ەلباسىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىنىڭ 10 جىلدىعىنا ارنالعان « ۇلى دالا مۇراگەرلەرى» اتتى فورۋمدا ەلىمىزدەگى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى تۋرالى كەڭىنەن ءسوز بولدى. زياتكەرلىك مەكتەپتەر – وسىدان ون جىل بۇرىن ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان تەڭدەسسىز ءبىلىم بەرۋ جوباسى. مىڭنان اسا ادام قاتىسقان فورۋمدا مەملەكەت باسشىسى ەڭ الدىمەن نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى وقۋشىلارىنىڭ عىلىمي جوبالارى قويىلعان كورمەنى ارالادى. مۇندا حالىقارالىق SAT جانە است ەمتيحاندارىنان رەكوردتىق ناتيجەگە جەتكەن اقنازار قاجىمۇراتتىڭ ماتەماتيكا سالاسىنداعى ءتول تۋىندىسى, قۋانىش مادەننىڭ «روبوت – مۇرجا تازالاۋشى», البەرت ءليدىڭ «روبوت Polargraph – تەرەزە جۋشى», سونداي-اق نۇربەرگەن اعادىل مەن جاڭگىر سيرانوۆتىڭ الەۋمەتتىك باعىتتاعى «Road of the Future», «Safe and Sound» – جۇرگىزۋشىلەر مەن جاياۋ جۇرگىنشىلەر قاۋىپسىزدىگىنە ارنالعان جوبالارى ۇسىنىلدى.
بۇدان ءارى نۇرسۇلتان نازارباەۆ فورۋمعا قاتىسۋشىلاردى زياتكەرلىك مەكتەپتەردىڭ 10 جىلدىق مەرەيتويىمەن قۇتتىقتاپ, بۇل مەكتەپتەر ەلىمىزدىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە ەرەكشە ورىن الاتىنىن اتاپ ءوتتى.
«2008 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا قازاقستاننىڭ ءار تۇكپىرىندە زياتكەرلىك مەكتەپتەر اشۋ جونىندە بىرقاتار تاپسىرمالار بەرىلدى. نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى – الەمدەگى وركەنيەتتىڭ ونەگەسىن ۇستانعان ءبىلىم وشاقتارىنىڭ بەرەكەلى بەلەسى. بۇگىندە بۇل مەكتەپتەر ەلىمىزدەگى ورتا ءبىلىم بەرۋدىڭ ەڭ جوعارعى ەتالونىنا اينالدى. قازىرگى كەزدە قازاقستاندىق وزگە مەكتەپتەر وسى زياتكەرلىك مەكتەپتەرگە قاراپ بوي تۇزەيدى», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
سونداي-اق ەلباسى وڭىرلەردە اشىلعان 20 زياتكەرلىك مەكتەپتەن 8 مىڭنان استام تۇلەك تۇلەپ ۇشقانىن ايتا كەلە, اتالعان مەكتەپتەردىڭ وقىتۋ جۇيەسىنە توقتالدى.
«زياتكەرلىك مەكتەپتەردەگى ءبىلىم ساپاسىن شەتەلدىك مۇعالىمدەر مەن پروفەسسورلار ماقۇلداپ وتىر. بۇل وقىتۋ جۇيەسى سينگاپۋر مەن ۇلىبريتانيا سىندى ەلدەردىڭ ۇزدىك ستاندارتتارىمەن تەڭ كەلەدى. الەمنىڭ بەدەلدى ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ ءبىزدىڭ تۇلەكتەرىمىزدى تاڭداۋى سونىڭ ايقىن دالەلى. ەلىمىزدەگى ءاربىر دارىندى بالانىڭ الەمنىڭ ۇزدىك ستاندارتتارى بويىنشا ءبىلىم الۋىنا مۇمكىندىك تۋعىزۋ ءبىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى», دەدى ەلباسى.
مەملەكەت باسشىسى ءبىلىم بەرۋدىڭ وزىق ادىستەمەلەرىن جانە ىرىكتەۋدىڭ قاتاڭ جۇيەسىن ەنگىزۋ ناتيجەسىندە نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىنىڭ وقۋشىلارى ماتەماتيكالىق ساۋاتتىلىق بويىنشا الەمنىڭ ۇزدىك 10 ەلىنىڭ وقۋشىلارىنىڭ قاتارىنا قوسىلعانىن اتاپ ءوتتى.
«بۇگىندە مۇندا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنەن كەلگەن بالالار ءبىلىم الۋدا. سولاردىڭ 3 مىڭنان استامى – كوپبالالى جانە تۇرمىسى تومەن وتباسىلاردىڭ بالالارى بولسا, 2,5 مىڭى – اۋىلدىق جەرلەر مەن شاعىن قالالاردان كەلگەن وقۋشىلار. بۇل – الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىكتىڭ جانە ءاربىر تالانتتى بالانىڭ ءوزىن ءوزى تانىتۋى ءۇشىن جاسالعان مۇمكىندىكتىڭ ناقتى كورسەتكىشى», دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
بۇدان سوڭ قازاقستان پرەزيدەنتى زياتكەرلىك مەكتەپتەردى ىلگەرىلەتۋدىڭ وڭ قارقىنىن ساقتاپ, ولاردى ودان ءارى دامىتۋدىڭ جاڭا باعىتتارىن ايقىنداۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى.
«قازىردىڭ وزىندە تسيفرلى تەحنولوگيالار, بيوينجەنەريا جانە روبوتتاندىرۋ سالالارىندا جۇمىس ىستەي الاتىن جاڭا ماماندار قاجەت. الداعى 10-15 جىل ىشىندە جاساندى ينتەللەكت پەن اۆتوماتتاندىرۋ تەحنولوگيالارى ءومىرىمىزدىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالادى. سوندىقتان جىلدام وزگەرىپ جاتقان ءومىر تالاپتارىنا ساي بولۋ ءۇشىن سىزدەرگە زاماناۋي تەحنولوگيالاردى مەڭگەرۋ قاجەت», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
سونداي-اق ەلباسى شەت تىلدەردى مەڭگەرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
«بيىلعى وقۋ جىلىندا زياتكەرلىك مەكتەپتەردە وقۋشىلاردىڭ تاڭداۋى بويىنشا ەكىنشى شەت ءتىلىن مەڭگەرۋ قولعا الىندى. جاھاندانۋ جاعدايىندا شەت تىلدەرىن ءبىلۋدىڭ ماڭىزى اسا زور. تىلدەردى ءبىلۋ باسقا ەلدەردەگى ادامداردىڭ مەنتاليتەتى مەن مادەنيەتىن تۇسىنۋگە جول اشىپ, جوعارى ءبىلىم الۋ جانە جۇمىسقا ورنالاسۋ بارىسىندا تاڭداۋ جاساۋ اياسىن كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
سونىمەن قاتار قازاقستان پرەزيدەنتى وقۋشىلاردىڭ ەموتسيالىق ينتەللەكتىسىن دامىتۋ ماسەلەلەرىنە توقتالدى.
«ەموتسيالىق ينتەللەكت قازىرگى زاماندا باسەكەگە قابىلەتتى تۇلعانىڭ ماڭىزدى قاسيەتى سانالادى. اياسى تار تەحنيكالىق قۇزىرەتتىلىكتەرگە قاراعاندا, ادامداردى سەندىرە الۋ, ولارعا جاناشىرلىقپەن قاراپ, تىڭداي ءبىلۋ, توزىمدىلىك تانىتۋ قابىلەتتەرى سۇرانىسقا كوبىرەك يە بولادى», دەدى ەلباسى.
ۋاقىت كاپسۋلاسىن ۇسىندى
جيىن بارىسىندا نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 1-كۋرس ستۋدەنتى ابىلاي ساتىلحان جانە پاۆلودار قالاسى حيميا-بيولوگيا باعىتىنداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ 10-سىنىپ وقۋشىسى ادەل كامالدينوۆا قاتىسۋشىلاردى اتاۋلى مەرەكەمەن قۇتتىقتاپ, پرەزيدەنت الدىندا ءسوز سويلەدى.
«بۇگىندە ساياساتتانۋ جانە حالىقارالىق قاتىناستار ماماندىعىندا ءبىلىم الۋدامىن. ءسىز تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ بارشا پەرزەنتتەرىنىڭ ۇلكەن ومىردەگى تۇساۋىن كەسىپ, جاھاندىق دەڭگەيدە باسەكەگە قابىلەتتى ۇرپاق تاربيەلەدىڭىز. ءسىز « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاڭىزدا بابالارىمىزدىڭ ۇلى جەتىستىكتەرىن اتاپ ءوتتىڭىز. ەندى ءبىر ايدان كەيىن جاستار جىلى باستالادى. بىزگە بۇرىنعىدان دا زور مۇمكىندىكتەر اشىلادى. وسىنىڭ بارلىعى ءۇشىن سىزگە مىڭ دا ءبىر العىس! وسىدان 17 جىل بۇرىن ەڭسەلى ەلوردامىز – استانادا ءسىز تۇساۋىمدى كەسكەن ەدىڭىز. مەن بۇگىن ءبىزدىڭ اۋلەتتىڭ تۇمارى سەكىلدى ءاردايىم توردە ءىلىنىپ تۇراتىن مىنا سۋرەتتى وزىڭىزگە الا كەلدىم. ءسىز مەنى اۋەلەتە كوتەرىپ, «ازامات بول» دەپ باتا بەرىپسىز. مەن وسى موتيۆاتسيامەن ءومىر ءسۇرىپ, ءوزىڭىز ايتقانداي, مىقتى ازامات بولۋعا, ەلىم ءۇشىن قىزمەت ەتۋگە ۋادە بەرەمىن», دەدى ا.ساتىلحان.
بۇدان سوڭ ا.كامالدينوۆا بيىل نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى تۇلەكتەرىنىڭ اسسوتسياتسياسى قۇرىلعانىن ايتا كەلە, مەملەكەت باسشىسىنا اسسوتسياتسييانىڭ قۇرمەتتى مۇشەسى بەلگىسىن تابىستادى. سونداي-اق وقۋشىلار ەلباسىنا «ۋاقىت كاپسۋلاسىن» ۇسىنىپ, اتالعان مەكتەپ تۇلەكتەرىنە امانات حاتىن جازىپ قالدىرۋدى سۇرادى.
«بۇل – 2068 جىلعى ۇرپاققا ارنالعان امانات حات. قازاقتا «ەلۋ جىلدا ەل جاڭا» دەگەن ءسوز بار. ول كەزدە جاڭا تەحنولوگيالار مەن جاھاندىق وزگەرىستەر بولادى. ەلىمىزدىڭ جاڭا جەتىستىكتەرىن سول كەزدە كورەسىزدەر. ۇلى دالا مۇراگەرلەرى رەتىندە بۇل حاتتى وقي وتىرىپ, ەل دامۋىنا ءوز ۇلەستەرىڭىزدى قوساسىزدار», دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
«مەكتەپتەرگە كۇن ەنەرگياسى» جوباسى ىسكە قوسىلدى
فورۋم بارىسىندا ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى, استانا اكىمدىگى, نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى جانە «شەلل قازاقستان» كومپانياسى بىرلەسكەن «مەكتەپتەرگە كۇن ەنەرگياسى» جوباسى ىسكە قوسىلدى. بۇل جوبا مەكتەپتەردە كۇن جۇيەسىن ورناتۋ ارقىلى ەنەرگياعا دەگەن تاۋەلدىلىكتى ازايتۋعا ۇلەس قوسادى. اتالعان جوبا مەكتەپتىڭ ەلەكتر قۋاتىن ەداۋىر ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرىپ, وندىرىلگەن ارتىق ەلەكتر ەنەرگياسىن قالالىق جەلىگە تاراتۋعا جاعداي جاسايدى.
«STEاM – ءبىلىم بەرۋ ادىستەرىن بەلسەندى ىسكە اسىراتىن «مەكتەپتەرگە كۇن ەنەرگياسى» جوباسىنىڭ ماڭىزى ەرەكشە. زياتكەرلىك مەكتەپتەر تۇراقتى دامۋدىڭ بارلىق ارتىقشىلىقتارىن, سونىڭ ىشىندە ەنەرگيانىڭ بالاما كوزدەرىن تاراتۋدى قولدايدى. وقۋ ورىندارىندا كۇن فوتوەلەكترلىك جۇيەسىن ەنگىزۋ ستراتەگيالىق تۇرعىدان ورىندى دەپ بىلەمىز. ويتكەنى تەك مەكتەپ قانا تابيعي رەسۋرستارعا ۇقىپتى قاراۋدى جانە ەكولوگيالىق جاۋاپكەرشىلىكتى قالىپتاستىرۋدى كوزدەيدى», دەدى «نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى» دەربەس ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنىڭ باسقارما ءتورايىمى كۇلاش ءشامشيدينوۆا.
قازاقستان پرەزيدەنتى بۇل STEاM ءبىلىم بەرۋ ءادىسى ونەرتاپقىشتاردىڭ جاڭا بۋىنىن قالىپتاستىرۋدىڭ نەگىزگى كوزى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
جيىن سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى زياتكەرلىك مەكتەپتەردىڭ 10 جىلدىق مەرەيتويى دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭى ەكەنىن ايتىپ, ەلىمىزدىڭ وركەندەۋى جولىنداعى جاڭا اۋقىمدى جەتىستىكتەردىڭ باستاۋى بولاتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.
«قازىرگى كەزدە تەرەڭ ءبىلىم الۋ, شەت تىلدەرىن جانە زاماناۋي تەحنولوگيالاردى مەڭگەرۋ – ءبارىمىزدىڭ باستى مىندەتىمىز بولۋعا ءتيىس. مەن سىزدەرگە ۇلكەن ءۇمىت ارتامىن. سول ءۇمىت ورىندالاتىن بولسىن», دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مارجان تىلەۋبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
