توعجان ماجيتوۆا, قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇلتتىق ورتالىعى جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ دەپارتامەنتىنىڭ مامانى:
ۆاكتسيناتسيا – بۇل زاماناۋي مەديتسينادا بەلگىلى, جۇقپالى اۋرۋلارعا قارسى قورعانۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالدارىنىڭ ءبىرى. پاتسيەنتتىڭ ازعاسىنا اۋرۋ قوزدىرۋشىلارمەن كۇرەسۋ ءۇشىن انتيدەنەلەردى ىنتالاندىراتىن السىزدەندىرىلگەن نەمەسە ءولى اۋرۋ تۋدىرۋشى اگەنت (نەمەسە اگەنت ءنارۋىزى تارىزدەس جاساندى سينتەزدەلگەن ءنارۋىز) ەنگىزىلەدى. كەز-كەلگەن ۆاكتسيناتسيا اعزانىڭ قورعانىس قابىلەتىن نىعايتۋعا, ونىڭ تۇراقتىلىعىن قالىپتاستىرىپ, ءتۇرلى قاۋىپتى اۋرۋلاردى قابىلداماۋىنا ىقپالداسادى.
قازاقستاندا ۇلتتىق ەكپە كۇنتىزبەسى بەكىتىلگەن, سوعان سايكەس ماماندار جوسپارلى ۆاكتسيناتسيا ءۇشىن بەلگىلەنگەن مەرزىمدەردى ساقتاۋعا كەڭەس بەرەدى.
زاماناۋي ۆاكتسيناتسيا بالالار مەن ەرەسەكتەردى پوليوميەليت, قىزامىق, قىزىلشا, كوكجوتەل, تۋبەركۋلەزدىڭ كۇردەلى تۇرلەرى سياقتى قاۋىپتى اۋرۋلاردان قورعاۋعا كومەكتەسەدى.
ۆاكتسيناتسيالاۋدىڭ ارقاسىندا, بۇگىنگى تاڭدا 14-كە جۋىق جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋعا بولادى. ونىڭ بارلىعى ۇلتتىق ەكپە كۇنتىزبەسىنە ەنگىزىلگەن جانە ولاردى تەگىن الۋعا بولادى.
بۇدان بولەك, ءار مەديتسينالىق مەكەمەدە ەكپەلەر تۋرالى, ەكپەدەن باس تارتۋ سالدارى تۋرالى تولىق اقپارات الۋعا, سونداي-اق, ۆاكتسيناتسيا الۋدىڭ الدىندا تولىق مەديتسينالىق تەكسەرۋلەردەن وتۋگە بولادى.
ۆاكتسينا جەكە ءبىر ادامدى عانا ەمەس, اينالاداعىلاردى دا قورعايدى. ەگەر كوپ ادام ەكپە العان بولسا (شامامەن 75-94% حالىق), وندا قالعاندارىنا قورقۋدىڭ قاجەتى جوق — ويتكەنى ۇجىمدىق يممۋنيتەت ءوز جۇمىسىن جاسايدى. نارەستەلەرگە, جۇكتى ايەلدەرگە جانە يممۋنيتەتى ءالسىز ادامدارعا ەكپە سالىنبايدى, بىراق ولارعا ۆاكتسيناتسيا العان ادامداردىڭ ەسەبىنەن قاۋىپ تونبەيدى.
ۆاكتسينالار جاپپاي شىعارىلاتىن كەزدە تولىق قاۋىپسىزدىككە, زيانسىزدىعىنا جانە ناتيجەلىلىگىنە قاراي قاتاڭ باقىلاۋدان وتكىزىلەدى. ءار ءوندىرۋشى مىندەتتى تۇردە شىعارىلعان ۆاكتسينالاردى تەكسەرەدى. ولار ەكپە قولدانىلاتىن ەلدە تىركەلەتىن كەزدە تاعى دا تەكسەرۋدەن وتەدى.
پروفيلاكتيكالىق ەكپەلەر مەملەكەتتىك ەمدەۋ-پروفيلاكتيكالىق مەكەمەلەردە (ەمحانادا), نەمەسە حالىقتى يممۋنداۋ مامانداندىرىلعان ورتالىقتارىندا, نەمەسە وسىنداي مەديتسينالىق ەم-شارانى جۇزەگە اسىرۋعا ليتسەنزياسى بار جەكەمەنشىك كلينيكالاردا جۇرگىزىلەدى. پروفيلاكتيكالىق ەكپەلەر بەلگىلى تالاپتار مەن نورمالارعا سايكەس كەلەتىن ەكپە ەگۋ كابينەتىندە سالىنادى.
ەكپە سالار الدىندا بالانى ناۋقاستارمەن بايلانىسۋدان قورعاۋ قاجەت. تاعامدىق اللەرگياسى بولعان جاعدايدا قاتاڭ تۇردە ديەتا ساقتاپ, اس ۇلەسىنە جاڭا تاعام تۇرلەرىن كىرگىزبەگەن ءجون. بۇنداي ءتارتىپتى ەكپەدەن كەيىن 5-7 كۇن ۇستانۋ قاجەت.
ەكپە سالىنعان كۇنى دالادا سەرۋەندەۋدى, باسقا بالالارمەن بايلانىسۋدى شەكتەتىپ, بالانى تاۋلىك بويى شومىلدىرماۋعا كەڭەس بەرىلەدى.
ەكپەدەن كەيىن بالاعا اتا-اناسى تاراپىنان كوڭىل ءبولىنۋى قاجەت, سونىمەن قاتار ەمحانانىڭ مەديتسينالىق پەرسونالى دا بەلگىلەنگەن مەرزىمدەردە جەكە باقىلاۋعا الۋلارى ءتيىس. ەكپەدەن كەيىن بالادا شۇعىل اسەرلەر پايدا بولعان جاعدايدا, بالاعا مەديتسينالىق باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن اتا-انالارىنا بالاسىمەن بىرگە ەكپە سالىنعان كابينەتتىڭ الدىندا 30 مينۋت كولەمىندە وتىرۋ قاجەت.
وسىنداي كىشىگىرىم كەڭەستەردى ساقتاي وتىرىپ, اسقىنۋ قاۋپىن ايتارلىقتاي تومەندەتۋگە جانە بالاڭىزعا ەكپەدەن كەيىنگى كەزەڭدى الدەقايدا جەڭىل وتكىزۋىنە كومەكتەسە الاسىز.
