كەمتارلار كەمدىك كورمەۋى كەرەك
سەنبى, 29 قىركۇيەك 2012 8:23
«قازاق ساڭىراۋلار قوعامى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ شيرەك عاسىردان استام ۋاقىت ىستىعىنا كۇيىپ, سۋىعىنا توڭىپ جەتەكشىلىك ەتىپ كەلە جاتقان بىلىكتى دە تاجىريبەلى باسشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى تەزەكباي يساي قارتتار مەن مۇگەدەكتەر كۇنى مەرەكەسىنە وراي ەسكەرىپ كەلەتىن تىلشىلەر قاۋىمىنا ريزاشىلىعىن بىلدىرە كەلە, قوعام مۇگەدەكتەرىنىڭ بۇگىنگى مۇڭ-مۇقتاجىن باياندادى. ءاڭگىمەسىنىڭ القيسساسىن اقساقال مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا كوڭىل مۇلدەم از بولىنەتىنىنەن باستادى.
سەنبى, 29 قىركۇيەك 2012 8:23
«قازاق ساڭىراۋلار قوعامى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ شيرەك عاسىردان استام ۋاقىت ىستىعىنا كۇيىپ, سۋىعىنا توڭىپ جەتەكشىلىك ەتىپ كەلە جاتقان بىلىكتى دە تاجىريبەلى باسشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى تەزەكباي يساي قارتتار مەن مۇگەدەكتەر كۇنى مەرەكەسىنە وراي ەسكەرىپ كەلەتىن تىلشىلەر قاۋىمىنا ريزاشىلىعىن بىلدىرە كەلە, قوعام مۇگەدەكتەرىنىڭ بۇگىنگى مۇڭ-مۇقتاجىن باياندادى. ءاڭگىمەسىنىڭ القيسساسىن اقساقال مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا كوڭىل مۇلدەم از بولىنەتىنىنەن باستادى.
– بۇرىندارى ءبىزدىڭ تابىسىمىز راسىندا مول بولاتىن. ولاردى جۇمىسپەن قامتۋدا دا ونشا قيىندىقتار كەزدەسە بەرمەيتىن. سول تابىستىڭ ارقاسىندا ءبىز ولارعا پاتەر الىپ بەرەتىنبىز. وسى ۋاقىتقا دەيىن 2400 پاتەر الىپ بەرىپپىز. كەيىن ەلىمىز نارىققا قادام باسقاندا جاعدايىمىز كۇرت ءتومەندەپ, قارجىمىز پاتەر الۋعا جەتپەي قالدى. ءبىزدىڭ ءمۇگەدەكتەر ءۇشىنشى توپتاعى مۇگەدەكتەر ساناتىنان. ولارعا ءپاتەرگە كەزەككە تۇرۋعا نەمەسە ءۇي سالۋ ءۇشىن جەر الۋعا دا ۇكىمەت تاراپىنان ەشقانداي جەڭىلدىكتەر جوق, ال, ءبىرىنشى, ەكىنشى توپتاعى مۇگەدەكتەرگە بار. بۇل رەتتە ءبىز ۇكىمەتكە بىرىنشىدەن, ءتىلىنىڭ كەمىستىگى بار, ەكىنشىدەن, قۇلاعى ەستىمەيتىن بۇل جاندارعا ەكىنشى توپتاعى مۇگەدەكتىك بەرىلسە دەپ بىرنەشە رەت ساۋال قويدىق, ناتيجە جوق, دەيدى ول. ال ولاردى جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەسىندەگى قيىندىقتار جايىن دا قوعام باسشىسى اسا قينالىسپەن جەتكىزدى.
جالپى, ەلىمىزدە وسىنداي كەمىستىگى بار ادامدار 94 مىڭ بولسا, 24 مىڭى قوعام تىركەۋىندە ەكەن. ال ون بەس مىڭنان استامى قوعامنىڭ مۇشەسى بولىپ وتىر.
قازىرگى كۇندە رەسپۋبليكا بويىنشا 800-دەي ادامىمىز جۇمىسقا ورنالاسا الماي ءجۇر. ولاردىڭ ءبىرازى اۋىلدىق جەرلەردە تۇرادى. بۇلاردىڭ ىشىندە ارنايى ماماندىق العانى دا, الماعانى دا بار. ەلىمىزدە ەستىمەيتىن جانە شالا ەستيتىندەرگە ارنالعان 29 مەكتەپ-ينتەرنات بار. ولاردا بۇرىن ماماندىقتار بەرەتىن. قازىر بۇل ءۇردىس جوق. سوندىقتان ءبىز ولاردى مەكتەپتەن شىققاننان كەيىن شاقىرىپ, وقىتامىز. تالابى بارىن جۇمىسقا قالدىرامىز. كەيبىرەۋى ءارى قاراي وقۋىمدى دامىتامىن دەپ كوللەدجدەرگە بارادى. بىلاي قاراعاندا, بۇل مەملەكەتتىك پروبلەما. ەلباسىمىز «قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك جاڭعىرتىلۋى: جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىنا قاراي 20 قادام» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىندا مۇگەدەكتەرگە جاردەم بەرۋ جونىندە تاماشا ايتتى ەمەس پە؟, دەدى اڭگىمە بارىسىندا ت.يساي. سونداي-اق ول كورشى مەملەكەتتەردەگى مۇگەدەكتەر جايىن دا نازاردان تىس قالدىرمادى.
رەسەي, ۋكراينا, بەلارۋستا پارلامەنتتە مۇگەدەكتەردەن دەپۋتاتتار بار. سولار مۇگەدەكتەردىڭ جاعدايىن جەتكىزىپ وتىرادى. سونىمەن بىرگە, ۇكىمەتتە مۇگەدەكتەردىڭ جاعدايىن قارايتىن كوميسسيا بار. مۇنىڭ بارلىعى دا, سايىپ كەلگەندە, ولاردا مۇگەدەكتەر ماسەلەلەرىن شەشۋدە قيىندىقتار جوقتىڭ قاسىندا ەكەنىن كورسەتەدى. بۇل مەملەكەتتەردىڭ مۇگەدەكتەرگە دەگەن ادامگەرشىلىگى مەن مەيىرىمى ەرەكشە, دەيدى قوعام باسشىسى. اقساقالدىڭ سوزىنەن ۇققانىمىز – ساڭىراۋ مۇگەدەكتەرگە دەگەن ۇكىمەتتىڭ قولداۋى اسا قاجەت.
بيىل قازاق ساڭىراۋلار قوعامىنىڭ قۇرىلعانىنا 75 جىل تولدى. بۇل اتاۋلى مەرەكە ەلوردادا رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە سالتاناتتى تۇردە اتالىپ ءوتىلدى. سول جيىنعا بارعان ءبىزدىڭ ويىمىزدى ولاردىڭ بۇگىنگى تىرشىلىكتەرى قاتتى تولعاندىرعان-دى. اۋەلى ولار جاساعان بۇيىمداردان وتكىزىلگەن كورمەدەگى كوزدىڭ جاۋىن الار تۇرمىستىق زاتتار مەن ارنايى كيىمدەردى قاراپ, ولاردىڭ ك ۇلىمسىرەگەن جىلى ءجۇزدەرىنەن ومىرگە دەگەن قۇلشىنىستى اڭعارعانبىز. بۇل جاسالعان بۇيىمدار الەمدى قولىمەن ارلەۋگە تالپىنعان ساڭىراۋ مۇگەدەكتەردىڭ كوز مايى مەن شەبەرلىكتەرىن سارقۋىنىڭ كورىنىسىندەي بولعان. تاڭدانا, تامسانا قاراعانبىز سوندا. مۇنىڭ بارلىعى ەلىمىزدەگى ساڭىراۋلارعا ارنالعان 18 وقۋ-وندىرىستىك ورتالىعىندا جاسالعان دۇنيەلەر ەكەنىن ايتقان ءلازىم. ۇكىمەتكە ماسىل بولا بەرمەۋدى باستى نازاردا ۇستاعان جاندارعا العىستان باسقا ايتار جوق, ارينە. ال ولاردىڭ (وقۋ-وندىرىستىك مەكەمەلەردىڭ) شەكەسى شىلقىپ تۇرماعانى دا بەلگىلى. ورتا ەسەپپەن العاندا ەلۋدەن اسا ادامدار جۇمىس اتقاراتىن مەكەمەدەگى قيىنشىلىقتار دا جەتىپ ارتىلادى ەكەن. قوعام پرەزيدەنتىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, تەندەرگە قاتىسقاندا تومەن باعانى ۇسىنعان مەكەمە جەڭىسكە جەتسە, بۇلار دا امالسىزدان ودان دا تومەن ۇسىنۋعا ءماجبۇر بولادى. بۇلار جۇمىسشىلاردىڭ تەك ايلىق جالاقىسىن جابۋى دەگەن قاناعات سەزىمىنە ءتاۋەلدى. ءسويتىپ, جوعارىدا اتالعانداردى پاتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ءىس وزىنەن ءوزى ىسىرىلىپ قالا بەرەدى. الايدا بۇلار وندىرگەن ءونىمدەر ساپاسى جاعىنان ءتۇرلى حالىقارالىق بايقاۋلاردا توپ جارىپ, ارنايى ديپلومدارمەن دە ماراپاتتالۋدا. ارينە, بۇل ولاردىڭ ءوز كاسىبىنە دەگەن ادالدىعى مەن ەڭبەكقورلىعىنىڭ جەمىسى ەكەنى داۋسىز.
سونداي-اق قوعام ساڭىراۋلاردى ەڭبەككە ۇيىمداستىرىپ, جۇمىسپەن قامتۋمەن قاتار, ولاردىڭ اراسىندا ونەر سايىستارىن دا ۇيىمداستىرۋدى قولعا العان. سونىڭ ىشىندە ونەردىڭ بي, كلوۋنادا جانە ىممەن ولەڭ ايتۋ تۇرلەرىنەن رەسپۋبليكالىق بايقاۋلار وتكىزىلەدى. ا.نيكۋلين, ن.قاراتاەۆا, ءا.مەڭدىباەۆ سىندى ونەرپازدار حالىقارالىق بايقاۋلارعا دا قاتىسىپ, جۇلدەلى ورىندار الىپ كەلىپتى. ءوز ارالارىندا ولاردى ىنتالان-دىرۋ ماقساتىمەن قۇرمەتتى اتاق تا تاعايىندالعان. بۇگىنگە دەيىن 40-تان استام ونەرپاز «قازاق ساڭىراۋلار قوعامىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى» دەگەن اتاققا يە بولعان. رۋحاني ءومىر مەن دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ ءبىر پاراسى سپورت بولسا, ساڭىراۋلار قوعامى بۇل ىستەن دە شەت قالماي كەلەدى. بۇگىنگە دەيىن ولاردىڭ اراسىنان 3 ەڭبەك سىڭىرگەن سپورت شەبەرى, 30 سپورت شەبەرى, 16 سپورت شەبەرلىگىنە كانديدات ءنورماتيۆىن ورىنداعان ازاماتتار شىقسا, ولار نەگىزىنەن ۇستەل تەننيسى, شاحمات, جەڭىل اتلەتيكا ءتۇرلەرى بويىنشا وسى اتاقتارعا قول جەتكىزگەن. قوعام ت.تولەۋىشوۆ, ا.ۋتكينا, ۆ.ۆەرەششاگين, اعايىندى قۇسايىنوۆتار سەكىلدى سۋرەتشىلەرىمەن دە ماقتانا الادى. ولاردىڭ قىلقالام تۋىندىلارى ەلىمىزدەگى عانا ەمەس, حالىقارالىق كورمەلەرگە دە قاتىسىپ, بايقاۋلاردا جۇلدەلى ورىندار السا, اتالعان سۋرەتشىلەردىڭ ءبارى دە قازاقستان سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەلەرى.
– قوعامنىڭ كوپتەگەن ءمۇشەلەرى تالماي تالاپتانۋىنىڭ ارقاسىندا ەكونوميست, زاڭگەر ماماندىقتارىن دا العان, سونداي-اق قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا تەحنولوگ, شاشتاراز سياقتى كاسىپتەردى مەڭگەرگەن. بۇگىنگى تاڭدا قوعام مۇشەسى بولىپ تابىلاتىن 355 مۇگەدەك جوو جانە ورتا ارناۋلى وقۋ ورىندارىندا ماماندىق الۋ ءۇشىن وقىپ ءجۇر. ارينە, ساۋ ادامداردىڭ ءوزى ماماندىعى بويىنشا جۇمىسقا تۇرا الماي جاتقاندا, مۇگەدەك جانداردىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋى وڭاي ەمەس ەكەنى دە كوڭىلگە مۇڭ ۇيالاتادى, دەيدى تەزەكباي دىلدابەك ۇلى.
ءيا, مۇگەدەكتىڭ مۇڭى قاشان تاۋسىلعان. ولارعا قولداۋ مەن دەمەۋ كورسەتۋ قاشاندا كەزەك كۇتتىرمەيتىن ماسەلە. ولار قوعامدا ساۋ ادامدار سەكىلدى, ەشنارسەدەن كەمدىك كورمەي الداعى كۇننەن تەك مول ءۇمىت كۇتەدى. سول ءۇشىن دە بارىن سالا جۇمىستار جاساۋدان استە جالىقپاق ەمەس.
ءابدىراحمان قىدىربەك,
«ەگەمەن قازاقستان».
استانا.
