الەمدىك ساياساتتىڭ قاقىرايما ساحناسىندا قاتار-قاتار جايعاسقان پرەزيدەنتتەردىڭ قاق ورتاسىندا ۇنەمى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وتىرادى. وتكەن مەن كەلەر كۇندى سالماقتى باعامداپ, اينالاسىنداعى بار جايتتى ويشا تارازىلاپ, سەرگەك قاداعالايدى. ال استانا تورىندە تورتكۇل دۇنيە مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ باسىن قوسقان تالاي جيىن وتكەن. الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ باسقوسۋى التى رەت ۇيىمداستىرىلدى. سيريا داعدارىسىن رەتتەۋگە ارنالعان استانا پروتسەسى كەلىسىم مەن بەيبىتشىلىكتىڭ بەيتاراپ الاڭى بولدى. جىل سايىن استانادا وتەتىن حالىقارالىق ساياسي, قارجىلىق, ەكونوميكالىق فورۋمدار مەن سيمپوزيۋمداردا الەمنىڭ ماڭىزدى ماسەلەلەرى ۇزبەي تالقىلانادى. حالىقارالىق ەكسپو كورمەسى دە الدىمەن ەلىمىزدىڭ مەرەيىن وسىرگەن, استانامىزدىڭ الاپاسىن اسىرعان ايتۋلى شارا بولدى. وسىنىڭ ءبارىن الەمدىك, ەلدىك پىكىر نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەسىمىمەن بايلانىستىرادى. ال بابادان قالعان بايتاق دالامىزدىڭ جۇرەگى – استانا وسى وقيعالاردىڭ باعانالى ورداسى.
مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن ق.قوجامياروۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق ۇيعىر مۋزىكالىق كومەديا تەاترى استانا قالاسىنىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويى اياسىندا كورەرمەندەر نازارىنا ۇسىنعان نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستان جولى» كىتابى بويىنشا جازىلعان «استانا» پۋبليتسيستيكالىق دراماسى وسىناۋ وقيعالاردىڭ وزەگى بولعان تاريحي كەزەڭدى قامتيدى. وسىلايشا ەلباسىنىڭ كوركەم بەينەسى تۇڭعىش رەت تەاتر ساحناسىندا قويىلدى.
قويىلىمنىڭ يدەيا اۆتورى جانە قويۋشى رەجيسسەرى – حالىق ءارتىسى مۇرات احماديەۆ. پرەزيدەنت كىتابى بويىنشا ينستسەنيروۆكاسىن جازعان – جازۋشى احمەتجان اشيري. مۋزىكامەن ارلەگەن – كاريم گازيەۆ. باس كەيىپكەر – ەلباسى ءرولىن مادەنيەت قايراتكەرى ازيزجان يسكاندەروۆ سومدادى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ استانانى ارقا توسىنە كوشىرۋدەگى ساياسي قادامى, ماڭىزدى ءرولى كورسەتىلگەن قويىلىمنىڭ تۇساۋكەسەرى بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايىندا ءوتتى.
نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ ساياسي ەرىك-جىگەرىنىڭ ارقاسىندا ۇلى دالاداعى مىڭجىلدىقتار توعىسىندا 20 جىل ىشىندە جاڭا قازاقستاندى بەينەلەيتىن تاماشا قالا سالىندى. استانانى كوشىرۋ باستاماسى بىردەن قولداۋ تاپپاسا دا, ەلباسىنىڭ تاباندىلىعىنىڭ ارقاسىندا ەشبىر كەدەرگىگە, كۇدىكتەرگە قاراماستان, ارقا توسىندە اسەم شاھار بوي كوتەردى. جاس استانانىڭ جەتىستىگىنە دەگەن سەنىم قازاقستان حالقىنىڭ قولداۋىنا يە بولدى, جاۋاپتى ساياسي شەشىم ءوز ماقساتىنا جەتتى. بۇگىندە «ەلباسى. تاۋەلسىزدىك. استانا» ۇعىمدارى ءبىر-بىرىمەن قابىسىپ كەتتى. استانا – قازاقستاندى جاڭعىرتۋدىڭ, ونىڭ جەتىستىكتەرى مەن العا جىلجۋىنىڭ باستى نىشانى, الەمدەگى بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمنىڭ باعانالى, باستى ورداسى. جاستاردىڭ, بولاشاقتىڭ قالاسى.
قويىلىم ەلباسى ساناسىندا استانانى ارقاعا كوشىرۋ يدەياسىنىڭ شىراعى تۇتانعان ساتتەن باستاپ, سول يدەيانىڭ جۇزەگە اسقانعا دەيىنگى ۋاقىت ارالىعىن قامتيدى. مونولوگ ارقىلى كورەرمەنمەن ديالوگ ورناتقان كەيىپكەر جان جۇرەگىن تولقىتقان, كوڭىلىنە تىنىشتىق بەرمەگەن ويلاردى تەبىرەنىسپەن ايتادى. قاز-قاز باسقان جاس مەملەكەتتىڭ الدىندا تۇرعان قىرۋار ءىستىڭ قيۋىن تاۋىپ, تىعىرىقتان شىعار جول ىزدەگەن ەلباسىنىڭ كوركەم بەينەسى ءبىتىم جاساۋدا, شەشىم قابىلداۋدا, كەلىسسوز جۇرگىزۋدە بارىنشا اشىلا تۇسەدى.
«استانانى الماتىدان اقمولاعا كوشىرۋدە كوپ قيىندىق كەزدەسكەن. ءاۋ باسىندا قارسىلىق كوپ بولعان. بارلىعى سەنبەگەن. وعان ءبىز وسى وقيعانىڭ استارىنا ءۇڭىلۋ بارىسىندا كوز جەتكىزدىك. سونى زەرتتەپ, 1994 جىلدىڭ 6 ماۋسىمى مەن 6 شىلدەسى ارالىعىندا بولعان ساياسي وقيعالاردى نەگىز ەتىپ الدىق. سول كەزدەگى قارسىلىق پەن قولداۋدىڭ ءبارىن قويىلىمدا اشىپ كورسەتۋگە تىرىستىق. باستى رولدە ءبىر ادام. ول – پرەزيدەنتتىڭ ءرولى. قالعاندارى − جازۋشىلار, اكتريسالار, ستۋدەنتتەر مەن دەپۋتاتتار. بۇل قويىلىم اسەم شاھار استانانىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالادى», دەدى ق.قوجامياروۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق ۇيعىر مۋزىكالىق كومەديا تەاترىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى مۇرات احماديەۆ.
ال ەلباسى كىتابى ارقىلى پۋبليتسيستيكالىق پەسا جازعان دراماتۋرگ احمەتجان اشيري: «ەلباسىنىڭ «استانا – ەۋرازيا جۇرەگىندە», « ۇلى دالا ۇلاعاتتارى», «تاۋەلسىزدىك بەلەستەرى», «قازاقستان جولى» سياقتى كوپتەگەن كىتاپتارى بار. ءبارىن وقىپ, تانىستىق. ەلوردانى ارقا تورىنە ورنالاستىرۋداعى ماڭىزدى قادامى وسى پەساعا وزەك بولدى. ەلباسىنىڭ يدەياسى, ونى حالىقتىڭ, زيالى قاۋىمنىڭ تالقىسىنا سالىپ, ءبارىنىڭ پىكىرىن تىڭداپ, جەتى رەت ولشەپ, ءبىر رەت كەسكەن كورەگەندىگى ءبىزدىڭ دە شابىتىمىزدى وياتتى. تاۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭ شاعىندا, ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى ويلاپ, حالىق تۇرمىس-تىرشىلىگىمەن ابىگەر بوپ جۇرگەن شاقتا وسىناۋ شەشىم قالاي بولار ەكەن دەگەن كۇدىك-تۇماندى سەيىلتۋ ءۇشىن ەلباسى قانشاما جۇمىس ىستەدى. سانداعان كەزدەسۋ وتكىزىپ, ىشكى-سىرتقى ساياسي تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتتى. بۇل قويىلىم نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ بىتىمگەر, باستاماشىل بەينەسىن اشۋعا تالپىنعان تۋىندى. ونىڭ باعاسىن قۇرمەتتى حالىق بەرە جاتار», دەدى.
قويىلىمنان ەلباسىنىڭ جەدەل, وتكىر شەشىم قابىلداي الاتىن قاسيەتى, بەيبىت سوزگە, بىتىمگە جاقىن بولمىسى ەرەكشە كورىنەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى قايراتكەرلىك تۇلعاسىن, ساياسات ساردارى بەينەسىن اكتەر ازيزجان يسكاندەروۆ سەنىمدى سومدايدى. مونولوگ ارقىلى اكتەر-ەلباسى كورەرمەنىن-حالقىن ايتقانىنا سەندىرە بىلەدى. ال جاڭا ەلوردا استانانىڭ الەم الدىنداعى شىرايلى كەلبەتى, ماڭىزدى ورنى مەنمۇندالايدى. بۇل قويىلىم استانامىزدىڭ 20 جىلدىعىنا تارتىلعان سىيلىقتاردىڭ ىشىندەگى سۇبەلىلەرىنىڭ ءبىرى بولدى دەپ ويلايمىز.
باعاشار تۇرسىنباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
