06 قاڭتار, 2012

جۇرەگى قازاق اعايىن

590 رەت
كورسەتىلدى
17 مين
وقۋ ءۇشىن

جۇرەگى قازاق اعايىن

جۇما, 6 قاڭتار 2012 7:25

نەمەسە ءبىر اننەن تارقاتىلعان سىر

بۇل كەڭەس وداعىنىڭ دۇرىلدەپ تۇرعان كەزى بولاتىن. كەزەكتى ەڭبەك دەمالىسىنا شىق­قان بويدا قىرىمداعى «التىن ماساق» شيپاجايىنا جولداما الدىم. ماقساتىم – جاقسىلاپ ءبىر دەمالىپ قايتۋ. ءسويتىپ, شيپاجايعا دا جەت­تىم. بولمەدە بىرگە جاتاتىن جىگىت مەنى كورگەن بويدا وزبەكشەلەپ:

– قايدان كەلدىڭىز؟ – دەپ سۇرادى.

 

جۇما, 6 قاڭتار 2012 7:25

نەمەسە ءبىر اننەن تارقاتىلعان سىر

بۇل كەڭەس وداعىنىڭ دۇرىلدەپ تۇرعان كەزى بولاتىن. كەزەكتى ەڭبەك دەمالىسىنا شىق­قان بويدا قىرىمداعى «التىن ماساق» شيپاجايىنا جولداما الدىم. ماقساتىم – جاقسىلاپ ءبىر دەمالىپ قايتۋ. ءسويتىپ, شيپاجايعا دا جەت­تىم. بولمەدە بىرگە جاتاتىن جىگىت مەنى كورگەن بويدا وزبەكشەلەپ:

– قايدان كەلدىڭىز؟ – دەپ سۇرادى.

– شىمكەنتتەن, – دەدىم مەن.

– ءا, وندا قازاق شىعارسىز؟ – دەدى ول ەندى تازا قازاق تىلىندە.

– ءيا, قازاقپىن, كەل تانىسايىق, – دەپ قولىمدى سوزىپ, ءوز اتىمدى ايتتىم.

– ەركىن بايعاراەۆ, – دەپ جاۋاپ قاتتى ول.

سونىمەن ەكەۋمىز بىرگە جاتامىز, تا­ماققا دا بىرگە بارامىز. شيپاجايدىڭ ءارتۇر­لى ەم-دومىن تۇسكە دەيىن قابىل­دايمىز. تۇستەن كەيىن قول بوس. تەڭىزدى جاعالاپ قىدىرامىز. ەركىن ءوزىن «قازاق­پىن» دەيدى. تاشكەنتتەگى ۇلكەن ءبىر نان زاۋىتىنىڭ باس تەحنولوگى, ياعني «باس ناۋ­بايشى» بولىپ ىستەيدى ەكەن. ءبىر بايقا­عانىم, ول قازاقشا سويلەگەندە ءتىلىن توسەڭ­كىرەپ سويلەيدى. كوپ سوزدەردى دۇرىس قولدانبايدى. ايتسە دە قازاقشا سويلەس­كەندى ۇناتادى. وزبەكشە بىلەتىنىمدى اڭعارتىپ, سول تىلدە سويلەسەم, قازاقشا جاۋاپ بەرەدى. سونداي ءبىر ساتتە ەكەۋمىز سونداعى ءبىر ۇلكەن رەستورانعا كىرىپ, ءبىراز شالقىڭقىراپ وتىر­عانىمىز دا بار. ءبىر كەزدە ول: «ءىنىم, مەن ساعان ءبىر ءان ايتىپ بەرەيىن», – دەدى دە, كوپ كۇتتىرمەي باستاپ كەتتى.

اقشا بۇلت تاۋ باسىندا قالىقتاعان,

كۇن بار ما قاۋىشاتىن بارىپ ساعان؟

وتىرمىن تار قاپاستا قايعى ويلاپ,

تاعدىردىڭ بۇيىرعانى وسى ماعان, وسى ماعان.

 

دەگەن ءسوز راس ەكەن «دۇنيە جالعان»,

ءبىر كورۋ تۋعان جەردى بولدى-اۋ ارمان.

قايىپ-اۋ, قورعاي جۇرگىن ارۋاعىڭمەن,

ارتىڭدا ەركىنىڭدى جالعىز قالعان, جالعىز قالعان.

اۋزىم اشىلىپ قالىپتى. قۇدايىم-اۋ, بۇل نە دەگەن ءان. ءوزىمنىڭ دە ازداپ ىڭىلدايتىنىم بار, الايدا بۇل اۋەندى ەشقاشان ەستىگەن ەمەسپىن. ادامنىڭ جان دۇنيەسىن الەم-جالەم سەزىمگە بولەگەن ءاننىڭ ەركىن ەكى شۋماعىن ايتىپ بارىپ توقتادى. كوزى كىرەۋكەلەنىپ, جانارىنىڭ جاسقا تولىپ تۇرعانىن بايقادىم دا, مەن ونى مازالاعىم كەلمەدى. ول دا ءۇنسىز. سول ءۇنسىز قالپىمىزبەن بولمەمىزگە قايتتىق. ەرتەسىنە ويانسام, ەركىن دالاعا شىعىپ كەتىپتى. وسى ءسات كەشەگى ءان ەسىمە ءتۇستى. بۇل كىمنىڭ ءانى؟ ءاننىڭ ءماتىنى, ءسوزى كوكىرەگىمدە سايراپ تۇر. ىڭىلداپ ايتا باستادىم. سۇلۋ ءان بويىمدى شىمىرلاتىپ, تارتىپ بارادى. قايتا-قايتا ايتىپ جاتىرمىن. ەندى مەن بۇل ءاننىڭ شىعۋ تاريحىن بىلۋگە قۇمارتتىم.

– بۇل ءاندى شىعارعان دا, ورىنداۋشىسى دا مەنىڭ انام, – دەدى ەركىن مەنىڭ ءوتىنىشىمدى ەستىگەننەن كەيىن. – انامنان مەن ون جاسىمدا ايىرىلدىم. ال اكەمدى كورگەن ەمەسپىن. انامنىڭ ايتۋىنشا, ول اشارشىلىقتا وپات بولىپتى. انامنىڭ اتى سىمبات ەدى. مەن ەسىمدى بىلە باستاعان كەزدە, ءبىز ءبىر وزبەكتىڭ ۇيىندە تۇراتىن ەدىك. ەسەيە كەلە ءتۇسىندىم, انام سول كىسىنىڭ ەكىنشى ايەلى ەكەن. ول زور دەنەلى, ءجۇزى سۇستى ادام ەدى. بالا-شاعا ول وتىرعان جەرگە بارمايمىز. ءوزى وتىراتىن ءبول­مەسىندە قابىرعادا تاپانشا, قىلىش, قان­جار ءىلۋلى تۇرادى. كەي كەزدە ءتۇن­دەلەتىپ بىرەۋلەر كەلەدى. انامنىڭ ايتۋىنشا, ول كەزىندە باسماشىلاردىڭ باستىعى بولىپتى. تاشكەنتتىڭ شەتىنەن وسى ءۇيدى ساتىپ الىپ, بۇرىنعى تىرلىگىن قويىپ, قازىر­گى كەزدە تىعىلىپ ءومىر كەشىپ جاتقان كەزى ەكەن. ەشقايدا بارمايدى. كوشەگە شىقپايدى. اشۋلانعاندا قولدارى دۋالدا ءىلۋلى تۇرعان تاپانشاعا قاراي ۇمتىلادى.

قولى بوس كۇنى انام مەنى قۇشاقتاپ جاتىپ اڭگىمە ايتادى. ونىڭ اڭگىمەسىنەن ۇققانىم, اشارشىلىقتىڭ الدىندا اكەم ەكەۋى وتاۋ قۇرىپتى. اكەمنىڭ اتى قايىپ ەكەن. ءوزى اقىن, بالۋان ادام بولىپتى. كوپ ۇزاماي حالىق مالدان ايىرىلىپ, ەلدى اشتىق جايلاي باستاپتى. مەنىڭ اتا-انام دا جان ساۋعالاپ, تاشكەنتتە توقشىلىق دەگەن سوڭ وسىلاي قاراي شىققان عوي. سونىمەن نە كەرەك, اشتىقتىڭ كەسىرىنەن الگى كىسىنىڭ قولىنا ءتۇسىپ, جان ساقتاپتى.

ءبىر كۇنى تۇندە الگى ۇيگە تۇندەلەتىپ ءۇش ادام كەلەدى. ولار ءتۇن ورتاسى اۋا اتتانىپ بارا جاتىپ, الدەقانداي سىلتاۋ ايتىپ, مەنىڭ اكەمنەن وزدەرىمەن بىرگە ءجۇرۋىن تالاپ ەتكەن كورىنەدى.

– قايىپ قيپاقتاپ بارعىسى كەلمەپ ەدى, قوجايىن ىزعارلانا «بار, بار دەگەن سوڭ بار» دەپ جەكىرگەن سوڭ, ونىڭ كەتپەسكە امالى قالمادى. مەن جالعىز قالدىم. ەكى كۇن وتكەن سوڭ مەنى ءۇي يەسى شاقىرىپ الدى دا ەندى قايىپتىڭ كەلمەيتىنىن, ولارعا جولدا نكۆد ادامدارى كەزدەسىپ, قايىپتىڭ وققا ۇش­قانىن ايتتى. وسى كەزدە سەن ىشىمدە ەكى ايلىق بالا ەدىڭ. قولىمنان نە كەلەدى, جىلاپ-سىقتاپ ولمەستىڭ كۇنىمەن ءجۇرىپ جاتتىم. ارادا ءبىر ايداي ۋاقىت ءوتتى. ءبىر كۇنى «سىمبات, سىمبات» دەگەن سىبىردى قۇلاعىم شالدى. وزبەك قوجايىن دا وياۋ جۇرسە كەرەك, ىلە وق اتتى. اۋلانىڭ ىشىندە قاشىپ بارا جاتقان ادامنىڭ دىبىسى ەستىلدى. ءۇي يەسى تاعى اتتى. ءبىر ىشقىنعان ءۇن شىقتى دا, ىزىنشە دالا جىم-جىرت بولا قالدى. تاڭ اتقان سوڭ قوجايىن مەنى قولىمنان جەتەلەپ كەلىپ اۋلانىڭ تۇكپىر جاعىنا الىپ باردى. «قۇداي-اۋ, مىناۋ قايىپ قوي». وق ومىرت­قادان ءتيىپ, بەلدى ءۇزىپ ءجى­بەر­گەن سياقتى, ەكى بۇكتەلىپ قالىپتى. كوزىمنىڭ جاسىن تىيا السامشى. قايىپتىڭ مىنا ءولىمى مەنى ءتىپتى ەسەڭگىرەتىپ جىبەردى. قوجايىننىڭ ماعان مۇنى «قايىپتان كۇدەرىن ءۇزسىن» دەپ ادەيى كورسەتىپ تۇرعانىن ءتۇسىندىم. ودان ارعىسى بەلگىلى, الگى ادامنىڭ ءبىر ايەلى بوپ ءجۇرىپ جاتتىم.

ءسويتىپ ءجۇرىپ سەنى بوساندىم. اتىڭدى ەركىن دەپ قويدىم. ەندىگى مەنىڭ ماقساتىم, سەنى ەر جەتكىزىپ, ادام قاتارىنا قوسۋ بولدى. سودان كەيىن اكەڭنىڭ تۋعان جەرىنە اپارىپ كورسەتۋ. ساف اۋاسىن جۇتتىرىپ, بۇلاق­تارىنان سۋ ىشكىزۋ, دەپ سىبىرلاۋشى ەدى انام مارقۇم. كەيدە ءتۇنى بويى انام ەكەۋمىز ءارتۇرلى اڭگىمە ايتىپ جاتامىز. ول ماعان قازاق دەگەن حالىق بارىن, ول حالىقتىڭ جىگىتتەرى ەرجۇرەك, ەركىندىك سۇيگىش بولاتىنىن ايتاتىن. مەنى انام بارىنشا قازاقى رۋحتا تاربيەلەۋگە تىرىس­تى. وگەي اكەمدى انام دا, مەن دە جەك كوردىك. بىراق امال جوق, سول اۋلانىڭ ىشىندە ءومىر سۇرەمىز. دالاعا شىعىپ, ەل-جۇرتپەن ارالاسۋ بىزدە جوق. بايبىشەنىڭ بالالارىمەن ارامىز ءتىپتى جامان. ۇلكەن بالاسى ەسەبىن تاپسا, مەنى ساباپ الادى. مەن دە ايامايمىن. ءوزىمنىڭ شامام كەلگەنشە قارسىلىق كورسەتەمىن.

ءبارىمىزدىڭ اياق تارتاتىن ءبىر ادامىمىز بار. ول قوجايىن. ىزعارلانا ءبىر قاراسا بولدى, ءبارىمىز جىم بولامىز. اشۋى كەلگەندە مىناۋ مايىپ بولادى-اۋ دەپ ويلامايدى. قولىنا نە تۇسسە, سونىمەن پەرىپ جىبەرەدى. ءسويتىپ جۇرگەندە سوعىس باستالدى. مەن ول كەزدە ونعا كەلىپ قالعانمىن. انام مارقۇم ماعان سىبىرلاپ, «ەندى ءبىر-ەكى جىل شىداساق, بۇل پالەدەن قاشىپ قۇتىلامىز. ەلگە, تۋعان جەرگە بارامىز», دەپ قوياتىن. انام ەلىنە دەگەن ساعىنىشىن وسى انمەن بىلدىرەتىن. «امانشىلىق بولسا, وسى ءاندى ايتىپ اۋىلعا, ەلگە بارامىز», دەيتىن. بىراق ول تىلەگىنە جەتە المادى. سوعىس باستالعان جىلى بەس-التى كۇن اۋىرىپ, قايتىس بولدى. قايتىس بولارىنىڭ الدىندا قولىمدى قىسىپ جاتىپ, « ۇلىم, ەلىڭە جەت», دەدى دە ءجۇرىپ كەتتى.

ەندى مەن جالعىز قالدىم. تاعى ءبىر ونشاقتى كۇن وتكەندە قوجايىن دا وتىرعان جەرىندە قۇلاپ, قايتىس بولدى.

بۇدان كەيىنگى مەنىڭ ءومىرىمدى ەش پەندەنىڭ باسىنا بەرمەسىن. بارلىق بيلىك ۇلكەن ۇل ەشماتقا وتكەن. بۇرىننان مەنى­مەن ءوش ول ەندى ءتىپتى قۇتىرىپ كەتتى. تەرە­زەسى جوق, ءبىر قاراڭعى بولمەگە مەنى قاماپ تاستادى. «ەندى سەن وسى بولمەدەن شىق­پايسىڭ, اشتان ولەسىڭ», دەپ ءبىراز تەپكىلەپ الدى دا, سىرتىنان ق ۇلىپتاپ كەتىپ قالدى. ارادا قانشا ۋاقىت وتكەنىن بىلمەيمىن, اشتىقتان بۇرالىپ جاتقانىمدا, ونىڭ اناسى كەلىپ, ەسىكتى اشتى. قولىمنان جەتەلەپ كوشەگە شىعاردى دا «ەندى بۇل ۇيگە جولاما, ەشمات ۇيدە جوق, ەندى قولىنا تۇسسەڭ ولتىرەدى, وسى كوشەمەن كەتە بەرسەڭ بازار بار, تاشكەنتتىڭ ورتالىعىنا جەتسەڭ, ءبىر كۇنىڭ وتەر», دەپ شىعارىپ سالدى.

ءجۇرىپ كەلەمىن. اشتىقتان بۇرالىپ ءار جەرگە ءبىر قۇلايمىن. قانشا جۇرگەنىم, قالاي قاراي جۇرگەنىم ەسىمدە جوق. ءبىر داربازانىڭ الدىنا كەلىپ تالىپ قۇلاپپىن. ەسىمدى جيسام, ءبىر كىسى قاسىمدا وتىر. ءوزىمدى جاتقىزىپ, سويتسەم, بۇل كىسى نان زاۋىتىنىڭ كۇزەتشىسى ەكەن.

سونىمەن مەنىڭ جاڭا ءومىرىم باستالدى. بۇل كىسىنىڭ اتى بايعارا, كەمپىرىنىڭ اتى اقشاكۇل. باياعى اشارشىلىق جىلدارى قازاقستاننان اۋىپ كەلىپ, وسى جەرگە تۇراق­تاپ قالعان ادامدار ەكەن. نان زاۋىتىندا قاراۋىل بولىپ ىستەيدى. ەكەۋى عانا تۇراتىن اياداي عانا ءبىر بولمەلى ۇيلەرى بار. وزدەرىنىڭ ايتۋلارىنشا, ۇلدارى دا, قىزدا­رى دا بولعان. بىراق ولار اشارشىلىق جىلدارى وپات بولىپتى. ءوزى زامانىندا اۋقاتتى, باي ادام بولعانعا ۇقسايدى. سەنى قۇداي بىزگە ارنايى جىبەرگەن», دەپ ەكەۋى دە قاتتى قۋاندى. ۇزاماي مەنى مەكتەپكە بەردى. ول كەزدە سىنىپتا مەنەن دە ۇلكەن بالالار وقي بەرەتىن. فاميليامدى بايعاراەۆ دەپ جازدىردى. ءۇيتىپ-ءبۇيتىپ ءجۇرىپ كەيىنىرەك تۋ تۋرالى كۋالىك اپەردى. قىسقاسى باۋىرىم, «ءبىر اشتىقتىڭ ءبىر توقتىعى بولادى» دەگەن راس ەكەن.

ەلۋىنشى جىلداردىڭ ورتاسىندا اكەم بايعارا دا, كوپ ۇزاماي انام اقشاكۇل دە دۇنيەدەن ءوتتى. مەن تاعى دا جالعىز قالدىم. اكەمنىڭ بۇرىنعى ىستەگەن جەرى, نان زاۋىتى مەنى قامقورلىعىنا الىپ, قا­مىر يلەۋشىنىڭ جاردەمشىسى ەتىپ جۇمىسقا قابىلدادى. سول جەردە ءجۇ­رىپ كەشكى مەكتەپتى ءبىتىرىپ, ودان كەيى­نىرەك جەڭىل ونەركاسىپ ينستيتۋتىنا وقۋعا ءتۇستىم. قىزمەتىم بىرتىندەپ جوعارىلاپ, قازىرگى كەزدە نان زاۋىتىنىڭ باس تەحنولوگى دارەجەسىنە دەيىن جەتتىم. ءۇيلى-باراندىمىن. جەڭگەڭ قالدىكۇلدەن ەكى ۇل, ءۇش قىزىمىز بار. جەڭگەڭ دە قازاق. مەن جەتىم قالعان سوڭ, كوپكە دەيىن جال­عىز ءجۇردىم. ەسىل-دەرتىم قازاق قىزىنا ۇيلەنۋ بولدى. ءسويتىپ جۇرگەندە, سول نان زاۋىتىنا ءاپ-ادەمى جاس قىز ناۋبايشى­نىڭ جاردەمشىسى بولىپ جۇمىسقا ورنالاسا قالسىن. تانىسا كەلە ونىڭ قازاق قىزى ەكەنىن ءبىلدىم. ول دا جەتىمدىكتىڭ زاردابىن تارتقان جان ەكەن. اناسىمەن ەكەۋى عانا تۇرادى. اكەسى سوعىستا قازا بولعان. ىزدەگەنگە سۇراعان. ەكەۋمىز كوپ ۇزاماي ۇيلەندىك. قالدىكۇلدىڭ اناسىنىڭ قولىنا كىرىپ الدىم. جەتىمدىكتىڭ زاردابىن تارتىپ جۇرگەن مەن ەنەمدى انامداي الپەش­تەدىم. ول كىسى دە ولە-ولگەنشە ريزا بوپ كەتتى. جەسىرلىك پەن جەتىمدىكتىڭ تاۋقى­مەتىن تارتىپ جۇرگەن ەكەۋىنە پانا بولدىم. ەنەم نەمەرەلەرىن كورىپ «باقىتتى­مىن» دەپ دۇنيەدەن ءوتتى. ەنەم دە دۇنيە­دەن وتكەنشە تۋعان جەرىن ايتىپ, ساعىنىپ وتىراتىن. وتباسىندا ءبارىمىز قازاقشا سويلەسەمىز. بىراق قانشا دەگەنمەن بالا­لا­رىمنىڭ جاعدايى قيىن. سەبەبى, ولار مەن سياقتى قورلىق كورگەن جوق. جوق­شىلىق دەگەندى بىلمەيدى. مەكتەپتى دە وزبەكشە بىتىرگەن. ونىڭ ۇستىنە ءۇي-ءىشىمىز­بەن قۇجاتتارىمىزدا وزبەك بولىپ جازىل­عان. ءيا, ءوزىم دە, جەڭگەڭ دە, بالالارىم دا قۇجات بويىنشا وزبەكپىز. جاستاردى قاي­دام, ال مەنىڭ جۇرەگىم قازاق. سوندىقتان مەن قازاق كورسەم تۋىسقانىن كورگەن ادامداي اينالاسىنان شىقپاي قالامىن. سەنى كورگەندە دە قازاق-اۋ دەپ شامالاپ اڭگىمەلەسىپ, ءبىر قۇمار تارقاتايىن دەپ ويلادىم, دەپ اڭگىمەسىن اياقتادى ەرەكەڭ.

ۇيىقتاپ قالىپپىز. ازانعى اسقا كە­شى­گىڭكىرەپ كەلدىك. شيپاجايداعى ەم-دومىمىزدى الىپ بولعان سوڭ, ەرەكەڭ ەكەۋمىز تەڭىز جاعاسىنا سەرۋەنگە شىقتىق. كەشەگى اڭگىمە مەنىڭ كوكەيىمنەن كەتپەي قويعان. ءبىرازدان سوڭ «ەرەكە, اناڭىزدىڭ ءوتىنىشى بويىنشا ەلگە باردىڭىز با؟» – دەپ سۇرادىم. «باردىم», دەدى ەرەكەڭ. –  انامنىڭ ايتقانى بويىنشا جوبالاپ ىزدەدىم. ءتىپتى ءبىر ەمەس, قاتارىنان ءۇش جىل ىزدەدىم. ءار جىل سايىن ەڭبەك دەمالىسىنا شىعا سالا, جەڭگەڭە «مەن ەلىمە كەتتىم», دەيمىن دە, قازاقستانعا قاراي تارتامىن. انامنىڭ ايتقان جەرلەرىن تاپتىم. بىراق بارلىق جەرلەردىڭ اتتارى وزگەرىپ كەتكەن ەكەن. «حلەبنوە, پەرۆو­ماەۆ­كا, وكتيابرسكوە» دەپ كەتە بەرەدى. انام ايتقان جەر اتتارىن ەشكىم ءبىل­مەيدى. ءتىپتى قاريالارىنىڭ ءوزى ارەڭ-ارەڭ ەسىنە تۇسىرگەن. داۋلەتباي, ابدىعاپپار دەگەن اعالارىن, جۇماباي, الدەن دەگەن قايىناعالارىن ايتاتىن. ولاردان الدەن­نىڭ ءبىر بالاسىن تاپتىم. اعامدى كورىپ ءتىپتى قارنىم اشتى. فاميلياسى الدانوۆ بولىپ كەتكەن. قايىپ دەگەن اكەڭنىڭ ءىنىسى بولعان, مەن سونىڭ بالاسىمىن دەسەم, بىلمەيدى. ناعاشى جۇرت, باسقا تۋىستار جونىندە دە ەشنارسە ايتا المادى. ءوزى ازداپ شاتىپ-بۇتىپ قازاقشا سويلەگەنىمەن, بالالارى ءتىپتى بىلمەيدى ەكەن. ەشقانداي باۋىر­مالدىق سەزىم جوق. باۋىرىممەن كەڭشار كەڭسەسىندە جولىعىپ ەدىم, ۇيگە ءجۇر دەۋگە جارامادى. قاسىندا تۇرعان ءبىر ۇرپەك­باستى «مىناۋ مەنىڭ بالام» دەپ تانىستىرىپ ەدى, ونىسى مۇلدەم كوڭىل بولمە­دى. اكەسىمەن ەكەۋى ورىسشا سويلەسەدى. سونىمەن تاشكەنتكە قايتتىم. ودان كەيىن ول جاققا بارۋعا زاۋقىم دا بولمادى.

بۇل اڭگىمە كوپكە دەيىن مەنىڭ كو­كەيىمدە قالدى. كەيىننەن ەرەكەڭمەن كوپ­كە دەيىن قارىم-قاتىناس جاساپ تۇردىق. وقتىن-وقتىن زايىبىم ەكەۋمىزدى قوناققا شا­قىراتىن. «سەندەرمەن ءبىر داستارقان باسىندا وتىرىپ قازاقشا سويلەسىپ, شەر تارقاتايىن», دەيتىن. اتتەڭ نە كەرەك, ەرەكەڭ زەينەتكەرلىككە شىققان سوڭ, كوپ ۇزاماي جۇرەك تالماسىنان قايتىس بولدى. جەڭگەمىز دە كوپكە بارمادى. ارتىندا قالعان بالالارى بار. بىراق ولار قازاقپىز دەپ ايتپايدى. ۇلدارى وزبەك قىزدارىنا ۇيلەنگەن, قىز­دارى وزبەككە تۇرمىسقا شىققان. ەشنارسە دەي المايسىڭ. ۇلى وكتيابر رەۆو­ليۋ­تسياسىنىڭ قازاق حالقىنا بەرگەن ءبىر «باقىتى», مىنە, وسى.

قۇربان ىبىراي ۇلى.

وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى, تەمىرلان اۋىلى.

سوڭعى جاڭالىقتار