Self-made. فورۋمنىڭ بۇل اتاۋىن تىكەلەي تارجىمەلەسەك, «وزدىگىنەن جاسالعان», ياعني قولدان ىستەلگەن دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى. TEDx فورماتىندا وتكەن شارادا, اتاۋىندا ايتىلعانداي, سپيكەرلەردىڭ ءوز قولدارىمەن جاساعان, ءوز كۇشتەرىمەن قول جەتكىزگەن جوبالارىن كورسەتىپ, كاسىپكەرلىكتە كوشباسشى بولۋدىڭ قىر-سىرى, جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزۋدىڭ جولدارى جونىندە بىلگەنىمەن ءبولىسۋى كوزدەلگەن. سپيكەرلەرگە ساتتىلىك تىلەگەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ل.پروكوپەنكو وسى جوبا – جاستار جىلىنىڭ اشىلۋىندا ايتقان ەلباسىنىڭ ۇسىنىستارىن اسسامبلەيا تاراپىنان ناقتى قولداۋ مەن وندا كوتەرىلگەن جاستاردىڭ جۇمىسسىزدىق ماسەلەسىن شەشۋگە باعىتتالعان ىرگەلى ءىستىڭ باستاماسى ەكەنىن ايتتى.
ەلىمىزدە كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدا قارقىندى ءارى جۇيەلى جۇمىس اتقارىپ كەلە جاتقان بىردەن-ءبىر ۇيىم – «اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ولجاس ورداباەۆ مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلەتىن قولداۋ تۋرالى بايانداپ, وسى سالاعا قادام باسقاندارعا باعىت بەرۋگە ءاردايىم دايىن ەكەندىكتەرىن جەتكىزدى. ۇكپ وسى ۋاقىتقا دەيىن 100 500 ادامدى ءتۇرلى باعدارلاما بويىنشا وقىتقان. ال 2017 جىلى قولعا الىنعان «باستاۋ بيزنەس» جوباسى وڭىردەگى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا ارنالعان, 2018 جىلى 28500 ادام اتالعان جوبا اياسىندا كاسىپكەرلىك كۋرسىنان وتكەن جانە وقىعانداردىڭ 16400-ءى ءوز بيزنەس جوبالارىن قورعاعان.
«Utari» كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى اسەل داۋلەتقىزى «جەڭىل ونەركاسىپ – دامۋدىڭ جاڭا جولى» اتتى بايانداماسىندا قازاقستاندا كەنجەلەپ كەلە جاتقان كيىم ءوندىرىسىن دوڭگەلەتىپ وتىرعانىن, ونىڭ قۇپياسى قاتەلىكتەردەن قورىقپاۋدا ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى. «قاتەلەسۋدەن قورىقپاۋ – كاسىپتى جاڭا باستاپ جاتقاندارعا ايتارىم. ال جۇمىسىن جۇرگىزىپ وتىرعاندارعا كەڭەسىم: كاسىپكەرلىكتە كوشباسشى بولۋ ءۇشىن قول استىنداعى قىزمەتكەرلەردىڭ جۇمىس ىستەۋىنە جاعداي جاساپ, ءاردايىم قولداپ, كاسىبي شىڭداۋعا ارنالعان كۋرستارعا ۇنەمى جولداپ وتىرىڭىزدار», دەگەن ول ءوز تىگىنشىلەرىن تۇركيا مەن يتالياداعى تاڭداۋلى سەمينارلارعا جىبەرەتىنىن جەتكىزدى.
ال جاستار جىلىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا پرەزيدەنت الدىندا ءسوز سويلەگەن كاسىپكەر تاميلا روزمەتوۆا ەشكى ءسۇتىنىڭ وندىرىسىمەن اينالىساتىن «سارايشىق» شارۋا قوجالىعىنىڭ ەلەۋلى ناتيجەگە قول جەتكىزۋى مەن كاسىپ جولىندا تابىستى بولۋى – ونىڭ ءوز ءىسىن سۇيگەندىگىنەن ەكەنىن ايتتى. ونىڭ ويىنشا, مەملەكەت باسشىسى اركەز ەسكە سالاتىن كاسىبيلىك تە, جۇمىسقا جاۋاپكەرشىلىك تە, سودان تۋىندايتىن ناتيجە دە ادامنىڭ ءوز جۇمىسىنا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىنە تىكەلەي بايلانىستى.
مۇمكىندىگى شەكتەۋلى دەگەن ۇعىمنىڭ ادام رۋحى مەن ىشكى مۇمكىندىكتەرىنە ەش كەدەرگى كەلتىرمەيتىنىن دالەلدەگەن كاسىپكەرلەر كوپ. ءبىزدىڭ ەلدە دە بار. سولاردىڭ ءبىرى – حالىقارالىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار مەكتەبىنىڭ باسشىسى (ISIT) ءامىر سۇلەيمەنوۆ. ول كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ جولدارىن ۇسىندى. ونىڭ مەكتەبىندە كاسىپكەرلەردى تۇتىنۋشى تارتۋعا, ءوز ءونىمىن تانىتۋعا, ونلاين ساۋدا-ساتتىق جۇرگىزۋ ءۇشىن سايت اشىپ, الەۋمەتتىك جەلىدەگى ساۋاتتىلىققا ۇيرەتۋگە باعىتتالعان كۋرستار بار, ولاردى ءى توپتاعى مۇگەدەكتەرگە تەگىن جۇرگىزەدى. «ماسەلە اينالامىزدا نەمەسە دەنە مۇشەمىزدە دە ەمەس, بار كەدەرگى ءبىزدىڭ ويىمىزدا عانا. ءبىر ماقساتتى ويعا الدىڭىز با, ويلانىپ وتىرماڭىز, ىستەڭىز. ماسەلەن, مەن مىنا ارباعا وتىرۋدى ۇيرەنۋ ءۇشىن قانشاما ەڭبەكتەندىم, ەندىگى ارمانىم – اياققا تۇرۋ, وعان قول جەتكىزۋ ءۇشىن كۇن سايىن جاتتىعۋ جاسايمىن», دەدى ول.
مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ دۇرىس ورىندالۋىن, قوعام دامۋىن قالايتىنداردىڭ كوكەيىندە «جيىننىڭ ءبارى جالاۋلاتۋمەن ءوتىپ كەتپەسە ەكەن» دەيتىن وي بارى بەلگىلى. وسى ءبىر فورۋم دىتتەگەن نيەتىنە جەتكەندەي. تاعدىردىڭ توسىن جاعدايىمەن دالادا قالىپ قويعان جايناگۇل (اتى كەيىپكەردىڭ قالاۋىمەن وزگەرتىلدى) وسى سوزىمىزگە دالەل بولا الادى. «جەسىرىن قاڭعىتپاعان, جەتىمىن جىلاتپاعان» قازاق وسى كۇنى دە «انالار ءۇيى» جوباسىن قولعا الدى. ءالى جاسقا جەتپەگەن سابيىمەن قولداۋ كورىپ وتىرعان جايناگۇل فورۋم تۋرالى «انالار ۇيىندەگى» قىزمەتكەردەن ەستىپ كەلىپتى. وعان بۇگىنگى شارادا «Utari» كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى ءا.داۋلەتقىزى تىگىنشىلىككە تەگىن وقىتاتىن سەرتيفيكات بەردى. جايناگۇلدىڭ وزىندە دە تىگىن ىسىنە قىزىعۋشىلىق بار ەكەن. كيىم تىگۋدى ۇيرەنگەننەن سوڭ, ISIT مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى ءا.سۇلەيمەنوۆ ءوز كاسىبىن جۇرگىزۋدى وقىتاتىن كۋرستان وتكىزۋگە ۋادە بەردى.
ايدانا شوتبايقىزى,
«Egemen Qazaqstan»
