ونەر • 28 جەلتوقسان، 2018

اڭىزعا اينالعان ماحاببات حيكاياسى

395 رەتكورسەتىلدى

Notre Dame de Paris ميۋزيكلى قازاق تىلىندە ساحنالاندى. شىنايى ماحاببات، ساتقىندىق، سىعاننىڭ اسەم اۋەزدى مۋزىكاسى، سيقىرعا تولى سيرك قويىلىمى كورەرمەندەردىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەندى. ەلوردانىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان قويىلىم جەتى كۇن بويى بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايىن مادەنيەت مەرەكەسىنە اينالدىردى.

مادەنيەت جانە سپورت مينيستر­؛­؛لىگىنىڭ ارنا­؛يى مۋ­؛زى­؛كالىق جوباسىن «؛قازاق­؛كونسەرت»؛ مەملەكەتتىك كون­؛سەرت­؛تىك ۇيىمىنىڭ «؛استانا ميۋزيكل»؛ تەاترى ۇسىنعان Notre Dame de Paris قويىلىمى وتان­؛دىق تەاتر ونەرى ءۇشىن جاڭا جە­؛تىس­؛تىك، تىڭ جاڭالىق بولدى. اي­؛تارلىعى، بۇل تۋىندى ور­؛­؛تا­؛لىق ازيا ەلدەرىندە العاش رەت ءبىز­؛دىڭ ەلىمىزدە قويىلىپ وتىر. الەم­؛دىك مادەنيەتتىڭ جاۋھارىنا اي­؛نالعان شىعارما العاشقى قويىلىمىنان-اق گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنا ەنگەن. ەڭ العاش رەت تۋىندى 1998 جىلى پاريج قالاسىنداعى كونگرەسس سارايىندا قويىل­؛عان. مىنە، سودان بەرى قانشا ۋا­؛قىت وتسە دە تۋىندى ءوز باعاسىن استە تومەندەتكەن ەمەس. 11 ميلليوننان استام كورەرمەن تاماشالاعان ۇز­؛دىك تۋىندى الەمنىڭ توعىز تى­؛لىنە اۋدارىلعان. قازاقستان &ndash؛ اتاقتى ميۋزيكلدى ءوزىنىڭ مەم­؛­؛لەكەتتىك تىلىنە اۋدارعان ونىنشى ەل.

ميۋزيكلدە باياندالعان سيۋجەت ايگىلى فرانسۋز جازۋشىسى ۆيكتور گيۋگونىڭ اتاقتى «؛پاريج قۇداي اناسىنىڭ سوبورى»؛ رومانىنىڭ جەلىسى بويىنشا جازىلعان. بۇل &ndash؛ ماحاببات پەن ساتقىندىق حيكاياسى، سەنiم مەن عاجايىپقا تولى كورىنىستەر بەينەلەنگەن قويىلىم.

تۋىندىنى ساحنالاۋ ءۇشىن 70-تەن اسا ونەرپاز اتسالىستى. ارتىستەر، بيشىلەر مەن اكروباتتار جانە سوليستەر بار ونەرىن ورتاعا سالىپ، ەلوردالىق كو­؛رەر­؛مەندى ءتانتى ەتتى. ەرەكشە سۇلۋلىعىمەن كوپشىلىكتى تام­؛ساندىرعان سىعان قىزى ەسمەرالدا (جارقىناي شال­؛قاروۆا) مەيىرىمدىلىك پەن بىر­؛لىكتى قولداۋ جولىندا مەرت بولادى. ونىڭ ءمىنسىز سۇلۋ­؛لىعىنا عاشىق بولعان پاريج اۋليە سوبورىنىڭ ارحيدياكونى فروللو (ەربول ناريمانۇلى)، سىمباتتى كەل­؛بەتى ونىڭ زۇلىمدىققا تو­؛لى ىشكى جان دۇنيەسىمەن ۇي­؛لەسپەيتىن كاپيتان فەبيۋس (دي­؛­؛دار ابدۋحالىقوۆ)، اقىن گرەنگۋاردىڭ (ارمات امان­؛دىكوۆ) ماحابباتى قىزدىڭ جۇرەك تۇك­؛پىرىندەگى جان سىرىن تەرەڭ ۇعا ال­؛عان جوق. تەك سوبوردىڭ بۇكىر، اقساق قوڭى­؛راۋشىسى كۆازيمودا (قايرات سارىباەۆ) عانا ەس­؛مە­؛رال­؛دانىڭ اسەم كەلبەتىمەن قا­؛تار، ونىڭ مەيىرىمگە تولى ىشكى جان دۇنيەسىن شىن ۇناتتى. وزىنە ىنتىق بولعان ەرلەردىڭ ىشىندە قىز تاڭداۋى فەبيۋسقا تۇسەدى. ول نەكەلەسكەنىنە قا­؛را­؛ماستان، ونىڭ سەزىمدەرىنە قارسىلىق بىلدىرمەيدى. الاي­؛دا فروللونىڭ ءمانسىز قىزعا­؛نىشىنان تۋىنداعان قايعىلى جاعدايلاردىڭ كەسىرىنەن سىعان قىزى تۇرمەگە قامالىپ، سول جەردە جان تاپسىرادى. ال وقيعاعا كۋا بولعان «؛پاريج قۇ­؛داي اناسىنىڭ سوبورى»؛ &ndash؛ بۇل كۇن­؛دەرى پاريجدەگى تۋريستەر كوپ بارا­؛­؛تىن جەرلەردىڭ ءبىرى.

قويىلىمداعى فرانسۋز­؛دىق شانسون مەن سىعان مو­؛تيۆ­؛تەرىندەگى تانىمال ان­؛دەر، زاماناۋي حورەوگرافيا، قى­؛زىق­؛تى دەكوراسيالار، جا­؛رىق پەن مۋزىكا، اكتەرلەر مەن اكروباتتار ونەرى جانە قاي­؛تالانباس دەكوراسيا­؛لار ميۋ­؛زيكلدىڭ ءمانىن اسقاقتاتا ءتۇستى. ميۋزيكلدە ونەر كورسەت­؛كەن تا­؛لانت­؛تى ۆوكاليستەر، اك­؛تەر­؛­؛لەر، اكروباتتار مەن بي­؛­؛شىلەر ەلىمىزدىڭ بارلىق اي­؛­؛ما­؛عىنان ىرىكتەلىپ، كاس­؛تينگتەن وتكەن. قو­؛يى­؛لىمعا جەتەكشىلىك ەتكەن ميۋزيكل اۆتورلارى ر.كوچچانتە مەن ل.پلاموندون، سونداي-اق فران­؛­؛­؛سۋزدىق پروديۋسەرلەر مەن رەجيسسەرلەر وتاندىق ارتىس­؛تەردىڭ جۇمى­؛سىنا جو­؛عارى باعا بەردى. ؛

ميۋزيكل كومپوزيتورى ريك­؛كاردو كوچچانتە اكتەرلەردى قا­؛لاي تاڭداعانىن ايتىپ بەردى. «؛اكتەر­؛لەر قاتال ىرىكتەۋدەن ءوتتى. ويتكەنى اكتەرلەر بيلەپ ءجۇرىپ، ءان شىرقاۋى كەرەك. مۇنىمەن قوسا وبرازدى اشىپ، كورەرمەنگە جەتكىزۋ تاعى بار.­؛ مەنىڭ ءانىم وتە قيىن. ونى ۇل­؛كەن دياپازونداعى ارتىس­؛تەر ورىنداۋى ءتيىس بولدى. ارتىستەردى تاڭداۋدا ەڭ ءبىرىنشى ونىڭ بارلىق نوتانى ورىنداي الۋ شەبەرلىگىنە ءمان بەردىك. ەكىنشى تالابىمىز &ndash؛ ءارتىس ءوز كەيىپكەرىنىڭ كوڭىل كۇيىن، سەزىمىن انىق جەتكىزە الۋى كەرەك ەدى. ال ءۇشىنشى تالابىمىز &ndash؛ ءارتىستىڭ كەيىپكەر كەلبەتىنە ساي كەلۋى. مىسالى، فەبيۋس پەن ەس­؛مەرالدا وتە ادەمى بولۋى كەرەك. ۇمىتكەرلەر وتە كوپ بولدى، الايدا ءبىز ەڭ ۇزدىكتەرىن تاڭ­؛دادىق»؛، دەدى كومپوزيتور ريك­؛كاردو كوچچانتە.

قويۋشى-رەجيسسەر روبەرت ماريەن اكتەرلەردىڭ جاس بولعا­؛نى­؛نا قاراماستان، جوعارى دەڭ­؛گەيدە ونەر كورسەتكەنىن ايتادى. «؛اكتەرلەردىڭ شە­؛بەر­؛لىگى مەن بىلىكتىلىگىنىڭ ار­؛قاسىندا قويى­؛لىم جوعارى دەڭ­؛گەيدە ورىندالدى دەپ ويلايمىن. قويىلىمعا تاڭ­؛دال­؛عان اك­؛تەرلەر &ndash؛ ناعىز ءوز سالا­؛سىنىڭ ما­؛ماندارى. مۇ­؛نىڭ بارلىعىن قويىلىمدى تاماشالاعاندا بايقاۋعا بولادى. ولاردىڭ كوبى نەگىزىنەن انشىلەر، اكروباتتار بولدى. ولارعا قويىلعان نە­؛گىزگى تا­؛­؛لاپتاردىڭ ءبىرى &ndash؛ ءان مەن ءبيدى، ىرعاقتى قاتار الىپ ءجۇرۋ. ميۋزيكلدەگى ءاربىر ءان ماڭىزدى، دارا. سوندىقتان ءاربىر اكتەر، ءبيشى وزدەرىنە بەرىلگەن ءرولدى جەتە ءتۇسىنۋى قاجەت. ءتىپتى بيشىلەردىڭ ءوزى جاي عانا بىردەي ىرعاقتى بي­؛لەيتىن سياقتى كورىنگەنىمەن، ولار­؛دىڭ ءوزى سويلەپ تۇرۋىنا اسا ءمان بەردىك»؛، دەيدى ول.

ەلوردادا ساحنالانعان ميۋ­؛زيكل­؛دىڭ ءتۇپنۇسقادان ايىرما­؛شى­؛لىعى جوق. ول ءۇشىن دەكوراسيالار يتاليادان اكەلىنىپ، كوستيۋمدەر قازاقستاندا تىگىل­؛دى. جالعىز ايىر­؛ماشىلىق &ndash؛ قويىلىم ءتىلى. ءتۇپ­؛نۇسقا ليب­؛رەتتونىڭ اۆتورى &ndash؛ ليۋك پلاموندون. ال تۋىندىنى قازاق تىلىندە سويلەتكەن ادە­؛بيەتتانۋشى، اقىن سەرىكزات دۇي­؛سەنعازى قازاق تىلىندەگى قو­؛يى­؛­؛لىم ءوزىنىڭ تۇپكى سارىنىن ساق­؛تاپ قالعانىن ايتتى. «؛ميۋ­؛زيكل پروديۋسەرلەرى ءماتىن تۇپ­؛نۇسقامەن بىردەي بولۋى كەرەك دەپ تالاپ قويدى. ءماتىن قانداي بول­؛سا، ءدال ماعىناسىن بەرەتىن سوز­؛دەر ارقىلى قيۋلاستىرىپ اۋدار­؛دىق»؛، دەيدى اقىن.

ميۋزيكل جەلىسىندە اتاق­؛تى «؛Belle»؛، «؛Danse mon esme­؛ralda»؛، «؛Le Temps des Cathedrales»؛ سىندى ەلۋگە جۋىق ءان قازاق تىلىندە ورىندالىپ، تىڭدارماندى بىردەن باۋ­؛راپ العانىنا كۋا بولدىق. لىق تولى زال مەن ۇزدىكسىز سو­؛ز­؛ىلعان دۋ قول شاپالاق &ndash؛ حا­؛لىق­؛­؛تىڭ قويىلىمعا بەرگەن ەڭ ۇلكەن باعاسى بولسا كەرەك. الەمنىڭ ۇز­؛دىك تۋىندىسىنىڭ قازاق تى­؛لىن­؛دە ساحنالانۋى تاۋەلسىز قا­؛زاقستاننىڭ تا­؛ري­؛حىنداعى ايتۋلى وقيعا بول­؛عانى ءسوزسىز. سونداي-اق قويى­؛لىمدى ەلىمىزدىڭ باسقا وڭىر­؛لەرىندە جانە كەلەسى جىلى وزبەكستانداعى قازاقستان جى­؛لى اياسىندا تاشكەنتتە قويۋ جوسپارلانىپ وتىر. ؛

مادينا جالەلقىزى،

«؛ەگەمەن قازاقستان»؛

باننەر
سوڭعى جاڭالىقتار

يمپورتتان نە ۇتتىق؟

ەكونوميكا • كەشە

«ەكى جۇلدىز» بايقاۋى الماتىدا باستالدى

رۋحانيات • 20 قىركۇيەك، 2019

تارازدا جەدەل بايلانىس ورتالىعى اشىلدى

ايماقتار • 20 قىركۇيەك، 2019

ليساكوۆتىڭ «بايتەرەگى»

ايماقتار • 20 قىركۇيەك، 2019

گوبەلەن – تەكتى ونەردىڭ تۋىندىسى

رۋحانيات • 20 قىركۇيەك، 2019

«مادەني قابات» جويىلعان جوق

قوعام • 20 قىركۇيەك، 2019

شاحماردان تەربەلگەن تالبەسىك

رۋحانيات • 20 قىركۇيەك، 2019

ۇقساس جاڭالىقتار