جاردەماقىنىڭ جەتى ءتۇرى كوزدەلگەن
مەملەكەت باسشىسى قازاقستان حالقىنا ارناعان بيىلعى جولداۋىندا قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ءوسىرۋدى, ولاردىڭ تابىستارى مەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋدى بارلىق دەڭگەيدەگى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قىزمەتىندەگى نەگىزگى ماقسات رەتىندە ايقىندادى. وسىعان بايلانىستى ۇكىمەت ءۇشىن الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى مىندەتى جانە ونىڭ تيىمدىلىگىنىڭ باستى كريتەريى حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ جانە كەدەيلىكتى ازايتۋ بولىپ وتىر.
– رەسمي دەرەكتەر بويىنشا, ۇلتتىق ەكونوميكا كورسەتكىشتەرىنىڭ ءوسۋى نەگىزىندە حالىقتىڭ ناقتى اقشالاي كىرىستەرىنىڭ ءوسۋى دە بايقالادى. ماسەلەن, 5 جىل ىشىندە ناقتى اقشالاي كىرىستەر دەڭگەيى ورتا ەسەپپەن حالىقتىڭ جان باسىنا شاققاندا ايىنا 1,4 پايىزعا ءوسىپ وتىر. دەگەنمەن كۇنكورىس دەڭگەيى شاماسىنان تومەن كىرىسى بار ادامداردىڭ ۇلەسى, اسىرەسە اۋىلدىق جەرلەردە, ءالى دە جەتكىلىكتى دەڭگەيدە تومەندەي قويعان جوق, – دەدى ءوزىنىڭ كىرىسپە سوزىندە گ.يسيمباەۆا.
رەسمي دەرەكتەرگە قاراعاندا, ەلىمىزدە حالىقتىڭ از قامتىلعان بولىگى ءۇشىن مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك جاردەماقىنىڭ 7 ءتۇرى كوزدەلگەن. ولارمەن 2 188 874 ازامات قامتىلعان.
نەگىزگى بايانداماشى م.ابىلقاسىموۆانىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ەلىمىزدە كەدەيلىك دەڭگەيى 1996 جىلعى 34,6 پايىزدان بيىلعى جىلدىڭ ەكىنشى توقسانىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 4,7 پايىزعا قىسقارعان. ال حالىقتىڭ جان باسىنا شاققانداعى نومينالدى اقشالاي تابىسى 2001 جىلدان باستاپ 2017 جىل ارالىعىندا 10,8 ەسەگە ءوسىپ, 83 053 تەڭگەنى قۇراعان. وسىلايشا, قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك دامۋىن سيپاتتايتىن نەگىزگى كورسەتكىشتەر ابسوليۋتتىك, سول سياقتى سالىستىرمالى ماندە جاقسى ديناميكانى كورسەتۋدە.
– 2015 جىلعى قازاندا حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا زاڭ قابىلداندى, وعان سايكەس 2018 جىلعى 1 قاڭتاردا كۇنكورىسى تومەن وتباسىلارعا ارنالعان اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋدىڭ جاڭا ءتارتىبى ەنگىزىلدى. جاڭا ءتارتىپ بويىنشا كومەك وتباسىلاردىڭ ەڭبەككە قابىلەتتى مۇشەلەرى مەملەكەت ۇسىناتىن جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ بەلسەندى شارالارىنا مىندەتتى تۇردە قاتىسقان كەزدە كورسەتىلەدى, – دەدى مينيستر.
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترىنىڭ مالىمدەۋىنشە, جاڭا فورماتتاعى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتە كوپ بالالى وتباسى مارتەبەسىن العاش رەت 2018 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ العان كوپ بالالى وتباسىلار ءۇشىن ارناۋلى مەملەكەتتىك جاردەماقىنى, سونداي-اق كۇنكورىسى تومەن وتباسىلاردىڭ 18 جاسقا دەيىنگى بالالارىنا بەرىلەتىن مەملەكەتتىك جاردەماقىنى 2018 جىلدان باستاپ الىپ تاستاۋ, اتالعان جاردەماقى 2018 جىلعى 1 قاڭتارعا دەيىن تاعايىندالعان كوپ بالالى وتباسىلار ءۇشىن ارناۋلى مەملەكەتتىك جاردەماقىنى ساقتاپ قالۋ جانە اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋ ءۇشىن كريتەريدى, ياعني كەدەيلىك شەگىن ەڭ تومەن كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 40 پايىزىنان 50 پايىزىنا دەيىن ۇلعايتۋ كوزدەلگەن. وعان قوسا, جاڭا فورماتتاعى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك شارتسىز جانە شارتتى اقشالاي كومەك تۇرىندە بەرىلەدى.
– شارتسىز اقشالاي كومەك ەڭبەككە قابىلەتسىز ازاماتتارى بار وتباسىلارعا بەرىلەدى جانە ولارعا جاردەماقى الۋ ءۇشىن مىندەتتى تۇردە جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىنا قاتىسۋ تالاپ ەتىلمەيدى. شارتتى اقشالاي كومەك وتباسىندا كەمىندە ەڭبەككە قابىلەتتى ءبىر مۇشەسى بار وتباسىلارعا ارنالعان جانە وسىنداي وتباسى الەۋمەتتىك كەلىسىمشارت جاساپ, ونىڭ شارتتارىن ەرىكتى تۇردە ورىنداعان كەزدە كورسەتىلەدى. الەۋمەتتىك كەلىسىمشارت 6 اي مەرزىمگە جاسالادى, ونى قوسىمشا تاعى 6 ايعا ۇزارتۋ مۇمكىندىگى بەرىلەدى. الەۋمەتتىك كەلىسىمشارت بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداماعان جاعدايدا, 7 جاسقا دەيىنگى بالانى باعۋمەن اينالىساتىن ءبىر وتباسى مۇشەسىن جانە ستۋدەنتتەردى قوسپاعاندا, وتباسىنىڭ كامەلەتكە تولعان بارلىق مۇشەلەرىنە العاش رەت باس تارتقان كەزدە اقشالاي كومەك 50 پايىزعا ازايادى نەمەسە قايتا باس تارتقان كەزدە تولىعىمەن توقتاتىلادى, – دەدى م.ابىلقاسىموۆا.
اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەككە – 28 ملرد تەڭگە
مينيسترلىكتىڭ دەرەكتەرىنە قاراعاندا, بيىل مەملەكەتتىك بيۋدجەتتە جاڭا فورماتتاعى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتى ەنگىزۋ ءۇشىن 28,9 ملرد تەڭگە, ونىڭ ىشىندە نىسانالى ترانسفەرتتەر ەسەبىنەن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن – 18,4 ملرد تەڭگە جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن – 10,6 ملرد تەڭگە كوزدەلگەن.
رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قاراجاتتى يگەرۋدە تۇركىستان, شىعىس قازاقستان, سولتۇستىك قازاقستان, پاۆلودار وبلىستارى مەن شىمكەنت قالاسى الدا تۇر. كەرىسىنشە الماتى جانە استانا قالالارى مەن ماڭعىستاۋ وبلىسىندا قاراجاتتىڭ يگەرىلۋ كورسەتكىشى تومەن بولىپ وتىر.
جالپىلاي العاندا, 9 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جاڭا فورماتتا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلاردىڭ سانى 504 مىڭ ادامدى قۇراعان. ال وڭىرلەر بولىنىسىندە اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلاردىڭ كوبى تۇركىستان وبلىسىندا – 34,8%, جامبىل وبلىسىندا – 11,7%, الماتى وبلىسىندا – 10,7%, قىزىلوردا وبلىسىندا – 7% جانە شىمكەنت قالاسىندا – 9,7% تۇرادى, ياعني الۋشىلاردىڭ 75%-ى وسى وڭتۇستىك وڭىرلەردە شوعىرلانعان. سونداي-اق كومەك الۋشىلاردىڭ 66 پايىزى – اۋىلدىق ەلدى مەكەن تۇرعىندارى.
– اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتىڭ باستى ماقساتى ماسىلدىقتى ازايتۋ جانە كەدەيلىكتەن شىعۋ ءۇشىن وتباسىنىڭ ەڭبەككە قابىلەتتى مۇشەلەرىن جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىنا تارتۋ بولدى. الەۋمەتتىك كەلىسىمشارتتى ەنگىزۋدىڭ ارقاسىندا ەڭبەككە قابىلەتتى شارتتى اقشالاي كومەك الۋشىلاردىڭ جالپى سانىنان, ياعني 93 مىڭ ادامنىڭ ىشىندە 51,5 مىڭ ادام نەمەسە 55 پايىزى جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىنا تارتىلدى. قالعان ادامداردىڭ جۇگىنگەن كەزدە جالاقىسى تومەن بولعان, – دەدى م.ابىلقاسىموۆا.
قولدانىستاعى زاڭناماعا سايكەس كۇنكورىسى تومەن وتباسىلارعا شارتتى اقشالاي كومەك ءۇش ايعا ءبىر رەت تولەنۋى مۇمكىن. بۇل رەتتە ولار العان قاراجاتىن تەك جەكە قوسالقى شارۋاشىلىعىن جانە دارا كاسىپكەرلىگىن دامىتۋعا جۇمساۋعا ءتيىس.
اقشالاي كومەك ءتيىمدى جۇمسالۋى ءتيىس
تاجىريبە كورسەتىپ وتىرعانداي, اقشالاي كومەكتى بىردەن تولەۋ اسىرەسە اۋىلدىق جەرلەردە قىزمەت الۋشىلاردىڭ جاعدايىن جاقسارتۋعا ەلەۋلى اسەرىن تيگىزۋدە.
باعدارلامانى ەنگىزۋ بارىسىندا جەرگىلىكتى جەردەگى حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىنىڭ كادرلىق الەۋەتى كۇشەيتىلگەن, جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارى بازاسىندا قۇجات قابىلداۋ جانە وڭدەۋ پروتسەستەرى اۆتوماتتاندىرىلعان, جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارى مەن بارلىق دەڭگەيدەگى اكىمدىكتەردىڭ 1200 قىزمەتكەرى كۇنكورىسى تومەن وتباسىلارمەن جۇمىس جاساۋ داعدىلارىنا, سونداي-اق «الەۋمەتتىك كومەك» اقپاراتتىق جۇيەسىندە جۇمىس ىستەۋگە وقىتىلعان.
ەندىگى ۋاقىتتا مينيسترلىك اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەككە ۇمىتكەر ازاماتتاردىڭ جان باسىنا شاققانداعى تابىسىن ەسەپتەۋ ءتارتىبىن جەتىلدىرۋدى جالعاستىرا بەرمەك. وعان قوسىمشا بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى بالالار قورىنىڭ قولداۋىمەن اگروونەركاسىپ عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىمەن بىرگە جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتان الىناتىن تابىس نورماتيۆتەرىن قايتا قاراۋ بويىنشا زەرتتەۋ جۇرگىزىلگەن.
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترىنىڭ بايانداماسىنان سوڭ دەپۋتاتتار وزدەرىن الاڭداتقان ماسەلەلەر بويىنشا ساۋالدارىن بەرىپ, ۇكىمەت ساعاتىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مەملەكەتتىك ورگاندارعا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك بەرۋ ءتارتىبىن جەتىلدىرۋ بويىنشا ۇسىنىمدار ازىرلەندى.
سەرىك ابدىبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
