, ونى ۇزارتقان. ەڭبەك ميگرانتتارىنىڭ سانى اسىرەسە, كوكتەمگى-جازعى كەزەڭدە وسە تۇسەدى.

«ءبىر تەرەزەگە» تەلمىرگەن  ەڭبەك ميگرانتتارى
كورسەتىلەتىن مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ, قىزمەت كورسەتۋ مەرزىمىن قىس­­قارتۋ, جەمقورلىق تاۋە­­كەل­­­­دەرىن جويۋ جانە قولاي­­ل­ى جاعداي جاساۋ ءۇشىن قۇ­رىل­عان كوشى-قون قىزمەتى ور­تالىقتارىندا ەڭبەك ميگرانتتارىنا رۇقساتناما بەرۋ بويىنشا قىزمەت «ءبىر تەرەزە» قاعيداسىمەن جۇزەگە اسادى. سەبەبى زاڭسىز جۇمىس ىستەپ جۇرگەن شەتەلدىكتەر ءۇشىن وتاندىق ميگراتسيالىق پوليتسيا قىرعيداي تيەتىنى بەلگىلى. بىرەۋدىڭ ءۇيىن سالىپ, كافەسىندە شاي تاسىعانداردى ۋاقىتشا تەمىر تورعا توعى­تاتىنى بار. وندايدا الگى ميگرانتتاردى شاقىرعان قا­زاقستان ازاماتتارى پولي­­­­تسەي­لەردىڭ «كوڭىلىن تاۋىپ», بوسا­تىپ الادى. وسىنداي جەم­­­­قورلىق فاكتىلەرى ازايۋ ءۇشىن ەڭبەك ەتۋگە رۇقسات الۋ كەزىندە ادام فاكتورى دا كەمۋى كەرەك.   
ءىىم كوشى-قون قىزمەتى كوميتەتىنىڭ توراعاسى مۇ­رات­­­­ قابدەنوۆتىڭ ايتۋىن­­­­شا,­­ بۇرىن ميگرانتتار رۇق­ساتنامانى راسىمدەۋ ءۇشىن اپتا بويى ءارتۇرلى مەكەمە­­لەردى (مەملەكەتتىك كىرىستەر دەپارتامەنتىندە جسن جاساۋ, مەديتسينالىق انىقتاما الۋ, پوليتسيا بولىمدەرىندە فوتوسۋرەتكە ءتۇسۋ جانە داكتيلوسكوپيادان ءوتۋ, مەملەكەتتىك باج سالىعىن تولەۋ, اۋدارما جانە نوتاريالدىق قىزمەتتەر) ارالاپ جۇرەتىن. ال قازىر كوشى-قون قىزمەتى ورتالىعىندا مۇن­­­داي رۇقساتنامانى بىرنە­شە ساعاتتىڭ ىشىندە راسىمدەۋ­­گە بولادى. 
مۇنداي ورتالىقتاردى قۇرۋداعى باستى ماقسات – ەلى­مىزگە كەلگەن شەتەلدىكتەرگە كورسەتىلەتىن مەملەكەتتىك قىز­مەت­­­­تەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ, جەمقورلىققا يتەرمەلەيتىن جاعدايلاردى جويۋ, قىزمەت كورسەتۋ مەرزىمىن قىسقارتۋ.
– كوشى-قون قىزمەتى ورتا­­لى­­­عىندا شەتەلدىك تولقۇجات پەن كوشى-قون كارتوچكاسىن ۇسىنۋ ارقىلى مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن, داكتيلاسكوپيالاۋدان وتەدى, ساقتاندىرۋدى راسىمدەپ, مەملەكەتتىك باج سالى­عىن تولەيدى, سودان سوڭ وعان جۇمىس جاساۋعا رۇق­­سات­ناما راسىمدەلەدى. «ازامات­­­تارعا ارنالعان ۇكىمەت» مك كەاق-مەن بىرگە كوشى-قون قىزمەتى ورتالىقتارى ەلىمىز­دىڭ 14 وڭىرىندە اشىلدى, – دەپ مالىمدەدى مۇرات قابدەنوۆ.
جوعارىدا ايتقانىمىز­­­داي, ورتالىق ازياداعى كورشىلە­رى­­مىز­دەن قازاقستانعا ەكى قولعا ءبىر كۇرەك ىزدەپ كەلەتىن جان­دار از ەمەس. ماسەلەن, جىل­ سايىن ورتا ەسەپپەن تەك­ وزبەكستاننان 140 مىڭ كىسى كەلەدى. قىرعىز رەسپۋب­­­­­­­ليكا­سىنان 80 مىڭ. ارينە, ەڭبەك ميگراتسياسى كەز كەلگەن مەملەكەت ءۇشىن ەكىۇداي ماسەلە. ءبىر جاعىنان ارزان ەڭبەك كۇشى, نارىقتاعى شاعىن كاسىپكەرلەر ءۇشىن تاپتىرماس جۇمىسشىلار. الايدا ولاردىڭ اراسىندا دا قىلمىس جاسايتىندارى, جۇمىسسىز قازاقستاندىقتارعا قىزمەت ورنى ءۇشىن باسەكەلەس بولاتىندارى دا جەتەرلىك. باس پرو­كۋراتۋرانىڭ مالىمەتىن­­شە, 2017 جىلى ميگرانتتار قازاقستانداعى بارلىق قىلمىستىڭ 2,8% جاساعان, كوپ ەمەس. بىراق جات جەرلىكتىڭ ءبىر قىلمىس جاساۋىنىڭ ءوزى الاڭداتارلىق ماسەلە. 
وتكەن جىلى ءىىم تۇرعىن­دارعا 19,5 ملن مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتىپتى, سونىڭ ءىشىن­دە كوشى-قون باعىتىن­­­­­داعىسى 16,5 ملن. تۇرعىندار اراسىندا مەكەنجاي انىقتا­ما­سى, اۆتو­كولىكتى تىركەۋ, قا­­­زاق­ستان ازاماتتارىن تۇر­عىلىقتى جەرى بويىنشا­ ءتىر­كەۋ, تولقۇجاتتار مەن جە­كە كۋالىكتەر بەرۋ, ەلى­مىزگە ۋا­قىتشا كەلگەن شەتەل­دىكتەردى ءتى­ركەۋ, جۇرگىزۋ­شى كۋالىكتەرىن بەرۋ سياقتى قىز­مەتتەر كوپ سۇرانىسقا يە.
سوڭعى جاڭالىقتار