استانالىق جانە كوكشەتاۋلىق زياتكەرلەر ءبىر اپتاعا سوزىلاتىن شارا بارىسىندا ايماقتىڭ فلوراسى مەن فاۋناسى جايلى اقپارات الۋ ءۇشىن ماڭعىستاۋ وبلىستىق بوتانيكالىق باعىنا بارسا, وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ جانە «وتپان تاۋ» تاريحي-مادەني كەشەنىنىڭ مۇراجايىندا تۇبەك تاريحىمەن تانىسادى. سونىمەن قاتار, اقتاۋ قالاسىندا دا ەكسكۋرسيا ۇيىمداستىرىلماق.
جوبا باعدارلاماسىنا سايكەس, وقۋشىلار ماڭعىستاۋداعى ءحىى-ءحىىى عاسىرلارداعى ساۋلەت ونەرى ەسكەرتكىش سانالاتىن شاقپاق اتا جەر استى مەشىتىنە باردى جانە ايماقتاعى ەڭ كوركەم ورىننىڭ ءبىرى اقەسپە جىراسىنىڭ (القاپ) سۇلۋلىعىنا كۋا بولدى. كەزىندە حالىقتى جاۋ شابۋىلىنان قورعاۋعا شاقىرعان وتپانتاۋداعى «ۇران وتىن» كورىپ, ونىڭ بۇگىنگى بەيبىت ومىردەگى ماڭىزىمەن تانىستى. ولكەنىڭ ءۆيزيتتى كارتاسىنا اينالعان شەرقالا تاۋى مەن قوس عاشىق اقبوبەك پەن قايىپ ەسكەرتكىشىنە بارىپ, اڭىز-اڭگىمەلەر تىڭداۋ جوسپارلاندى.
ماڭعىستاۋ تىلسىم جەرلەرىمەن عانا ەمەس, ەرەكشە تۇلعالارىمەن دە تانىمال. تۇبەكتىڭ تاريحي تۇلعالارى يسا-دوسان باتىر ەسكەرتكىشىن كورىپ, فورت-شەۆچەنكو قالاسىنداعى ەتنوگرافيالىق مۇراجايىنان جەرگىلىكتى حالىقتىڭ تۇرمىسى تۋرالى مالىمەت الىپ, سونىمەن قاتار, سۋرەتشى, ۋكراين اقىنى تاراس شەۆچەنكونىڭ مۋزەيىنە بارىپ ايداۋداعى ءومىرى تۋرالى ءبىلدى, باسقا ەش جەردە كەزدەسپەيتىن مالىمەتتەر مەن ەكسپوناتتار قورىن كوردى.
- «تۋعان ەلگە تاعزىم» جوباسىنا قاتىساتىن بالالار وزدەرى كورىپ قانا قويماي, ونى ساناسىندا قورىتۋ ماقساتىندا, كۇندەلىك تولتىرىپ, العان اسەرىن, مالىمەتتەرىن ءتىزىپ وتىرادى. بۇل بالانىڭ تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىن ارتتىرىپ قانا قويماي, العان مالىمەتتەردى جادىندا ساقتاۋعا جاقسى مۇمكىندىك, - دەيدى مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى التىنزەر يحسانوۆا.
ولكەتانۋ-زەرتتەۋشىلىك ەكسپەديتسياسى بويىنشا قورىتىندى كەشتە ءابىشتانۋشى عالىم ءجانبيبى سەنبايقىزى دۇيسەنباەۆامەن كەزدەسۋ ۇيىمداستىرىلىپ, زياتكەرلەر وڭىردەگى قۇدىقتار تۋرالى, جەر-سۋ اتاۋلارى تۋرالى, ءابىش كەكىلباەۆتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى تۋرالى كوپتەگەن زەرتتەۋلەردى تىڭدالدى.
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
ماڭعىستاۋ وبلىسى