بۇگىنگى بولمىسىمىزدىڭ ءبۇتىن ءبىر بولىگىنە اينالعان ناۋرىز مەرەكەسى تار جول, تايعاق كەشۋى كوپ قيلى كەزەڭنەن وتكەنى بارشاعا ءمالىم. مەيرامنىڭ 1926 جىلعا دەيىن قازاق جەرىندە تويلانىپ كەلگەنى, ارادا الپىس ەكى جىل وتكەن سوڭ قايتا اتالىپ وتە باستاعانى ايتىلىپ تا, جازىلىپ تا ءجۇر. الايدا ىلگەرى زاماندا دا ناۋرىزدى ۇنەمى ءوز دەڭگەيىندە مەرەكەلەۋدىڭ مۇمكىندىگى بولا بەرمەگەن سياقتى. ەلدىڭ باسىنا تۇسكەن ءارتۇرلى احۋال, حالىقتىڭ ءار الۋان كوڭىل كۇيى توي تويلاۋدان اۋلاقتاتقانى بەلگىلى. ونىڭ ۇستىنە قالىڭ بۇقارانى بوداندىقتا ۇستاعان وكتەم جۇرت ءوز باعىنىشتىلارىن اتا سالتىنان, بايىرعى داستۇرىنەن اجىراتۋعا تىرىسىپ باقتى. ءسويتىپ «ول كۇندە ناۋرىز دەگەن ءبىر جازعىتۇرىم مەيرامى بولىپ, ناۋرىزداما قىلامىز دەپ, توي-تاماشا قىلادى ەكەن. سول كۇنىن « ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى» دەيدى ەكەن. بۇل كۇندە بۇل ءسوز قۇربان ايتىندا ايتىلادى», – دەپ ۇلى ابايدىڭ ءوزى ءمان بەرگەن ۇلىس مەرەكەسى تالاي تەپەرىشتى باستان كەشتى.
ناۋرىزدىڭ ىقىلىم زاماننان بەرى كەلە جاتقان ۇعىم ەكەنى, ءار داۋىردە سيپاتى ءبىرشاما وزگەرىپ وتىرعانى تۋرالى دەرەكتەر جەتكىلىكتى. ونىڭ اتاۋى ەڭ كونە دەگەن رۋحاني قۇندىلىقتارىمىزدا دا ۇشىراسادى. بۇل – ايتۋلى مەيرامنىڭ عۇمىرىنىڭ ۇزاقتىعىنىڭ دالەلى. مىسالى, قازاق كۇنتىزبەسىن ەگجەي-تەگجەيلى زەرتتەگەن مىڭباي ىسقاقوۆ «ناۋرىز» ءسوزىنىڭ ەجەلدەن قازاق تۇرمىسىنا ءسىڭىپ كەتكەنىن ايتا كەلىپ, ەرتەدەن كەلە جاتقان داستانداردىڭ ءبىرى – «قوبىلاندى باتىر» جىرىنىڭ مىناداي ءۇزىندىسىن ۇسىنادى:
قاز جايلاۋىن ساز دەيمىن,
ناۋرىزدان سوڭ جاز دەيمىن.
كولدەن ۇشقان قازدايمىن,
ناۋرىزدان سوڭعى جازدايمىن.
وسىنىڭ ءوزى دە بۇكىل تۇركى حالىقتارىنا ورتاق ناۋرىزدىڭ تالايعى تاريحى جونىندە بىرقاتار تۇجىرىم جاساۋعا جەتەلەيدى.
ۇلتتىڭ جوعىن جوقتاپ, مۇڭىن مۇڭداعان «قازاق» گازەتى دە ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىن اركەز ەستەن شىعارعان جوق. باسىلىم جىل سايىن مۇمكىندىگىنە قاراي ناۋرىز ايىنىڭ باسىندا قالىڭ ەلگە سالەم جولداپ, گازەت ارقىلى كورىسىپ, تانىمدىق مالىمەت بەرىپ تۇردى. الاش جۇرتىنا كەڭ تانىمال گازەت شىعارۋشىلار مەن اۆتورلار حالىقتىق ۇعىممەن استاسىپ كەتكەن بۇل مەيرامعا باسا ماڭىز بەردى. ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىن بارشا جۇرتقا كەڭىنەن ناسيحاتتاي وتىرىپ, مەرەكەنىڭ ءتۇرلى سەبەپپەن ەلەنبەي قالىپ جۇرگەنىن دە ەسكە سالىپ قويۋدى ۇمىتپادى. سول ارقىلى ونى ۇلت زەردەسىنەن شىعارماۋ قاجەتتىگىن ابدەن ساناعا ءسىڭىردى. «قازاق» گازەتى العاش شىققان 1913 جىلعى ناۋرىز ايىنداعى باسقارما اتىنان بەرىلگەن ماقالادا بىلاي دەلىنەدى: «ناۋرىز – قازاقشا جىل باسى. بۇرىنعى كەزدە ءار ەلدە ناۋرىز تۋعاندا مەيرام قىلىپ, باس اسىپ, قازان-قازان كوجە ىستەپ, اۋىلدان-اۋىلعا, ۇيدەن-ۇيگە ءجۇرىپ, كارى-جاس, قاتىن-قالاش, ءبارى دە ءماز بولىپ كورىسىپ, ارالاسىپ قالۋشى ەدى». وسىعان قاراپ, ۇلتتىڭ ۇيىسۋىنا ۇيىتقى بولعان سول كەزەڭدە دە ۇلىس كۇنىن مەرەكەلەۋ ءداستۇرى ءوز دەڭگەيىندە بولا قويماعانىن اڭعارامىز. «قازاقتى» شىعارۋشىلار سونى ەسكە سالا وتىرىپ, ناۋرىزدىڭ تانىمدىق ماڭىزىن ارتتىرا ءتۇسۋدى ماقسات ەتكەن. مەرەكەنىڭ ناقتى كۇنىن بەلگىلەۋ ماسەلەسىن جولعا قويىپ, ەسكى جىل قايىرۋ بويىنشا 9 ناۋرىزدان باستاۋ كەرەك دەگەندى زەردەسىنە جاتتاتۋدى كوزدەيدى. وسىلايشا دالدەي ءتۇسۋدىڭ وزىندىك سەبەپتەرى دە جوق ەمەس. «بۇل كەزدە ول عۇرىپ, قازاق اراسىندا قالىپ بارا جاتقان سەكىلدى, ناۋرىزدىڭ قاي ايدا, اي كۇنى بولۋى حاقىندا ءارتۇرلى سويلەنەدى. بىرەۋلەر ناۋرىز مارتتىڭ بىرىندە, ەكىنشىلەر توعىزىندا كەلەدى دەسەدى, ءھار جۇرتتىڭ بەلگىسى, كۇندە جاڭا جىل تۋادى, ەسكى جىل ءبىتىپ, جاڭا جىل باستالعاندا: ء«ىس جاڭا جىلدا قايىرلى بولسىن, جاڭا باقىت ءناسىپ بولسىن», – دەپ قۇتتىقتاسادى, ول كۇندى مەيرام قىلىپ, شاتتىقپەن وتكىزەدى», – دەلىنەدى اتالعان ماقالادا.
وسىعان وراي «قازاقتىڭ» 1914 جىلعى 9 ناۋرىزداعى 53-نومىرىندە «قىر بالاسى» دەگەن بۇركەنشەك اتپەن «جاڭا جىل» دەگەن ماقالا جازعان ءاليحان بوكەيحان دا ءوز پىكىرىن بىلدىرەدى. ول ناۋرىزدىڭ ناق وسى كۇنى باستالۋىنىڭ سەبەبىن عىلىمي نەگىزدەپ تۇسىندىرەدى. ماسەلەنىڭ ءتۇپ-توركىنىنە ءۇڭىلىپ, بىرقاتار تاريحي دەرەكتەردى العا تارتادى. الاش قايراتكەرىنىڭ تۇجىرىمى ء«بىزدىڭ قازاق جاڭا جىلى مارتتا بولعانى اداسقان ەمەس. جاڭا جىل مارتتا بولسا, كۇن مەن ءتۇن تەڭ بولعاننان باستاۋ كەرەك. ەسكى ستيلدە بۇل كۇن 9-ىنشى مارت بولادى», – دەپ تۇيىندەلەدى. ءاليحان وسى ماقالاسىندا ەسكى كۇنتىزبە مەن جاڭا كۇنتىزبەنىڭ ايىرماشىلىعىن دا تالداپ ۇعىندىرادى. ءحىح عاسىردا ەكى ءستيلدىڭ اراسى 12 تاۋلىكتى قامتىعانىن, بۇرىنعى 7 ناۋرىزدىڭ ەۋروپادا 19 ناۋرىزعا سايكەس كەلەتىنىن, حح عاسىردا جاڭا ستيل جۇيەسى بويىنشا كەم دەگەندە ءبىر تاۋلىك قوسىلاتىنىن, سوندىقتان ەكى ءستيلدىڭ اراسى 13 كۇن بولاتىنىن ايتادى.
ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىنىڭ ناۋرىزدىڭ 9-ىندا اتالاتىنىن نەگىزدەۋ تەك مۇنىمەن عانا شەكتەلمەيدى. گازەتتىڭ وسى مەيرامعا قاتىستى ماقالالارىنىڭ بارىندە دە بۇل ماسەلە قوزعالماي قالمايدى. «9-ىنشى مارتتا ءتۇن مەن كۇن تەڭەلەدى. سودان كەيىن كۇن ۇزارىپ, جىلى بولا باستايدى. كۇن جىلىعا اينالعانى – جازعا اينالعانى. سوندىقتان 9-ىنشى مارت جاز باسى بولىپ تابىلادى... سول توقساننىڭ باسى 9-ىنشى مارت بولعاندىقتان, بۇل كۇن «ناۋرىز», ياعني, «جاڭا كۇن» دەپ اتالادى», – دەلىنەدى «ناۋرىز قۇتتى بولسىن!» دەگەن ماقالادا. «قازاق» گازەتى وسى ارقىلى ناۋرىزدى, ودان باسقا دا رۋحاني قۇندىلىقتاردى جوقتاۋشىنىڭ ءرولىن اتقارادى.
ءاليحان مەن احمەت سىندى كەمەڭگەر كوشباستاۋشىلارى بولا تۇرا ۇلتتىڭ باس باسىلىمى قاشاندا ەلمەن اقىلداسىپ, ويلاسىپ وتىرۋ داستۇرىنەن اينىعان ەمەس. گازەت باسقارماسى ءوز ۇستانىمدارىن بايانداي كەلىپ, ماسەلەنى حالىقتىڭ تالقىعا سالۋىن سۇرايدى. وقىرمانداردان ويلى پىكىر, ۇتىمدى ۇسىنىس كۇتەدى. «وسى تۋرالى بىلەتىن ادامدار «قازاققا» جازسا ەكەن, ءبىزدىڭ جاڭا جىل – ناۋرىز انىق جىلدىڭ قاي ايىندا ءھام قاي كۇندە باستالادى؟ ءبىز وقۋشىلارىمىزدى جاڭا جىلمەن قۇتتىقتاۋعا ناۋرىزدىڭ انىق قاي كۇنى تۋاتىنىن بىلە المادىق, عافۋ وتىنەمىز», – دەپ باسىلىمنىڭ وقۋشىلارىنا وي تاستايدى, پايدالى كەڭەس قوسۋىن وتىنەدى. بەلگىلى ءبىر ماڭىزدى تاقىرىپتىڭ توڭىرەگىندە وقىرمانمەن وي ءبولىسۋ – «قازاقتىڭ» نەگىزگى ۇستانىمى. ءسويتىپ ولاردىڭ باسپاسوزگە ىقىلاسىن ارتتىرادى, گازەتتىڭ شىن مانىندە حالىقتىڭ «كوزى مەن قۇلاعىنا» اينالۋىنا جول اشادى. «مىنە, تابيعاتتىڭ وسىنداي كوڭىلدى وزگەرىستەرىنىڭ كەزەڭىندە ءبىزدىڭ جاڭا جىلىمىز ناۋرىز تۋىپ, اتا عۇرپىمىزدى ۇمىتپاي, بەلگىلى ءبىر كۇندى جىل باسى قىلىپ الساق, ۇنامدى ءىس بولار ەدى», – دەگەن قۇلاققاعىس تا وسىنداي كوزقاراستىڭ جەمىسى.
ەجەلگى زاماننان باستاۋ الاتىن, سوعدالىقتار «ناۋسارىز», حورەزمدىكتەر «ناۋساردجي», ارمياندار «ناۆاساردي», چۋۆاشتار «نوراس-وياحە» دەپ اتاعان ناۋرىزدىڭ تاريحىن بايانداۋعا دا «قازاق» گازەتى جەتكىلىكتى كوڭىل ءبولدى. نەگىزگى مىندەتى ۇلت ساناسىن وياتۋ بولىپ سانالاتىن باسىلىم بۇل تۋراسىندا دا ءوزىنىڭ اعارتۋشىلىق ۇستانىمىنان جاڭىلمايدى. قازاقتىڭ ۇلى مەرەكەسىنىڭ تامىرى تەرەڭدە ەكەنىن وقىرماندارىنا ۇقتىرىپ, ولاردى تانىمدىق مالىمەتپەن بايىتا تۇسەدى.
ءاليحان بوكەيحان اتالعان ماقالاسىندا الەمدەگى ەلدەردىڭ جاڭا جىلدى تويلاۋ ءداستۇرىن تالداپ-تارازىلايدى. سونىڭ ىشىندە بۇكىل تۇركى جۇرتىنىڭ ورتاق مەرەكەسى – ناۋرىزدىڭ تاريحىن دا ەجەلگى داۋىردەن ىزدەيدى. ول ءار ەلدىڭ جالپىحالىقتىق كۇنتىزبەلەرگە بەيىمدەلۋ تاجىريبەسىنە توقتالىپ, ۇلىس كۇنىنىڭ باستاۋىن ارىعا جىلجىتادى: ء«بىزدىڭ تۇرىك جۇرتى سول حالدەي زامانىنان بەرى موڭعولمەن بىرگە جاساپ, ارالاس تىرشىلىك ەتىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ جاڭا جىلدىڭ دا شىققان جەرى وسى ايتىلعان ەكى وزەننىڭ (اۆتوردىڭ قولدانىسىندا – ءىفرات ءھام ديجلە, ب.و.) ولكەسىنە بارادى-اۋ دەيمىن». ءا.بوكەيحاننىڭ وسى شاعىن عانا ماقالاسىنىڭ تانىمدىق مالىمەتى مول. وندا الەمدىك كۇنتىزبەلەردىڭ پايدا بولۋى, ونى قولدانۋ ەرەكشەلىكتەرى, ءمان-ماڭىزى, ەسەپتەۋ جۇيەسى تۋرالى دەرەكتەر ۇسىنىلعان. ول ۆاۆيلون حالقى حالدەي دەپ تە اتالاتىنىن ەسكەرتىپ, «حالدەي جاڭا جىلى جازعىتۇرعى كۇن مەن ءتۇن تەڭەلەتىننەن باستالۋشى ەدى. بۇل كۇندى پارسى تىلىندە «ناۋرىز» دەيدى, جاڭا جىلدىڭ باسى دەيدى. جاڭا جىلدا حالىق قۋانىپ, ءبىر-بىرىنە گۇل, جۇمىرتقا سىيلاۋشى ەدى. پارسى اقىنى حافيز جاڭا جىل مەيرامىن نەشە بۋىن قىلىپ ماقتايدى», – دەپ وي ورىستەتەدى.
باسىلىم بەتىندە ناۋرىزدىڭ جاي-جاپسارى تۋرالى كەلە جاتقان جىلدىڭ سيپاتىمەن بايلانىستىرا جازىلعان ماقالالار دا كەزدەسەدى. مىسالى, 1915 جىلعى ناۋرىزدى قارسى الۋعا ارنالعان «ورەنبۋرگ. 9 مارت» دەگەن ماقالادا بىلاي دەلىنەدى: «بۇگىن – جىل باسى ناۋرىز. مىنە, «بارىس» كەتىپ, «قويان» كەلىپ تۇر. «قويان» – حالىققا جايسىز جىلدىڭ ءبىرى. وسىمەن ءتورت «قوياندى» كورەيىن دەپ تۇرمىن. بۇل تورتەۋى دە حالىققا جايلى بولعان جوق. «قويان» جىلى نە مالعا, نە جانعا اۋىرتپالىق تۇسىرمەي وتكەن ەمەس». ماقالا اۆتورى ودان ءارى 1880 جىلعى قوياندا جۇت بولىپ, مال قىرىلعانىن, 1892 جىلعى قوياندا قازاقتار جۇتاپ, بۇكىل رەسەيدە اشارشىلىق بولىپ, كونەك اۋرۋىنان, وبادان ادامنىڭ كوپ شىعىنعا ۇشىراعانىن, 1904 جىلعى قوياندا قازاقتىڭ ونشا جۇتاي قويماعانىن, بىراق رەسەي مەن جاپونيا اراسىندا سوعىس بولعانىن, ونىڭ سالقىنى بىزگە دە تيگەنىن ايتادى. كەلىپ جاتقان مىنا قويان جىلىنىڭ دا قىرعىن سوعىستىڭ ۇستىنە تاپ كەلگەنىن باياندايدى. سويتە تۇرا, «جامان ايتپاي – جاقسى جوق» دەگەن ەجەلگى سالتىمىز بويىنشا, الداعى جىلدىڭ بەرەكەلى ءارى جايلى بولۋىنا تىلەك بىلدىرەدى.
سونىمەن قاتار «قازاقتىڭ» بەتىندە ج.جانىبەكوۆتىڭ اۋدارماسىمەن جاريالانعان م.راسۋل زادەنىڭ مىنا ءبىر ماقالاسى نازار اۋدارتپاي قويمايدى. ول ناۋرىزدىڭ ءمان-ماعىناسىن تاپتىشتەي وتىرىپ, تۇركيامەن شەكاراداعى سوعىس سالدارىنان «ەركەكتەرى تۋرالعان, ايەلدەرى بەت-بەتىمەن قايدا بولسا سوندا قاشقان, بالا-شاعالارى تاۋ-تاس اراسىنا بىتىراپ كەتكەن, قىسقاسى, تۇراعى كۇل-تالقان بولعان» مۇسىلمان حالىقتارىنىڭ تاعدىرىنا دەگەن ايانىش سەزىمىن وياتادى. «ناۋرىز. اتىنان دا بەلگىلى جاڭا كۇن. بىراق بۇل مارتتىڭ توعىزى ءبىز ءۇشىن شىنىمەن جاڭا كۇن بولىپ جەتەر مە؟ قورقىنىشتى سوعىستىڭ قاندى وقيعالارى, ۇلت ارپالىسۋىنىڭ جەكسۇرىن كەيىپتەرى تابيعاتتىڭ ەڭ ادەمى ءبىر كۇنىن مەيرامعا ارناعان ءبىزدىڭ الەمگە دە از بالە, از قايعى كەلتىرگەن جوق», – دەپ اشىنا وتىرىپ, ەلدى سابىرعا شاقىرادى, بىرلىككە ۇندەيدى. ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى دەپ دارىپتەگەنىمىزبەن مەرەكە دەگەنىمىز تىنىشتىعى بۇزىلماعان ەلدىڭ ەنشىسىندەگى عانا قۇندىلىق ەكەنىن ەسكە سالادى. مەرەكەنىڭ يگىلىگىن قينالعان جۇرتقا, قالجىراعان ۇلتقا دەمەۋ كورسەتۋگە جۇمساۋ جونىندەگى نيەتىن اڭعارتادى.
«مىنەكي, جۋىردا مەيرام كەلەدى. بىلەمىز, كوپ كىسى وسى كۇننەن مەيرام قامىن جەپ جاتسا كەرەك. بىراق مىناۋ ەسكەرىلسىن. ادامشىلىق, مۇسىلماندىق ءھام اعايىندىقتى سەزىپ, باۋىرمالدىق قىزۋىمەن جاندانعان ءبىر كىسى مۇنداي قاندى جىلدا, ۇلتىنىڭ, وتانداسىنىڭ باسىنا مىڭ ءتۇرلى بالە كەلگەن ءبىر زاماندا قالايشا شات كوڭىلمەن مەيرامدى قارسى السىن؟», – دەيدى ماقالا اۆتورى. ونىڭ «كۇنشىعىس مۇسىلماندارىنىڭ, اسىرەسە كاۆكاز مۇسىلماندارىنىڭ ارداقتى يگى مەيرامى – ناۋرىز» الدىنداعى ۇسىنىسى بىرلىكتى كوزدەگەن باسىلىمنىڭ مۇراتىمەن دە ۇيلەسىم تاۋىپ تۇر: «ايتايىن دەپ كەلە جاتقانىم, ەي, باۋىرلار, ...انىق ءبىر ناۋرىز ەلىمىزدىڭ سالتىنان بولسا, بيىلعى ناۋرىزعا ۇستايتىن اقشامىزدى كارىس ءھام ارداھان سوعىسىندا شابىلعاندارعا بەرەيىك». ءبىز بۇدان حالىقتىڭ قامىن جەگەن «قازاقتىڭ» ناۋرىز ارقىلى بۇل مەرەكەنىڭ ءدىنى ءبىر, ءتىلى ۇقساس حالىقتاردى بىرىكتىرۋشىلىك ءرولىن كورسەتكەنىن بايقايمىز.
ۇلت باسىلىمى ارا-تۇرا ناۋرىز تۋرالى ولەڭ-جىرلارعا دا ورىن بەرىپ تۇردى. دۇنيەنى سوعىس ءورتى شارپىپ, ەل قيىندىققا ۇشىرىپ جاتقان كەزدىڭ وزىندە گازەتتى ۇيىمداستىرۋشىلار جۇرتتى مەرەكەلىك كوڭىل كۇيدەن ارىلتپاۋدى ءجون سانادى. قازاقى قالىپتى, تابيعي تىرشىلىكتى جىرلاعان تومەندەگى ولەڭنەن ۇلتتىق بولمىسىمىزدى ايقىن اڭعارامىز.
سالەم بەردىك, جاس ناۋرىز,
جىلدىڭ باسى!
جۇرتتىڭ كۇتكەن مىنەكەي
ىقىلاسى!
كوجەسىن قىپ, كۇيبەڭدەپ,
باسىن اسىپ,
بەرمەك ھاركىم بارىنشا قوناقاسى.
كەلگەنىنە قۇتتىقتاپ ءبىرىن-ءبىرى,
قۋانىشتا, كورىسىپ كارى, جاسى.
كوڭىلى تۇگىل ادامنىڭ سەن
كەلگەن سوڭ,
سامارقاننىڭ ەلجىرەپ تۇر
كوك تاسى.
«قازاقتا» جاريالانعان ماقالالاردىڭ دەنى ناۋرىزدى قادىرلەۋ, ونى داستۇرىمىزگە بەرىك ەنگىزۋ, ءومىر سالتىمىزعا اينالدىرۋ ماقساتىنان تۋىندايدى. «ناۋرىزدى مەيرام ەتۋشىلەر ءۇندىستان, يران, اۋعان, بۇحارا, كاۆكاز, تۇركىستان ءھام ءبىزدىڭ قازاق جەرىندە. بۇل زاماندا ناۋرىزدى مەيرام ەتۋشىلەر قازاق اراسىندا سيرەپ بارا جاتقان سياقتى كورىنەدى. باسقالار تاستاماي ناۋرىزدى مەيرام ەتىپ وتىرعاندا, ءبىزدىڭ قازاقتىڭ تاستايتىن ءجونى جوق-اق», – دەپ دابىل قاققان. «رۋستىڭ جاڭا جىلى قىس ورتاسىندا, ناعىز ساقىلداپ تۇرعان سۋىقتا كەلەدى, ءبىزدىڭ جاڭا جىلىمىز – ناۋرىز مارتتىڭ باسىندا بولسىن, ورتاسىندا بولسىن, ايتەۋىر مارتتا كەلەتىن بولسا, شىن ماعىناسىمەن جاڭا جىل دەپ ايتۋعا لايىق», – دەپ ۇتىمدى وي تاستاعان, «مەيرام – ۇلتتىڭ جەكە-جەكە بولعان مۇشەلەرىن بىرىكتىرىپ, ءبىر دەنەدەي قىلىپ قوساتىن ءبىر دانەكەر», – دەپ ۇيىمشىلدىققا ۇندەگەن, «قىزىقتى جاقسى مەزگىلدىڭ باسى 9-ىنشى مارت بولسا, بۇل كۇندى مەيرام ەتپەگەندە, قانداي كۇندى قازاق مەيرام ەتەر؟», – دەپ كەسىمدى پىكىر ايتقان ماقالالار ءالى كۇنگە دەيىن قۇندىلىعىمەن ەرەكشەلەنەدى دەر ەدىك.
قورىتا ايتقاندا, ۇلتتىڭ كوزىن اشىپ, ساناسىن سەرگىتكەن «قازاق» ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى – ناۋرىزدىڭ تاريح بەدەرىندەگى ءوز ورنىن تابۋىنا, تىلەگى ءبىر تۋىس حالىقتاردىڭ ورتاق مەرەكەسى رەتىندە جادىمىزدا جاتتالۋىنا ۇلكەن ۇلەس قوستى.
باۋىرجان ومار ۇلى,
ۇعا كوررەسپوندەنت-مۇشەسى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور
