دارىگەرگە قارالۋ ءۇشىن تىركەۋ بولىمىنەن باستالاتىن قاعازباستىلىق كىسىنى ابدەن مەزى ەتىپ جىبەرەتىنى تالاي قوزعالعان ماسەلە. بۇل جايىندا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ دارىگەر مەن مۇعالىم قاعاز تولتىرۋمەن ەمەس, شاكىرتىنە ءبىلىم بەرۋمەن, الدىنا كەلگەن پاتسيەنتىن ەمدەۋمەن اينالىسۋى ءتيىس دەپ تسيفرلى جۇيەگە كوشۋگە ارنايى تاپسىرما بەردى. ەلباسى تاپسىرماسىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا بىلتىر جىل باسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن تسيفرلاندىرۋ ماقساتىندا 4 وبلىستا قاناتقاقتى جوبا قولعا الىندى. جوبا بارىسىندا ەم الۋشىلاردى تەكسەرۋدەن وتكىزۋ مەن ەمدەۋ ناتيجەلەرى, سوزىلمالى اۋرۋلارى, دارىلىك زاتتارعا اللەرگيالىق رەاكتسياسى, تاماقتانۋ, ديەتا جانە تاعى باسقا دارىگەردىڭ ۇسىنىستارى تۋرالى مالىمەتتەردى بىرىكتىرەتىن ەلەكتروندى دەنساۋلىق ساقتاۋ تولقۇجاتى جاسالدى. ال ەلەكتروندى تولقۇجاتتىڭ ارتىقشىلىعى – بۇعان دەيىن ازاماتتار ەمحانا, اۋرۋحانالاردان العان جولدامالارىن, امبۋلاتورلىق قۇجاتتارىن تۇگەل ارقالاپ, اۋرەگە تۇسسە, ەندى جەكە كۋالىك ارقىلى تىركەلۋگە دە, ەم الۋعا دا داڭعىل جول اشىلدى. ءسوزسىز, تسيفرلى جۇيەنىڭ پاتسيەنتكە دە, دارىگەرگە دە پايداسى مول ەكەنى ايقىندالدى.
تسيفرلاندىرۋدى ەنگىزۋ بارىسىن اڭداۋعا ارنالعان جوبا بارىسىندا كوپتەگەن اۋىلدىق مەكەندەر ءۇشىن ينتەرنەت جەلىسىنىڭ قاتتىعى بەلگىلى بولدى. الايدا 2022 جىلعا دەيىن اۋدان مەن اۋىلدىق جەرلەرگە اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ, ينتەرنەت جەلىلەرى تارتىلىپ, ودان باسقا, ينتەرنەت جەتكىزۋ مۇمكىندىگى جوق, تىم شالعاي مەكەندەرگە قورعانىس جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىكتەرىمەن بىرلەسە سپۋتنيك قۇرىلعىلار ورناتۋدىڭ قاجەتتىگى بايقالدى. ءبىر قۋانارلىعى, قازاقستان بويىنشا مۇنداي ەلدى مەكەندەر باسىمدىققا يە ەمەس. سوندىقتان قاڭتاردىڭ العاشقى كۇندەرىنەن تسيفرلاندىرۋ ەمدەۋ مەكەمەلەرىندە اينالىمعا ەنگىزىلىپ, مەديتسينالىق قۇجاتتاردىڭ 200-دەن اسا فورماسى ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرىلدى. ياعني, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى 2019 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىندا مەديتسينالىق قۇجاتتاردى قاعازسىز, تسيفرلى فورماتقا كوشىرۋ اياسىندا باستاپقى مەديتسينالىق قۇجاتتامانىڭ 62 فورماسىن الىپ تاستاپ, 221-ءىن ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرىپ, اۆتوماتتاندىرۋ ماقساتىندا 12 فورمانى بىرىكتىردى.
ءبىز وسى ورايدا استاناداعى №4 ەمحانانىڭ باس دارىگەرى سەرىك شايمەردەنوۆتەن تسيفرلاندىرۋ بارىسىنىڭ قالاي ءجۇرىپ جاتقانى جايلى سۇراعان ەدىك. باس دارىگەردىڭ ايتۋىنشا, ەمحانا 2018 جىلدىڭ مامىر ايىنان باستاپ كەشەندى مەديتسينالىق اقپارات جۇيەسىن جانە پاتسيەنتتىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ تولقۇجاتىمەن ەلەكتروندى جەكە كابينەت جۇيەسىن ەنگىزگەن ەكەن.
– كەيىنىرەك ەمدەلۋشىگە لابوراتوريالىق زەرتتەۋدى جانە كورسەتىلەتىن قاجەتتى مەديتسينالىق قىزمەت تۋراسىندا سمارتفون ارقىلى تەگىن حابارلاما جىبەرەتىن «DamuMed» قوسىمشاسىن ىسكە قوستىق. ءموبيلدى قوسىمشا كومەگىمەن 6 مىڭنان استام پاتسيەنت دارىگەرمەن بايلانىسقا شىعىپ وتىردى.
ولاردىڭ ىشىندە اياعى اۋىر 600 ايەل, بەس جاسقا دەيىن بالالارى بار 2 مىڭ اتا-انا بولدى. ءبىز تسيفرلى جۇيەنىڭ ءتيىمدى ەكەنىن, ونىڭ ەكى جاققا دا قولايلىلىعىنا كوز جەتكىزدىك. ەلەكتروندى كارتانى ەنگىزۋ ارقىلى ءبىرتالاي كورسەتكىشىمىز جاقساردى. اتاپ ايتقاندا, دالىزدە كەزەك كۇتۋ ازايدى, دارىگەر قابىلداۋ ۋاقىتىندا پاتسيەنتتىڭ دەرەگىن تولتىرىپ وتىرمايتىن بولدى, ناتيجەسىندە ناقتى تەكسەرۋگە, اۋرۋعا كوڭىل اۋدارۋعا ۋاقىت ءبولدى. «DamuMed» ارقىلى جانە سايت قىزمەتىن پايدالانىپ قابىلداۋعا جازىلعان, جوعارىدا اتالعانداي وزگە دە ىلگەرىلەۋشىلىكتى سەزىنگەن پاتسيەنتتەردىڭ 2018 جىلدىڭ سوڭعى ءۇش ايىندا جۇمىسىمىزعا قاناعاتتانۋى 8 پايىزعا ارتتى. بىزگە كەرەگى – وسى, – دەيدى س.شايمەردەنوۆ.
ياعني, دارىگەر باس كوتەرتپەيتىن قاعازباستىلىقتان ارىلدى, ەندىگى بار نازار پاتسيەنتكە اۋى ءتيىس.
انار تولەۋحانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»