قازاقستان • 14 قاراشا, 2018

ەلباسى جولداۋى – ەل يگىلىگى ءۇشىن

410 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن
ەلباسى جولداۋى – ەل يگىلىگى ءۇشىن

ەلىمىزدە مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاق­ستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتى­نىڭ ءوسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارت­­تىرۋ» اتتى جولداۋىنىڭ نە­­گىزگى ەرەجەلەرىن ءتۇسىندىرۋ جانە ونى قالاي جۇزەگە اسىرۋدى تال­قىلاۋ جۇمىستارى جان-جاقتى جۇرگىزىلۋدە. جاقىن دا جارقىن كەلە­شەكتەگى جۇمىستاردىڭ جاي-جاپسارى ەگجەي-تەگجەيلى اي­تىل­عان ەلباسىمىزدىڭ كوڭىلگە كوپ سەرپىلىس اكەلىپ, كوكەيگە تىڭ ويلار تۇيگىزىپ, جاڭا مۇم­كىن­­­دىك­تەرگە جول اشار بۇل جول­عى جولداۋىنىڭ بىزگە – قازاق­ستان­­نىڭ ءاربىر ازاماتىنا ارتار جۇگى سالماقتى. ويتكەنى بۇل – مەم­­لەكەت باسشىسى قوي­عان قوماق­تى مىندەتتەردىڭ الدا ات­قا­رىلۋى ءتيىس نەگىزگى باسىم­دىق­تارىن ايقىن بەلگىلەپ بەرگەن ستراتەگيالىق قۇجات. مۇنداعى ەلباسىنىڭ سەنىمگە تولى ءاربىر ءسوزى قاراپايىم حالىقتى قۋانت­قان جاقسى جاڭالىقتار مەن جاعىم­دى تالاپتاردان تۇرادى. ەڭ باس­تىسى, حالىق يگىلىگى ءۇشىن قوزعالعان الەۋمەتتىك تاقىرىپ.

وسى ورايدا ەلباسى جەرگى­لىك­تى بيۋدجەتتەن جەڭىلدەتىل­گەن يپو­تە­كانىڭ العاش­قى جارناسىن سۋب­سيديالاۋ بو­يىنشا جان-جاقتى جۇمىس جۇر­گىزۋدى تاپسىردى. مەملەكەت باسشىسى ما­لىم­­دەگەندەي, مۇنداي تۇر­عىن ءۇي سەر­تيفيكاتتارىن بەرۋ مۇعالىم­دەر, دارىگەرلەر, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى جانە باسقا دا جەرگىلىكتى وڭىرلەرگە قاجەتتى ما­ماندىق يەلەرى ءۇشىن يپوتە­كانىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارت­تىرا تۇس­پەك. بۇل تۇرعىدا ەلى­مىزدە ال­عاش­قى جارنانى ازايتۋ بويىن­شا جۇمىستار باستالىپ تا كەت­تى. وسىعان سايكەس, «7-20-25» باع­دار­لاماسىنا قاتىسۋعا نيەت بىلدىرگەن ازاماتتاردىڭ العاشقى جارناسىن ارزانداتۋ ءۇشىن جالپى سانى 50 مىڭ دانادان كەم ەمەس تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتتارى شىعارىلاتىن بولىپتى. سوندا, قازاقستان حالقىنا ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن 10 مىڭداي سەرتيفيكات تاپسىرىلماق.

اقى تولەنبەيتىن قىرۋار جۇ­مىس­تارعا جەگىلىپ جاتقان مۇ­عا­لىمدەر مارتەبەسى تۋرالى زاڭ قابىلداۋ, وقۋشىنىڭ ءۇش اۋى­سىمدا وقۋىنا جول بەرمەۋ تۋرا­لى, تولىپ جاتقان سپورت كەشەن­دەرىنىڭ حالىق يگىلىگى ءۇشىن جۇمىس ىستەپ, ولاردىڭ ءاربىر بالدىر­عان ءۇشىن تەگىن بولۋىن, ساۋىق­تى­رۋ ورتا­لىقتارىنىڭ ءاربىر اۋلادا سالىنۋىن تاپسىرعان ەلبا­سى­مىز «نازارباەۆ زيات­كەرلىك مەكتەبى» ستاندارتى­نىڭ ورتا مەكتەپتەردە دە قولدا­نىلۋىن, قول­دا بار ينفرا­قۇرىلىم نەگى­زىندە نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەت ۇل­گى­سىمەن پوليتە­حنيكالىق جو­عارى وقۋ ورنىن قۇرۋ تۋرالى, ەلى­مىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنا دەگەن حالىق سەنىمىن نىعايتۋ, ول ءۇشىن, ەڭ الدىمەن وقىتۋ مەن ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ, جوعارى ءبىلىمنىڭ قولجەتىمدىلىگىنە جاع­داي تۋعىزۋ, ولاردى بىتىرگەن ستۋ­دەنتتەردى مامان­دىقتارى بويىنشا جۇمىس­قا ورنالاستىرۋ تۋرالى تالاپتاردى ورىندى كوتەردى.

شىنىندا دا جۇمىسقا تۇرۋعا جول اشپايتىن ديپلومنىڭ قاجەتى قانشالىقتى؟ ەڭبەككە ارالاسۋعا مۇمكىندىگى بولمايتىن بىلىمگەرلەرىنىڭ سانى سول جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ساپاسىنىڭ دا اي­قىن ايعاعى ەكەنى راس. سول سە­بەپ­­تى ءالسىز ءبىلىم وردالارى اشە­يىن ءومىر ءسۇرۋىن توقتاتىپ, نا­رىق ەكو­نو­ميكاسىنا توتەپ بەرە الا­تىن جوو-لار عانا ساقتالۋى ءتيىس.

ءبىلىم سالاسى عانا ەمەس, تكش, ينفراقۇرىلىمدار ساپاسى, دەن­ساۋلىق ساقتاۋ سالاسى جو­نىندە دە قولعا الىنىپ جات­قان شارالار جەتەرلىك. كەلەر جىلدان باستاپ جالاقىسى 20 پايىزعا ۇلعايتىلاتىن ۋچاس­كە­لىك مەديتسينالىق قىزمەت­كەر­لەر, جاپپاي يپوتەكانى الۋ­لا­رىنا ەندى مۇمكىندىك جاسا­لا­تىن دارىگەرلەر, پوليتسەيلەر, مۇعالىمدەر قاۋىمى, كەزىندە ۋربانيزاتسيانىڭ قاۋىپتى تاسقى­نىمەن بولاشاعى بۋالدىر تارت­قان تۋعان مەكەنىن تاس­تاۋعا ءماجبۇر بولىپ, ۇلكەن قال­ا­لار­دى پانالاعان شاراسىز جۇرت تا ەلباسى قامقورلىعىنا كوز جەتكىزۋدە. وتباسىلارعا ار­نال­­عان جاتاقحانا تيپتەس كوپ­پاتەرلى ۇيلەر سالىناتىن بولىپ جاتىر. الماتى وبلىسىندا ەتتى سۇيەگىنە دەيىن وڭدەيتىن ءىرى زاۋىتتىڭ ىرگەتاسى قالانىپ, ىسكە قوسىلعالى جاتقان ءسۇيىنشى حابارىن ەلباسىنىڭ ءوز اۋىزىنان ەستىدىك. ەندەشە, ازىق-ت ۇلىكتى شەتتەن اكەلۋ دوعارىلىپ, سىرتقا شيكىزات ەمەس وندىرىلگەن ءونىمىمىزدى ساتىپ, وتانىمىزدا حالىقتىڭ تۇتىنۋىنا قولايلى تاۋارلار كوپتەپ شىعارىلىپ, ءوز ەلىمىزدەن شىققان وتاندىق كيىممەن ەمىن-ەركىن كيىنە باستايتىنىمىز كەرەمەت قوي.

زاڭگەرلەر مەن ءتارتىپ ساقشى­لارى­­نىڭ دا ءىس-ارەكەتتەرىنە توق­­تالىپ, 2019 جىلعى 1 قاڭ­تار­­دان باستاپ شاعىن جانە ورتا بيز­­نەسكە «سالىق امنيستياسىن» جا­ريا­لاعان ەلباسىنىڭ ايتقا­نىن­داي, دۇنيەجۇزىلىك بانك­تىڭ «بيزنەس جۇرگىزۋ جەڭىل­دىگى» جو­نىن­دەگى رەيتينگىسى بويىنشا قازاق­ستاننىڭ 190 ەلدىڭ ىشىندە 36-ورىنعا كوتەرىلگەنى زور قۋانىش. وسى جىلدار ىشىندە سانى 18 ميلليوننان اسىپ, ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى 72,5 جاس­قا جەتكەن حالقىمىزدىڭ دەنى ساۋ بولۋى ءۇشىن تاماق پەن ءدارى-دار­مەك­تىڭ, اۋىز سۋدىڭ سا­پالى بولۋى, مۇمكىندىگى شەك­تەۋلى جان­­­دار­­دىڭ كۇندەلىكتى قاجەت­ت­ە­رىن وتەۋگە ۇدايى كومەك بە­رىلۋى, ءبىلىم, عىلىم, مەديتسينا­عا ىشكى جالپى ءونىمنىڭ 10 پايى­زى­نىڭ جۇمسالۋى باستى نازار­دا ۇستالاتىندىعىن باسا ايتقان نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءبىر بولىم­دە وتىرعان ون ادامنىڭ ۇشەۋى عانا وندىرتە جۇمىس ىستەپ, قال­عان­دارىنىڭ ماڭداي تەرى توگىل­مەي-اق جالاقى الاتىنى جايلى جايتتاردان دا قاراپايىم مى­سالدار كەلتىردى. ەڭبەگىنە قاراي اقى تولەۋ جاقتارىن قاراس­تى­رىپ, جۇمىستاردى وڭتاي­لان­دى­رۋ, ءىشىنارا قىسقارتۋ ءىسىن ۇيىم­­داستىرعاندا تۇركىستان وب­لى­سى­نىڭ ءبىر وزىندەگى ەكى بىر­دەي مەك­تەپ­كە ەكى ءتۇرلى باعا – جەر مەن كوكت­ەي ايىرماسى بار ەكى ءتۇر­لى قۇن بەلگىلەنگەنىن قاتتى سىن­عا الا وتىرىپ, فورماليزم­گە ۇرىن­باۋ كەرەكتىگىن قاتاڭ ەسكەرت­تى. 

ەلباسىنىڭ بيىلعى جول­داۋىن­دا جاستارىمىزعا دا ۇل­ك­ەن كوڭىل بولگەنىنە كۋامىز. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ولارعا ەرەكشە سەنىم ارتا وتىرىپ, بارلىعىنىڭ جاعدايىن جاساۋعا باسا نازار اۋدارادى. ەل پرەزيدەنتىنىڭ جىل سا­يىن­عى جولداۋلارىنىڭ باسىم با­عىت­­تارى جاستارمەن تىكەلەي باي­­ل­ا­نىستى بولۋى, كەز كەلگەن مەم­لەك­ەت­تىك ماڭىزى بار ستراتەگيا­لار مەن ماقا­لالارىندا, سوز­دەرىندە ار­كەز وس­كەلەڭ ۇرپاق­تى تىلگە تيەك ەتۋى – سو­نىڭ اي­قىن دالەلى. ءبىلىم جانە عىلىم مي­نيستر­لىگىنىڭ جانىندا ەلبا­سىنىڭ تىكەلەي تاپ­سىر­ماسىمەن جاستار ساياساتى جو­نىن­دەگى كو­مي­تەتتىڭ, جەرگىلىكتى جەر­­لەر­دە باس­قارمالاردىڭ قۇرى­لۋى, جاس­تار ساياساتى تۋرالى مەم­­لە­­كە­تتىك زاڭعا وزگەرىس­تەر مەن تو­­لىق­ت­ىرۋلاردىڭ ەنگى­زى­لە­تىن­دىگى, 2020 جىلعا دەيىنگى ار­نايى تۇ­­جى­­رىم­دامانىڭ قابىل­دانعانى – جاس­تاردى قاناتتان­دىردى. ەل­دىڭ بولاشاعى ولارعا بەرىلگەن تار­بيەگە بايلانىستى. سون­دىق­تان بۇگىننىڭ وزىندە جاستارمەن جۇمىس ىستەيتىن مەملە­كەت­تىك ور­گان­داردىڭ بارىندە پرە­زي­­­د­ەنتتىڭ جاستار جىلى دەپ جا­­ريا­­لاۋى اياسىندا جۇرگىزىلەر جۇ­مىس­­تاردىڭ جۇيەسى جوسپارلانۋدا. 

جالپى, پرەزيدەنت جول­داۋىن­­داعى مىندەتتەردى جۇزەگە اسى­رۋعا ءبىر جارىم تريلليون تەڭگە اۋدارىلاتىنىن ەسكە ال­ساق, بۇل – قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقا­تىن ارتتىرۋعا بارىنشا ءتيىمدى جۇمساۋىمىزدى قاجەت ەتەتىن ۇلكەن قاراجات. تەك قانا ىسكە ساتتىلىك تىلەيمىز.

ءۇمىت بيتەنوۆا,

اقىن, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى

سوڭعى جاڭالىقتار