يندۋستريا جانە ساۋدا مينيسترلىگىندە پرەزيدەنت جانىنداعى كاسىپكەرلەر كەڭەسى وتىرىسىنىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا “سامۇرىق-قازىنا” ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى مەن قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن كەڭەس ءوتتى.
ونىڭ بارىسىندا وتاندىق بيزنەستى قولداۋ جانە وڭدەۋشى ونەركاسىپتى ورتا جانە ۇزاق مەرزىمدى نەسيەلەۋ كولەمىن ۇلعايتۋ قاجەتتىلىگى بويىنشا جۇمىستى كۇشەيتۋ ءماسەلەلەرى تالقىلاندى. وسى كۇندەرى قدب ەلىمىزدىڭ بانك سەكتورىندا ۇزاق مەرزىمدى نەسيەلەۋدىڭ نەگىزگى كوزدەرىنىڭ ءبىرى بولىپ ەسەپتەلەتىنى بەلگىلى.
قازىرگى كەزدە اتالمىش بانكتىڭ قاتىسۋىمەن شامامەن 2 ملرد. اقش دوللارى كولەمىندە وتاندىق كومپانيالاردىڭ 62 ينۆەستيتسيالىق جوباسى ىسكە اسىرىلۋدا. كاپيتال رىنوگىندا اقشالاي رەسۋرستاردىڭ قۇنى وزگەرۋىنە جانە جالپى ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتىڭ ازايۋىنا قاراماستان, قدب الەمدىك قارجىلىق داعدارىس باستالعان كەزدەن بۇرىن بەرىلگەن قارىزدار بويىنشا سىياقى مولشەرلەرىن ارتتىرماۋ, قارىزداردى مەرزىمىنەن بۇرىن وتەگەنى ءۇشىن كوميسسيانى ءوندىرىپ الماۋ, كليەنتتەردىڭ مىندەتتەمەلەرىن قايتا قۇرىلىمداۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزۋ شارالارىن اتقارۋدا. سونىمەن بىرگە, قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى بەرىلگەن قارىزدار بويىنشا ۇستەمە تابىستاردى الۋدى ماقسات ەتپەيدى جانە ول ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋدى ءوز جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىنىڭ باستى بەلگىسى رەتىندە سانايدى.
بانك بۇدان ءارى قارىز الۋشىلاردىڭ قولدانىستاعى كاسىپورىندارىن رەتكە كەلتىرۋدى, سونىمەن بىرگە, بيزنەستىڭ ترانسپارەنتتىلىگىن قامتاماسىز ەتەتىن, مەملەكەتتىڭ يندۋستريالىق ساياساتىنىڭ باسىمدىقتارىنا سايكەس كەلەتىن جانە دامۋ بولاشاقتارى بار كومپانيالاردىڭ جاڭا باستامالارىن قولداۋدى جالعاستىرۋعا نيەت بىلدىرەدى.
ەلباسىنىڭ ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ۇزاق مەرزىمدى نەسيەلەۋدى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا, قدب بيىلعى جىلدىڭ ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىندا كوممەرتسيالىق بانكتەرگە بانكارالىق نەسيەلەۋ تۇرىندە جاڭا قارجى كوزىن ۇسىنادى. ينۆەستيتسيالاردىڭ كولەمى 5-تەن 50 ملن.-عا دەيىن اقش دوللارىن قۇرايتىن وڭىرلىك ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردى ماقساتتى جانە ۇزاق مەرزىمدى قورلاندىرۋ كوزدەلگەن. بۇل قدب-عا ءوز ينۆەستيتسيالارىن كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, ال ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر بولسا, وزدەرىنىڭ كورپوراتيۆتىك كليەنتتەرىنە ينۆەستيتسيالىق نەسيەلەۋدى ۇسىنۋ مۇمكىندىگىنە يە بولادى.
قازىر ۇكىمەتتىڭ “سامۇرىق-قازىنا” قورى ارقىلى قولداۋى ارقاسىندا قدب 4 ملرد. اقش دوللارىنا دەيىن سىرتقى قارىزداردى ەل ەكونوميكاسىنا تارتۋ مۇمكىندىگىنە يە بولىپ وتىر.
سونىمەن, “قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى” اق بيىلعى جىلدىڭ 26 اقپانىندا وتكەن كاسىپكەرلەر كەڭەسىندە ەلباسىنىڭ بانك سەكتورىنا بەرگەن تاپسىرمالارىن ەسكەرە وتىرىپ, ەكونوميكانىڭ وڭدەۋشى سالالارىندا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى قولداۋدى جالعاستىراتىن بولادى.
انىقتاما ءۇشىن ايتا كەتسەك, 2001 جىلى قۇرىلعان “قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى” اق قازىرگى كۇنى “سامۇرىق-قازىنا” قورىنىڭ قۇرامىنا كىرەدى. بانك قىزمەتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى مەملەكەتتىك ينۆەستيتسيالىق قىزمەتتى جەتىلدىرىپ, تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, وندىرىستىك ينفراقۇرىلىمدى جانە وڭدەۋشى ونەركاسىپتى دامىتۋ, ەل ەكونوميكاسىنا سىرتقى جانە ىشكى نەسيەلەردى تارتۋعا قولداۋ كورسەتۋ بولىپ سانالادى.
داستان كەنجالين.