ءىس-شارا لەنيگراد بلوكاداسىنىڭ الىنۋىنا 75 جىل تولۋىنا وراي ءوتىپ وتىر. سوعىس جىلدارى قازاقستاننىڭ اۋىل ەڭبەكشىلەرى 5829 توننا نان وندىرگەنى بەلگىلى.
ۇيىمداستىرۋشىلار 75 جىل وتكەن سوڭ مايداندا سوعىسقان جاۋىنگەرلەرمەن قاتار جەڭىس ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتكەن ادامداردى ەسكە الۋدى ماقسات ەتكەنىن ايتادى. وسىعان وراي, اتاۋلى داتاعا ارناپ, 872 كۇن بولعان لەنيگراد بلوكاداسىنىڭ الىنۋ كۇنى بىرلىك, مولشىلىق جانە قۇرمەت نىشانى رەتىندە 872 باۋىرساق تاراتقان.
2018 جىلى بۇنداي اكتسيا لەنيگراد بلوكاداسىنىڭ الىنۋى كۇنىنە وراي سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىندا وتكەن بولاتىن. ول كەزدە پەتەربۋرگتىقتارعا الماتىلىق المالار تاراتىلعان-دى.
جاقىندارىمەن نانىن ءبولىسۋ – قازاقتىڭ كونە ءداستۇرى. كوشپەندى حالىق ارقاشان تەك قوناقجاي ەمەس, سونداي-اق قولى اشىق بولعان. ۇلى وتان سوعىسى جىلدارى التىن نان القابىنىڭ اناسى – قازاق جەرى – مايداندى بيداي, ۇن جانە نانمەن قامتاماسىز ەتكەن. باسىپ الىنعان اۋماقتار جەتكىلىكتى ازىق-ت ۇلىكتى قامتاماسىز ەتە الماي قالدى, سوندىقتان قازاقستان ازىق-ت ۇلىك ماسەلەسىن شەشۋ اۋىرلىعى تۇسكەن ايماقتاردىڭ بىرىنە اينالدى. رەسپۋبليكادا باسىپ الىنعان قالالاردان شىعارىلعان جابدىقتاردىڭ نەگىزىندە ازىق-ت ۇلىك كاسىپورىندارىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى.
قازاقستاننىڭ سولتۇستىك جانە وڭتۇستىك اۋداندارى ەگىن وراعىن مايدان قارقىنىمەن جۇرگىزدى. كۇندىز-ءتۇنى نان ءۇشىن ناعىز شايقاس ءجۇرىپ جاتتى. ء«اربىر نورما, ناننىڭ ءار پۇتى – بۇل جاۋعا اتىلعان وق». «بار كۇشىمىز مايدانعا كومەك ءۇشىن» – تىل ەڭبەككەرلەرى ۇرانىنا اينالدى. ونىمدىلىكتى 200-300% ارتتىرعان مايدان توپتارى مەن بريگادالارى پايدا بولدى. تەك 1941 جىلدىڭ وزىندە قازاق كسر-نىڭ كولحوزدارى 23 ميلليون 745 مىڭ پۇت استىق تاپسىردى.
لەنينگراد بلوكاداسىنا ارناپ جامبىل جاباەۆ "لەنينگرادتىق ورەنىم" ولەڭىن ارناعان بولاتىن.
لەنينگرادتىق ورەنىم!
ماقتانىشىم سەن ەدىڭ!
نەۆا وزەنىن سۇيكىمدى!
بۇلاعىمداي كورەمىن.
كوپىرىنە قاراسام,
كومكەرگەن سۋ كولەمىن,
وركەش-وركەش جاراسقان
شوقىلارداي دەر ەدىم.
ساپىرىلعان كوك تەڭىز
شومىلدىرىپ كەمەرىن!
شامى كۇندەي جايناعان,
اسپانعا ۇيلەر بويلاعان...
ارقا تۇتىپ الىستا,
ايبىنىم دەپ ويلاعام!
جاساعام جوق ءومىردى
جاۋ سويقانىن كورگەلى,
توككەنىم جوق تەرىمدى!
شەر قىلعالى كەۋدەنى.
جاسالعان جوق سالتانات
جاۋدىڭ بولۋعا ەرمەگى.
جاۋدا قالىپ لەنينگراد,
جارالعان جوق كونگەلى! —
جاساعامىن ءومىردى
جاۋ بىتكەندى جەڭگەلى;
ساۋدىراتىپ سۇيەگىن,
توپىراققا كومگەلى.
قازاقستان جەرىنەن,
تۇتاعانداي ەل كەگى,
جولدى كەرنەپ قول كەتتى
سەندەرگە دەم بەرگەلى,
نەۆا الابىن قورىڭدار
لەنينگرادتىڭ ەرلەرى,
ۇرپاققا ۇلگى بولىڭدار,
زامانىمنىڭ ورنەگى!
اتا-باباڭ باياعى
ايان ەدى جامبىلعا;
قۇرساۋلى قول, اياعى,
اۋدارىلعان اۋىلعا.
ءتورت پاتشادان تەپەرىش
كورگەندەرىن بىلەم مەن.
پەتەربوردان قارا كۇش
قۇلاسا دەپ تىلەپ ەم.
تىلەي-تىلەي ءومىر ءوتتى
ساقال, شاشىم اعارىپ;
سوندا ءبىر كۇي تەبرەنتتى
بالتىق تولقىپ دەم الىپ...
جاڭعىرىعى قۇلاقتان
كەتپەيتىن ءبىر كۇن ەدى.
ەل جۇرەگىن قۋانتقان,
لەنين كەسەم ءۇنى ەدى!
ءسوزى نۇردان جارالعان
لەنين ىستىق كۇن ەدى,
سول كەلگەن سوڭ جوعالعان
زامانانىڭ تۇنەگى!
ءومىرىمنىڭ جۇلدىزى
ەندى سەنسىڭ دەگەنىم.
لەنينگراد ۇل, قىزى,
قايىسپاڭدار ورەنىم!
دۇكەنىندە جاسالعان
ماشينالار الۋانىن,
كيروۆ اكەپ ەلىمە,
قۋانىش قىپ العامىن.
سەندەرمەنەن قاشاننان
اعا, ءىنىلى بولعامىن.
جوق قوي دەگەم الماتى,
ەندى مەنىڭ ارمانىم.
سۋ قىرانى سەكىلدى,
بالتىقتاعى ەرلەرىم,
سىيلىق الىپ نە ءتۇرلى
كەلگەندەرىن كورگەمىن:
بىرگە تويلاپ تويىمدى,
بىرگە كورگەن سەرۋەنىم.
نەمەرەم مەن شوبەرەم
بەسىگىڭدە سەندەردىڭ,
جاستايىنان ۇيرەنگەن
عىلىم, ءبىلىم ورنەگىن.
بۇگىپ جامبىل تىڭداسا—
ەستيدى جاۋ كەلگەنىن;
ەسىگىڭە تالاسىپ,
سوزىپتى وبىر وڭمەڭىن;
ەستەرىنەن اداسىپ,
جولىنا ءۇيىپ ولگەنىن,
جەتى باستى جالماۋىز
جايىپتى قان شەڭگەلىن...
دەگەنىنە جەتپەس ول,
قاقپا الدىندا قانسىرار,
كەلگەن شىعار ايداپ سور,
جىلان باسى جانشىلار,
جاۋ تۇنەگى ارشىلار.
تاعى سايرار بۇلبۇلدار,
تاعى جاينار جۇلدىزدار,
ماسايراسار, ۇل, قىزدار!
ۇلى حالىق وسكەن جەر,
باۋىر باسقان جاسىمنان,
جاۋ زاقىمىن كورسەڭدەر,
داۋىسىڭ شىعار اشىنعان.
وقتار ءتيىپ, ءورت شالىپ,
دۇنيە م ۇلىك شاشىلعان.
قانىشەر جاۋ ءجۇر شاۋىپ,
اراندارى اشىلعان...
بىلەم, بىراق, ءومىرى از,
سوندىقتان جاۋ ەنتەلەر:
اجالىنا اسىققان
وبىرلاردى جۇتار جەر.
قارسى اتتاندى جاۋعا جۇرت,
كوتەرىلدى قالىڭ ەل.
جاۋ باتپانى جاتىر دەپ,
قايىسقان جوق ءبىزدىڭ بەل.
تىرەك بولعان ەلىمە,
تۋىم ەدىڭ سەن العاش,
لەنينگرادتىڭ تورىنە
جاۋ اياعىن سالا الماس!
كەلگەن جاۋدى ءتۇيىلىپ.
جەڭگەن ەدىڭ بۇرىن دا
جاۋ سۇيەگى ءۇيىلىپ
قالعان وزەن, قىرىندا.
پاتشا قولى — قۇلدارى,
قىرعىن تاۋىپ بۇلداعى,
سوناۋ سوعىس كەزىندە,
قۇمىڭ بولعان «قۇنداعى!»
لەنين ءشارى قايراتتى
ول ءبىر وتكەن كۇنىنەن
جاۋعا قاتال ايباتى
اڭعارىلار تۇرىنەن.
قامالىنا وق دارىماس,
ول ءبىر قۇرىش اسىل تاس,
باقشاسىنىڭ قاقپاسى
جاۋ قولىنا تابىلماس!
قالاسىنا لەنيننىڭ
جان-جاعىنان ەلىمنىڭ
اعىتىلعان وت اربا,
باتىرلارىن جىبەرگەن
اۋىل, قىستاق, ءشاھار دا,
ەل سالماعى قورعاسىن,
قورعاعالى ورداسىن,
قۇيىپ جاتىر قالاعا,
دەپ جاۋىمىز سورلاسىن!
قازاقستان جەرىنەن
مۇناي دا اعىپ تاسىعان;
سۇر قورعاسىن تەمىرمەن
سول تاسقىنعا قوسىلعان.
قارا كومىر, قىزىل مىس
سەكىلدەنىپ جالىن كۇش
بارىپ جاتىر وسىدان;
ءسات ساعاتى جەتكەندە,
كوسەم جارلىق ەتكەندە,
جاۋدىڭ ءتىلى بايلانار,
سولار سويلەپ كەتكەندە!
وققا ۇقساعان داندەرىم,
قىزىل شىراي المالار
بال تاتىتىپ دامدەرىن,
بارىپ جاتىر ءبارى دە —
جۇيرىك پەنەن جورعالار.
سونىڭ ءبارى كومەگىم,
قانقۇماردى جەڭۋگە.
جەلكەسىنەن جەگەنىن
سىعىپ الا بەرۋگە!
ۋا, قاھارمان ورەنىم,
ماقتانىشىم, بەدەلىم,
سىردا تۇرىپ اڭعارام
قۇتىرعان جاۋ ورلەرىن.
تورىققاننان ۇلىيدى
تورىپ قالا كولەمىن.
جامبىل تۇرىپ تىڭداسا,
ساراڭ تارتقان قۇلاعىن,
جاڭعىرىعىپ تاۋ-تاسقا,
كۇندە كەلەر ءبىر جاڭا ءۇن:
جاۋعا جۇرتتى شاقىرعان
سايىپ قىران جدانىم —
مەكتەپ, زاۆود, شاحتىدان
جىيناعان ۇل, قىزدارىن.
ۆوروشيلوۆ قول باستاپ,
ناجاعايداي ويقاستاپ,
قايمىقپاۋعا, قايتپاۋعا
كارى, جاسقا وي تاستاپ;
جاساندىرعان جاساعىن
جەردى بولجاپ ايقاسپاق
جابىقپاعان لەنينگراد,
ستالين ءامىر بەرگەن شاق:
ساپ-ساپ بولىپ قول بارار,
قورعاپ سەنى ول قالار.
قاتتى مايدان الدا بار,
جانىشتالار ايداعار!
جاتالمايمىن توسەكتە,
جانىم قالاي جايلانار!
قۇس ۇيقىلى كونەمىن,
قايتىپ ۇيقى كورەمىن!..
جەتسىن دەيمىن سەندەرگە
جىل قۇسىنداي ولەڭىم,
قالاسىنداعى لەنيننىڭ
سايىپ قىران ورەنىم!
