جيىلعان قاۋىمعا مادەني شارانىڭ ماڭىزى جايلى قىسقاشا تانىستىرۋ جاساعان مەكەمە باسشىسى پودپولكوۆنيك نۇرتازا اسيلوۆ كەزىندە جازىقسىز قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراپ, بەينەت شەككەن ايەل-انالار رۋحىنا تاعزىم ەتىپ, ولاردىڭ ءومىر جولى جايلى مالىمەت بەرەتىن جادىگەرلەردى جاڭعىرتۋ ارقىلى ءبىز وتكەنگە سالاۋات, بۇگىنگى بەيبىت كۇنگە بەرەكەت ايتامىز, دەدى.
قالا ىرگەسىندەگى اقمول اۋىلى اۋماعىندا ورنالاسقان «الجير» لاگەرى 1937 جىلى 15 تامىزدا نكۆد-نىڭ جەدەلدەتىلگەن بۇيرىعى نەگىزىندە پايدا بولىپ, 1938-1953 جىلدار ارالىعىندا مۇندا «وتانىن ساتقان وپاسىزدار وتباسى» دەگەن جەلەۋمەن 8-15 مىڭعا جۋىق ايەل جازاسىن وتەگەن. وسىلاردىڭ اراسىندا الاش قايراتكەرلەرىنىڭ جارى – ءرازيا مەڭدەشوۆا, كۇلاندام قوجانوۆا, ءازيزا رىسقۇلوۆا, بيجامال سىرعابەكوۆا, دامەش جۇرگەنوۆا, گۇلباحرام باتىربەكوۆا, فاتيما ديۆاەۆا ازاپتى كۇندەردى باستان وتكەرگەن.
كورمە تورىنەن جوعارىداعى اپالارىمىز جايلى فوتودەرەكتەرمەن قاتار, الاشوردانىڭ ءمۇحتاسيفى, ءدىني قايراتكەر حاسەن نۇرمۇحامەدوۆتىڭ جۇبايى كيرا بەرسەنوۆا, ءتوڭكەرىسشىل تۇلعا مۇحامەدقالي ءتاتىموۆتىڭ جارى شاكىتاي, باشقۇرت قايراتكەرى شاكىر گايسيننىڭ جارى عاينيجامال جانە تۇتقىندا بولعان ايەلدەر سۇلۋحان بىگىزباەۆا, كلارا برون, ەنتى ليحتەينشتەينگە قاتىستى قۇجاتتاردى كوردىك.
سونىمەن قاتار كورمە ءسورەسىنە قاپاستاعى ايەلدەر قولدانعان مۇرالار دا قويىلىپتى. اتاپ ايتساق, كازيما المانيازوۆانىڭ ساندىعى, ماريا دانيلەنكو مەن ءبيبىجامال سىرعابەكوۆانىڭ كويلەگى, ليديا فرەنكەلگە تيەسىلى «گولۋبوي لارەتس» ءيىسسۋى جانە يانينا گەرمانوۆيچتىڭ لاگەردە ءتورت ايلىق قىزى مايانى وراعان كورپەشەسى, كيرا بەرسەنەۆانىڭ حاتتارى بار.
كورەرمەن نازارىن اۋدارعان تاعى ءبىر دۇنيە قازاقستان سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى, قاراعاندىلىق شەبەر ۆيكتور ارەنتتىڭ قىش كەراميكادان بادىزدەپ جاساعان تۋىندىلارى. سۋرەتشى-شەبەر تريپتيحتەرىن – «37-ءشى جىل», «وشكەن تاعدىرلار», «قاندى جول», «ستەپلاگ» دەپ اتاپتى. «بۇل تۋىندىلار – تار قاپاستا ازاپ شەككەن ادامداردىڭ ەركىندىككە دەگەن ءۇمىتى مەن سەنىمى» دەيدى ۇيىمداستىرۋشىلار.
