− قادىرلى, اقان مىرزا! وزىڭىزبەن اڭگىمەنى بالالىق شاقتىڭ ەستەلىكتەرىنەن باستاساق. رەجيسسەر بولۋىڭىزعا نە تۇرتكى بولدى؟
− اتا-انام ۇزاق جىلدار قاراعاندىنىڭ ساكەن سەيفۋللين اتىنداعى تەاترىندا ابىرويلى ەڭبەك ەتكەن ونەر ادامدارى بولدى. ەكەۋى دە حالىق ءارتىسى اتاندى. بالا كەزىم مەكتەپ پەن تەاتر اراسىندا ءوتتى دەسەم دە بولادى. ءوزىم قاراعاندى قالاسىنداعى دارىندى بالالارعا ارنالعان مەكتەپ-ينتەرناتتا وقىدىم. تەاتر مەنىڭ ونەر جولىما ايرىقشا اسەر ەتتى. بالا كەزىمدە اكە-شەشەمە ىلەسىپ, ەكى-ءۇش ايلىق گاسترولدىك ساپارلارعا دا شىعاتىنمىن. تەاتر رەپەرتۋارىندا مەن كورمەگەن قويىلىم جوق تا شىعار. ءبىز الەمدىك كلاسسيكالىق شىعارمالاردى ساحنادان كوردىك. مىسالى, «شەكسپيردى» قويعاندا مەن رەپەتيتسيالارىنا قاتىسىپ, كەيىپكەرلەردىڭ ءرولىن جاتتاپ الاتىنمىن. سوسىن ۇيگە كەلگەندە ويىنشىقتاردىڭ ارقايسىسىنا «رولدەردى بەرىپ», گازەت, كىتاپتان دەكوراتسيا جاساپ, كلاسسيكالىق شىعارمالاردى «ساحنالايتىنبىز». مەنىڭ قالىپتاسىپ, ماماندىق تاڭداۋىما تەاتر ەرەكشە اسەر ەتتى. كەيىن الماتىداعى قازىرگى تەمىربەك جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنا وقۋعا ءتۇسىپ, «تەلەۆيدەنيە جانە كينو رەجيسسەرى» ماماندىعى بويىنشا ديپلوم الدىم.
ول زامان كەڭەس ۋاقىتى بولعاندىقتان, امەريكانىڭ كينولارى كەلە قويماعان كەز. بولسا دا بىرەن-ساران. وعان بيلەت تە جوق. ەسەسىنە كينوتەاتردا فرانتسيانىڭ كومەديالارى ءجيى كورسەتىلەتىن. پەر ريشار دەگەن اكتەردىڭ ويىنىنا قىزىقتىم. كەڭەس وداعىنىڭ دا جاقسى فيلمدەرى كوپ ەدى. سونىڭ ءبارى كينوعا قىزىقتىرماي قويمايتىن. اكەم كينودا دا كوپ رولدەر سومدادى. «كوكسەرەك» فيلمىندە حاسەندى, «قۇلاگەردە» اقان سەرىنى دەگەندەي. اكەم سول اقان سەرى ءرولىن سومداپ جۇرگەن كەزدە مەن دۇنيەگە كەلىپپىن. سوندا اتىمدى اتاقتى كينورەجيسسەر بولات مانسۇروۆ قويىپتى.
− وتە قىزىقتى دەرەك ەكەن. ءوزىڭىز دە ونەر جولىن اكتەرلىقتان باستادىڭىز ەمەس پە؟
− جوعارىدا ايتقانىمداي, بالا كۇنىمدە اتا-اناممەن بىرگە تەاتردا ءجۇرىپ, دۋلات يسابەكوۆتىڭ «اپكە» سپەكتاكلىندە بالانىڭ ءرولىن دە ويناعانىم بار. كەيىن ستۋدەنت كەزىمدە قالدىباي ابەنوۆتىڭ «اللاجار» فيلمىندە باستى ءرولدى سومدادىم. 3-كۋرستى وقىپ جۇرگەن كەزىم, ون شاقتى بالا كاستينگكە باردىق. ول ءفيلمنىڭ تاعدىرى كۇردەلى بولدى. ەلدە قارجىلىق داعدارىس باستالىپ, اقشانىڭ قۇنى ءتۇسىپ كەتكەن ۋاقىت-تۇعىن. ءسويتىپ دايىندىق مەرزىمى سوزىلىپ كەتتى. الدىندا ءبىر-ەكى رەت سىناققا بارعام, رەجيسسەر باستى رولگە مەنى بەكىتىپتى. ءسويتىپ مارقۇم قايرات رىسقۇلبەكوۆتىڭ رولىنە تاڭدالدىم. سول فيلم ماعان ەرەكشە اسەر ەتتى. الايدا «اللاجار» سونداي اۋىر كەزدە ءتۇسىرىلدى. ءتىپتى ءوز باسىم وقۋدى تاستاپ كەتەم بە دەپ تە ويلاعام. بىراق اللاعا شۇكىر, جاعداي بىرتىندەپ باسقاشا قالىپتاستى. «اللاجار» فيلمىنە تۇسكەن سوڭ كينوعا دەگەن شىنايى سۇيىسپەنشىلىگىم ارتا ءتۇستى. كەيىننەن ساتىبالدى نارىمبەتوۆتىڭ «كوزىمنىڭ قاراسى» فيلمىندە باستى ءرولدى سومدادىم. اكتەر رەتىندە تۇسكەن نەگىزگى فيلمدەرىم وسى. قازىر ءوز كينولارىمدا كىشكەنتاي ەپيزودتاردان كورىنىپ قالىپ ءجۇرمىن.
– ءسىز 2000-جىلداردىڭ باسىنا دەيىن ءۇش جۇزدەن اسا روليك ءتۇسىرىپسىز. روليكتەردى نە ءۇشىن جاسادىڭىز؟ ۇلكەن كينوعا دەيىنگى مەكتەپ پە؟
− سول كەزدە روليك مەنىڭ نەگىزگى جۇمىسىم ەدى. بىردەن كينو تۇسىرۋگە دە, قانداي نارسەمەن اينالىسامىن دەگەندى تاڭداپ جاتۋعا دا مۇمكىندىگىم جوق كەزدە روليك تۇسىرە باستادىم. ياعني, روليك تاقىرىبى سوناۋ ستۋدەنتتىك كەزدەردەن باستالادى. وسى تاقىرىپ بويىنشا ديپلوم قورعادىم. بىلايشا ايتقاندا, ول كەزدە روليك – جۇمىسىم, تابىسىم, ماماندىعىم بولدى. روليك ارقىلى تابىس تاپتىم, ديپلومىمدى قورعادىم, رەجيسسەر رەتىندە تاجىريبە جيناقتادىم.
− 90-جىلدارداعى تاقىرىپقا «رەكەتير» اتتى ەكى فيلم جانە «بيزنەسمەندەر», «اۋداندار» اتتى ەكى فيلم ارنادىڭىز. بەلگىلى ءبىر سەبەبى بار ما؟
− ول وتە قىزىق ۋاقىت. مەنىڭ جاستىق شاعىم. ۇلكەن يمپەريا قۇلاعان سوڭ ون بەس مەملەكەتتىڭ تاۋەلسىز ەل رەتىندە اياققا تۇرۋ كەزەڭى عوي. قات-قابات قيىندىقتارمەن قاتار جاڭا مۇمكىندىكتەر دە كوپ. مەن ول كەزدە ستۋدەنت ەدىم. بۇل كەزەڭنىڭ وقيعالارى مەنىڭ جانىمدا بولىپ جاتتى. سول 90-جىلداردىڭ قيلى وقيعالارىنا ارالاسقاندار اراسىندا مەنىڭ جاقىن دوستارىم دا بولدى. ءوزىم دە سپورتپەن اينالىستىم باسىندا. كادىمگى كاسىبي سپورتشى بولام دەدىم. قىسقاسى, سول كەزدىڭ وقيعالارى ماعان ايرىقشا اسەر ەتتى. ءدال وسى 90-جىلداردى تۇسىرەم دەگەن ۇستانىم بولعان جوق. كورەرمەندەرگە قىزىق بولاتىن شىعار دەگەن ويمەن ءتۇسىرىلدى.
− جاڭا فيلمگە قالاي دايىندالاسىز؟
− ستسەناري تۋرالى يدەيا پايدا بولعان كەزدەن باستاپ مەن ونى كينولەنتا تۇرىندە باسىمدا «اينالدىرامىن». كينو ءتۇسىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان سوڭ, بىردەن جۇمىسقا كىرىسەسىڭ. قارجىلىق جاعى, فيلم تۇسىرەتىن جەرلەردى انىقتاۋ مەرزىمى بار. وعان كەمى ءۇش نىسان بولۋى كەرەك. ونى باسىندا سۋرەتشى, وپەراتورلار فوتولارمەن جىبەرەدى. سوسىن رەجيسسەردىڭ ءوزى بارىپ كورىپ, سوڭعى شەشىمدى ايتادى. بۇل ەكى ارالىقتا كاستينگ ءجۇرىپ جاتادى. ەڭ الدىمەن فوتوكاستينگ جاسالادى. سۋرەتتەرى ارقىلى ون شاقتى ادام تاڭداپ الىنادى. سوسىن ۆيدەوكاستينگ وتەدى. تاڭداپ العان ادامدار اراسىندا ماتىنمەن جۇمىس ىستەيتىن دە كاستينگ وتكىزەمىز. ءوز باسىم ءفيلمنىڭ كەز كەلگەن ستسەناسىن الدىن الا قاعازعا تۇسىرەمىن. بۇل مەن ءۇشىن وتە ماڭىزدى. تۇسىرىلىمگە دەيىن ءبارىنىڭ سۋرەتى سالىنىپ, قاعازدا تۇرۋى كەرەك. ۋاقىتقا دا, اقشاعا دا, ادام رەسۋرستارىنا دا بۇل وتە وڭتايلى. جالپى, كينو تۇسىرۋگە وتە تياناقتى دايىندالامىن.
− ءتۇسىرىلىم الاڭىندا يمپروۆيزاتسياعا ەش ورىن بەرمەيسىز بە سوندا؟
− مەنىڭشە ول جاقسى ەمەس. ويتكەنى كينو ءبىرىنشى قاعازعا ءتۇسىپ قويعان. كينو تىلىندە ونى «راسكادروۆكا» دەيمىز. جاقسىلاپ دايىندالعاننان كەيىن مۇمكىندىگىنشە جوسپار بويىنشا جاساعان دۇرىس. بىراق, كەيدە كۇتپەگەن وقيعالار دا ورىن الىپ جاتادى. سەنىڭ كادرىڭدا كۇن اشىق بولۋ كەرەك, بىراق, سەن ءتۇسىرۋ الاڭىنا كەلگەندە كۇن بۇلتتى, جاڭبىر جاۋىپ كەتتى دەگەندەي. وسىنداي كەزدەردە عانا يمپروۆيزاتسيا ورىن السا, ونىڭ نەگىزگى وقيعاعا وزگەشە اسەرى بولماسا ەشتەڭە ەتپەيدى.
− اكتەرلەرمەن قالاي جۇمىس ىستەيسىز؟ مۇنى سۇراعان سەبەبىم, ءسىزدىڭ فيلمىڭىزدە جاقسى ويناعان اكتەرلەر باسقا فيلمدە ونداي دەڭگەيدە ويناي الماي جاتاتىن سياقتى بولىپ كورىنەدى. قۇپياڭىزبەن بولىسسەڭىز.
− بىرىنشىدەن, سولاي باعالاعانىڭىزعا راحمەت. اكتەرمەن جۇمىس ىستەگەندە كاستينگكە, دايىندىق مەرزىمىنە كوپ كوڭىل بولەمىن. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, كاستينگكە كوپ ءمان بەرەمىن. ول ەندى مەنىڭ عانا جۇمىسىم ەمەس, كوماندانىڭ جۇمىسى دەسەم بولادى. ءبىرىنشى تالاپ, ادامنىڭ ءىشى مەن سىرتى ۇقساس بولۋ كەرەك, سودان كەيىن وبرازبەن ساي كەلۋى ءتيىس. ەگەر تالاپقا ساي ادام تابىلماي جاتسا, ءبىز قانشا ۋاقىت بولسا دا ىزدەۋدى توقتاتپايمىز. مەن كاستينگتە وتە تالاپشىلمىن. اكتەردىڭ كىشكەنە ءبىر جەرىندە كىلتيپان بولىپ, ءسال عانا كۇدىگىڭ بولىپ جاتسا دا الماۋعا تىرىسقان دۇرىس. ەگەر كوڭىلشەكتىككە سالىنساڭ, ول كۇدىك فيلم ءتۇسىرۋ بارىسىندا سەنى دە, اكتەردى دە ابدەن قينايدى, وبراز دا ءساتتى سومدالمايدى. سوندىقتان تاپقانشا ىزدەي بەرەمىن. وبرازعا ساي ادام تابىلعان سوڭ ول ءارى قاراي سۋداعى بالىق سياقتى جۇزەدى. وزىنە كەڭىستىك بەرەسىڭ, ەركىن سامعايدى, ءبارىن ەركىن يگەرەدى. مىسالى, ءشارىپ سەرىك دەگەن جىگىت بولدى. وتە تالانتتى, بىراق امپلۋاسى شاعىن, جان-جاقتى ەمەس. ءبىز ونى باسىندا «بيزنەسمەندە» باس كەيىپكەر بولادى دەدىك. ءۇش رەت سىناق جاساپ تۇسىردىك. قالاي ويناتساق تا باستى كەيىپكەرگە كەلمەي-اق قويدى. تارتپايدى. ويتكەنى ونىڭ ورگانيكاسى باسقا. سوسىن ءوزىنىڭ «حۋليگانسكي تەرريتورياسىنا» جىبەردىك. ول جاقتا ەندى بالىقشا ءجۇزدى دەسە بولادى. اكتەر تاڭداپ الۋ جالعىز مەنىڭ عانا ءىسىم ەمەس, ۇجىممەن بولاتىن جۇمىس. مەن تاڭداۋ بارىسىندا «مىناۋ ۇنايدى» دەپ بىردەن ايتپايمىن. باسقالاردىڭ دا پىكىرلەرىن تىڭدايمىن, سوسىن بارىپ سوڭعى شەشىمدى ايتام. اللاعا شۇكىر, ناشار تاڭداۋلار بولعان جوق, جانە كوماندام ءبىر اكتەردى, مەن ءبىر اكتەردى تاڭداپ, قاتتى قايشىلىققا تۇسكەن كەزدەرىمىز جوق. ءوزىڭىز بىلەسىز, مەن ءاليا نۇرسۇلتانقىزىمەن جۇمىس ىستەيمىن عوي, ول كىسىنىڭ دە تالعامى مەن ونەرگە قويار تالابى جوعارى. «اناعا اپارار جول», «توميريس» جوبالارىندا كاستينگ وڭاي بولعان جوق. ءاليا نۇرسۇلتانقىزىمەن, مينيسترلىكپەن كەلىسىمگە كەلۋ كەرەك. قۇدايعا شۇكىر, ولار مەنى تىڭدادى, سەندى. سول ءۇشىن اللاعا تاۋبە دەيمىن. اكتەر تاڭداعاندا پروديۋسەرىم «بۇل ادام ماعان ۇنامايدى» دەپ تابانداپ تۇرىپ العان جوق. ولار وبەكتيۆتى تۇردە قارادى دا, كەلىستى. بۇل جەردە ەڭ باستىسى – كاسىبي ادال بولۋ كەرەك.
− اقان ساتاەۆ فيلمىنە ءتۇسۋ قيىن, ونىڭ ساناۋلى عانا اكتەرلەرى بار, سولار عانا وينايدى. سونان سوڭ ساپا جاقسى بولادى دەيتىن اڭگىمەلەر بولىپ جاتادى...
− مەندە ونداي شەكتەۋ جوق. نەگىزىندە ونداي وي قالاي قالىپتاسقانىنان بەيحابارمىن. مىسالى, بەرىك ايتجانوۆتى ءبىر كينوعا تۇسىردىك. مەن ونىمەن جۇمىس ىستەگەن سوڭ ونى بىلەمىن, بەلگىلى دەڭگەيدە سەنەمىن. ەندى ەكىنشى ءبىر جوبا باستالعاندا, ول مەنىڭ ويىمدا تۇراتىنى زاڭدىلىق. ويتكەنى ول اكتەر رەتىندە نەگە قابىلەتتى دەگەندى بىلەم عوي. بىراق بىزدە «كوشە كاستينگى» دەگەن دە بولادى. ءبىز شەكتەۋ قويمايمىز. تەك قانا بەرىككە «جابىسىپ المايمىز». ءبىز بارىنە مۇمكىندىك بەرەمىز. ءتىپتى جاڭا بەت-بەينەلەر تابىلىپ جاتسا قۋانامىز. ءبىز فيلمدەرىمىزدە اكتەردى بارىنشا «اشقىمىز» كەلەدى. بۇرىن تەاتردا ويناپ جۇرگەن بولسا, ەندى ونىڭ كينودا اشىلۋىنا مۇمكىندىك بەرەمىز, ءوزىن-ءوزى تابۋىنا جول اشىلادى. بىراق اينالىپ كەلگەندە مۇنىڭ ءوزى ءبىزدىڭ نەگىزگى ماقسات ەمەس. ياعني, ءار جاڭا كينو سايىن جاڭا اكتەرلەر تابۋدى ماقسات ەتپەيمىز. ماعان ءوز جۇمىسىمدى جاقسى جاساپ, جاقسى فيلم ءتۇسىرۋ كەرەك. سوندىقتان بۇل جەردە قاتىپ قالعان قاعيدا جوق.
ءبىز جاقسى ستسەناريستى دە ىزدەيمىز. مەنىڭ ينستاگرامدا, فەيسبۋكتا پاراقشالارىم بار. سوعان دا جازىپ جاتاتىندار بار. ماعان روليكتەر جىبەرەدى. ۋاقىتقا بايلانىستى مەن ءبارىن قاراي المايمىن. بىراق, ءبىزدىڭ پروديۋسەرلەر باقىلاپ وتىرادى. ءوزىنىڭ شىعارماشىلىق قىرىن كورسەتكەن مىقتى جۇمىس بولسا وعان نازار اۋدارامىز. قالاي تۇسىرىلگەن, كىم تۇسىرگەن, كىم ويناعان, ديالوگتارى قالاي جازىلعان دەگەن تۇرعىدا باقىلاپ وتىرادى.
− كينووندىرىسىندە ەڭ ۇلكەن ماسەلە بيۋدجەت ەكەنى راس. دەگەنمەن, ءبىزدىڭ ەلدە كينو جاساۋدا قارجىدان بولەك قانداي قيىندىق بار؟
− بىزدە نارىق كولەمى شاعىن. ەگەر نارىق كولەمى مول بولسا, قارجىلىق قيىندىقتار ەڭسەرىلەر ەدى. نارىق كولەمى كينووندىرىسىنە, ساپالى فيلم تۇسىرۋگە تىكەلەي اسەر ەتەدى. ەگەر ەلدە ادام سانى كوپ بولسا, كينوتەاترلار سانى دا, كورەرمەن سانى دا كوبەيەر ەدى. تۇسىرىلەتىن كينو دا كوپ بولار ەدى. ساننان ساپا دەگەندەي اراسىنان ساپالى دۇنيە كوپ شىعىپ, كينووندىرۋشىلەردىڭ دە مۇمكىندىگى مولايا تۇسەدى. قازىرگى جاعدايدا كوممەرتسيالىق كينونىڭ ادىمى قىسقا. مىسالى, ءبىر كينونى ءتۇسىرۋ شىعىنى 500 مىڭ دوللاردان اسىپ كەتسە, ونى اقتاۋ قيىنعا تۇسەدى. ال ءبىزدىڭ جاعداي باسقاشالاۋ. تاريحي فيلمدەردى مەملەكەتتىك قولداۋمەن ءتۇسىرىپ جاتىرمىز. تاريحي فيلم بولعان سوڭ, بيۋدجەتى دە جوعارى بولاتىنى بەلگىلى. ءبىر ءفيلمنىڭ قارجىسى 10 ميلليون دوللارعا دەيىن كەتىپ قالادى. ونى اقتاۋ وتە قيىن. سوندىقتان مەنىڭ ارمانىم – شەتەلگە پروكاتقا شىعاراتىن فيلمدەر ءتۇسىرۋ. جاقىن كورشىلەرىمىز رەسەيگە, قىتايعا شىعارساق جاقسى بولار ەدى. رەسەي ءبىز ءۇشىن الەۋەتتى نارىق بولار ەدى. امەريكا ءوز فيلمدەرىن بۇكىل الەمگە ەكسپورتتايدى. سول ارقىلى ءوز مادەنيەتىن, يدەولوگياسىن ناسيحاتتايدى. ولار كينولارى ارقىلى الەمدى قۇتقارىپ جاتقان سياقتى اسەر بەرەدى. ءبىز دە ولاردان ۇيرەنۋىمىز كەرەك.
− ءسىز الەمدىك كينودا قاي رەجيسسەردىڭ شىعارماشىلىعىن ۇناتاسىز؟
− مىقتى رەجيسسەرلەر كوپ قوي. اراسىنان بىرەۋىن بولە-جارا ايتۋ كەرەك بولسا, دەۆيد فينچەر دەگەن امەريكالىق رەجيسسەردى اتار ەدىم. ونىڭ فيلمدەرىنىڭ «تۇراقتى ساپالىلىعى» ۇنايدى. مىسالى, كەيبىر رەجيسسەرلەردىڭ ءبىر كينوسى ۇناعانىمەن, كەلەسىسى ۇناماي قالۋى مۇمكىن. فينچەردىڭ بارلىق كينوسىن ءتاۋىر كورەمىن. ادەيى ىزدەپ ءجۇرىپ كورەم دەپ ايتا المايمىن, بىراق, كەز بوپ جاتسا, راحاتتانىپ تاماشالايمىن. قاراپ بولعان سوڭ وزىمشە ىشتەي تالداۋ جاسايمىن.
− مىقتىلىعى نەدە؟
− دەۆيد فينچەر دايىندىققا قاتتى ءمان بەرەتىن رەجيسسەر. مەن ونىڭ ءبىر كادردى ءبىر كۇن تۇسىرگەنىن بىلەمىن. «ايداھار تاڭبالى قىز» دەگەن فيلمىندە قىزدىڭ ءبىر قۇجاتتاردى قاراپ وتىراتىن جەرى بار, سول كادردى ءبىر كۇن تۇسىرگەن. ارينە ول بيۋدجەتكە بايلانىستى. ونىڭ ءبىر كادردى ءبىر كۇن تۇسىرگەنىنە پروديۋسەرى وكىنگەن شىعار, بىراق ونداي ۇلكەن تۇلعالاردىڭ مۇمكىندىگى دە جوعارى. امەريكا كينوسىنىڭ بيۋدجەتى دە وسال ەمەس. ەگەر بىزدە ونداي مۇمكىندىك بولىپ جاتسا, مەن دە باس تارتپاس ەدىم. مىسالى, جاپوننىڭ اكيرا كۋروساۆا دەگەن رەجيسسەرى بار. سول قار جاۋىپ تۇرعان كادردى تۇسىرمەك نيەتپەن ءتۇسىرۋشى توپتى قار جاۋىپ تۇرعان دالاعا اكەلەدى دە, تۇسىرمەي كەتىپ قالادى. نەگە دەسەڭىز وعان قاردىڭ ءدال بۇلاي جاۋىپ تۇرعانى ۇناماعان. ول ءوزىنىڭ ويىنداعى كادردى تۇسىرگىسى كەلەدى. بىراق ونى كورە المايدى. سوندا نە ىستەيدى؟ ءبىر اي كۇتىپ ءجۇرىپ, اقىرى ويىنداعى كادردى تۇسىرەدى. سوندىقتان مۇنداي نارسەلەر ءارتۇرلى جاعدايلارعا – رەجيسسەردىڭ ءوزىنىڭ ىنتاسىنا, بيۋدجەتكە, پروديۋسەرگە تاۋەلدى. كەز كەلگەن سۋرەتكەر ءوز ماقساتىنا جەتۋ جولىندا قانداي دا ءبىر تاۋەكەلدەرگە بارىپ جاتسا وعان تەك قۋانۋ كەرەك.
− ءسىز ءۇشىن كينو دەگەن نە؟ قازاق كينوسىنىڭ ساپاسى قالاي كوتەرىلەدى؟
− بۇعان ناقتى تۇجىرىممەن جاۋاپ بەرۋ قيىن. ءيا, بىرەۋلەر ءۇشىن كينو – بيزنەس. بازبىرەۋلەر ءۇشىن ءوزىن-ءوزى كورسەتۋدىڭ جولى. بىراق, ءبىر شىندىق بار. جاقسى كينو كورگەندە دەمالاسىڭ. ءومىردى بارلىق بوياۋىمەن قابىلدايسىڭ. مەن ءۇشىن كينو ءتۇسىرۋ – ەڭ الدىمەن ماماندىعىم, ءوز-ءوزىمدى ىزدەۋ ءۇشىن ەڭبەكتەنۋىم, تابىسىم. شىن مانىندە كينو – جاسامپاز ونەر. ۇلكەن تالاپ تۇرعىسىنان كەلسەك, سۋرەتكەر كينوسى اينالاسىنا, قوعامعا, ەلگە پايدا اكەلۋى قاجەت. مەنىڭشە, كەز كەلگەن كينوونىم جاسامپاز بولۋى كەرەك. ياعني, كينوڭىزعا كەلگەن ادام باسقاشا ويلانىپ, جارتى قادام بولسا دا جاقسىلىق جاعىنا قاراي ۇمتىلۋى ءتيىس. كەز كەلگەن ءونىم پروبلەمانى كوتەرىپ, ودان شىعاتىن جولدى دا نۇسقاۋدى ۇمىتپاعانى ابزال. ارينە, كينو ونەر تىلىمەن جەتكىزىلەدى. مىسالى, ءادىلحان ەرجان دەگەن مىقتى رەجيسسەر جىگىت بار, ونى شەتەلدە جاقسى تانيدى. فەستيۆالدەردە دە جاقسى باعا الىپ ءجۇر. بىراق مەن ونىمەن كەزدەسكەندە ايتتىم, قانشا قاراڭعى ءومىردى تۇسىرسەڭ دە ءبىر ساۋلە بولۋى كەرەك شىعار دەپ. ۇزىن دا قاراڭعى قۇبىرمەن ۇزاق جۇرگەندە سوڭىندا بولسا دا ءبىر جەرىنەن جارىق كورىنۋى ءتيىس قوي. بۇل, ارينە – مەنىڭ ۇستانىمىم.
ساپالى جانە ساپاسىز كينو ءار ەلدە بار. امەريكا, تۇرىكتىڭ كينولارى بىزگە سۇزگىدەن ءوتىپ كەلەدى. بىزدە دە ساپالى مەن ساپاسىزى بار. «كوش جۇرە تۇزەلەدى» دەيدى عوي. كوپ ءونىم بولا بەرگەنى جاقسى, ساپالىسى ءوزىن دالەلدەپ, ساپاسىزى سىزىلىپ قالا بەرەدى. كينو كوپ تۇسىرىلسە, جاقسى فيلمدەر تەزىرەك جارىققا شىعادى. ءتىپتى جارىق بەرۋشىلەر, وپەراتورلار, سۋرەتشىلەردەن باستاپ, ماماندار كينودان كينوعا وسەدى.
− جاقىندا كينو تۋرالى زاڭ قابىلداندى. قازاق كينوسىنىڭ دامۋىنا قانداي ىقپالى بولادى؟
− زاڭنىڭ قابىلدانۋى ۇلكەن جەڭىس دەپ ەسەپتەيمىن. وكىنىشكە قاراي, ءبىز ءالى كۇنگە كينوعا قانشا بيلەت ساتىلدى, قانشا ادام كەلدى دەگەندى باقىلاي المايمىز. ال باسقا ەلدەردە بۇل تولىق شەشىلگەن. مىسالى, رەسەيدە ءبىر ءفيلمنىڭ پروديۋسەرى ماسكەۋدە وتىرىپ ۆلاديۆوستوكتاعى كينوتەاتردا كورسەتىلگەن فيلمىندە قانشا بيلەت ساتىلدى, قانشا كىسى كىردى, ءبارىن باقىلاپ وتىرادى. جاڭا زاڭنىڭ ارقاسىندا ءبىز ەندى وسىعان كەلەمىز. جاقىندا «بولاشاق» قاۋىمداستىعى جاساعان «شاقىلداق» مۋلتفيلمىنە باردىم. وتە ساپالى دەڭگەيدە قازاقشالاعان. وسىنداي 30-عا جۋىق جوبا جاساپتى. زالعا قاراعاندا جارتىسىنان كوبى بالالار. ولار كەلە-كەلە وسىنداي ساپالى قازاقشا دۇنيەلەردى ىزدەيدى. تالاپ قويىلسا, ىزدەسە, كينوتەاتردان سۇراسا, ولار مىندەتتى تۇردە قويادى. قازىرگى زاڭ وسىعان باسىمدىق بەرىپ وتىر. ەگەر سۇرانىس كۇشەيسە, زاڭداعى جەڭىلدىكتەر جاقسى جۇزەگە اسادى.
ء−«توميريستى» قاشان كورەمىز؟
− ءتۇسىرىلىم اياقتالدى, قازىر مونتاجدالىپ جاتىر. بۇيىرسا, كوكتەمدە جارىققا شىعادى.
− الداعى جوسپارلارىڭىزبەن بولىسسەڭىز.
− قازىر رەسەيدە جانە باسقا دا ەلدەردە سپورتتىق فيلمدەر ءتۇسىرىپ جاتىر. بىزدە دە سونداي كينو بولۋ كەرەك. بوكسشى, وليمپيادا چەمپيونى سەرىك ساپيەۆتىڭ ءومىرىن ارقاۋ ەتكەن «بوكسەر» دەگەن فيلم تۇسىرگەلى جاتىرمىز. كوكتەمدە ءتۇسىرىلىمدى باستايمىز.
− اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن ۇلاربەك نۇرعالىم ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»