رۋحانيات • 29 قاراشا, 2018

بابا رۋحىنا تاعزىم

782 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاق حالقىنىڭ ۇلى اقىنى شورتانباي قاناي ۇلىنىڭ 200 جىلدىق تويى ءوتىپ, جىراۋعا ارنالعان دەرەكتى فيلم ءتۇسىرىلدى. ارنايى ەكسپەديتسيا الماتى – تالدىقورعان – استانا – قاراعاندى جانە اقىننىڭ ماڭگىلىك مەكەنى شەت اۋدانىنىڭ اقسۋ – ايۋلى اۋىلىندا زارزامان جىرشىسىنىڭ ءىزى قالعان جەرلەرىندە بولىپ, تاعزىم ەتتى. 

بابا رۋحىنا تاعزىم

استانادا بىرەگەي تۇلعانىڭ اعار­تۋ­شى قايراتكەرلىگىنە ارنالعان دەرەكتى ءفيلمنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. جازۋشى-شورتانبايتانۋشى كامەل جۇنىستەگى, كينورەجيسسەر قاليلا وماروۆ باستاماسىمەن تۇسىرىلگەن كارتينادا ار-ۇج­داندى جوعارى ۇستاۋعا, اتا-سالت­تى ارداقتاپ, ۇلت­تىق ءداستۇردى ۇمىت­پاۋعا ۇندەگەن شور­تان­باي جونىن­دە­گى ومىر­بايان­­دىق دە­رەك­­تەر جان-جاق­تى سارالاي بە­رىلگەن. بۇل رەتتە قازاقستاننىڭ ەڭ­بەك سىڭىرگەن قاي­رات­­كەرى, فيلم رە­جيس­سەرى ق.وماروۆ اقىن مۇرا­سىن تانىتۋدا وسكەن ورتاسى مەن وتكەر­گەن زامانىن تارا­زى­لاۋ باستى ماق­سات بول­عا­نىن ايتادى.

– شور­تانباي – زارزاماننىڭ بەل ورتا­­­سىن­­داعى ۇلكەن اقىن­ى­مىز. XIX عاسىر­داعى ورىس وت­ار­شىل­دى­عىنىڭ باسىباي­لى ساياساتىنا اشىق قارسى شىعىپ, ءوز پوزيتسياسىن شى­عار­ماشىلىعىنا التىن دىڭ­گەك ەتكەن تۇل­عا. كينو ەكس­پە­ديتسيا­مىزدىڭ باستى ماقساتى – شورتان­بايدىڭ سوڭىنان ما­تە­­ريال­دىق تۇرعىدان, رۋحاني تۇرعىدان نە قالدى دەگەن سۇراققا جاۋاپ ىزدەدىك, – دەگەن ول شورتانبايدىڭ اساتاياعى مەن ءوز قولىمەن جازىپ بەرگەن دۇعاسى سىندى بىرنەشە قۇندى جادىگەرلەر تابىلعانىن ايتادى.

ال شورتانباي جىراۋ مۇراسىن زەرتتەۋگە سانالى عۇمىرىن ارنا­عان جازۋشى كامەل جۇنىستەگى جى­­راۋلار پوەزياسىنىڭ ۇلت­تىق بولمىسىمىزدىڭ قالىپ­تا­سۋىن­­داعى ىقپالىنىڭ زور بول­عاندىعىنا, سونىڭ اراسىندا ەل مەن جەردىڭ مۇڭىن جىرلاعان شور­تانباي قاناي ۇلىنىڭ ادەبيەت تاريحىنداعى ورنى ەرەكشە ەكەنىنە توقتالدى. 

– اقىن كەنەسارى حاننىڭ ۇلت-ازاتتىق قوزعالىسىنا تىلەۋلەس جاقتاسى بولدى. شورتانباي ەل مۇڭىن جىرلاپ قانا قويماي, ەل ءومىرىن تۇزەۋ ءۇشىن ءوز جولىن ۇسى­نىپ, كۇرەسە بىلگەن قايراتكەر. ونىڭ تۇلعاسىن ۇلىقتاي ءبىلۋ ەستى ەلدىڭ لايىقتى ارەكەتى بولسا كەرەك, – دەيدى ول.

«اۋەلگى قورلار زور بولدى,

سونداي زورلار قور بولدى,

ءجون بىلمەگەن جاماندار

ەل بيلەگەن بەك بولدى!», – دەپ تاي­سال­­ماي جىرلاعان شورتانباي ۇلگى­سىن جازۋشى مۇحتار ماعاۋيننىڭ «وتار­شىلدىق بۇعاۋعا مويىماعان, ەركىن­دىك اڭساعان حالىقتىڭ اسقاق رۋحى­نىڭ كورىنىسى» دەپ وزگەشە قۇ­بى­لىس­قا بالاۋى تەگىن بولماسا كەرەك. دەرەك­تى كار­تي­نا­نىڭ پرەمەراسىنا كەلگەن قالىڭ قاۋىم جىراۋ ءومىر كەشكەن زامانا شىندىعىن تەرەڭ ءتۇيسىنىپ, بابا رۋحىنا تاعى ءبىر مارتە تاعزىم ەتتى. 

ايا ءومىرتاي,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار