شارانىڭ باستى ماقساتى – ەل جاستارىن پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ جولداۋىن تالقىلاپ, مەملەكەتتىك جاستار ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋعا بەلسەنە قاتىسۋعا شاقىرۋ. قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ جاستار جانە وتباسى ىستەرى كوميتەتى مەن ەۇۋ ۇيىمداستىرعان فورۋمدا ەلوردا جاستارىنىڭ 700-گە جۋىق بەلسەندى وكىلدەرى قاتىستى. اشىق ديالوگتىق الاڭدا باس قوسقان جاستار بۇگىنگى كۇننىڭ پروبلەمالارى مەن وزەكتى تاقىرىپتاردى ورتاعا سالدى.
«ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى − 24 مىڭدىق ۇجىم. بۇل ۇجىم ستۋدەنتتەرگە ءبىلىم ارقىلى وتانشىلدىق ءھام ازاماتتىق پوزيتسيانى ۇيرەتۋگە جۇمىلىپ وتىر. ويتكەنى تاۋەلسىزدىكتەن بەرگى شيرەك عاسىردان استام ۋاقىت بەلەسىندە ءبىز وزىمىزگە باعا بەرىپ, ولشەمدەردى انىقتاۋىمىز كەرەك. بۇگىنگى جاستاردىڭ مىندەتى − جەكە جاۋاپكەرشىلىك قانا ەمەس, مەملەكەتتىڭ, ەلدىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن قوسا سەزىنۋ. ءبىز ءومىردىڭ, قوعامنىڭ, الەمنىڭ ايناسىنا قارايتىنداي كەزەڭگە كەلدىك. ول اينا بىزدەن ءسات سايىن جەتىلۋدى جانە جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەدى. ال ەندى جاستار ءبىزدىڭ قوعامىمىزدا قانداي قاجەتتىلىكتەر بولسا, سوعان ساي جاۋاپ بەرۋى ءتيىس. ول جاۋاپكەرشىلىكتى اتقارۋشى بيلىككە ارتىپ قويماي, قوعامنىڭ ءاربىر مۇشەسى سەزىنۋى ءتيىس», دەدى ەۇۋ پرورەكتورى ديقان قامزابەك ۇلى.
ال جاستار جانە وتباسى ىستەرى كوميتەتىنىڭ توراعاسى قىزمەتىن اتقارۋشى اسحات رازدىق ۇلى «2015 جىل «قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ» جىلى بولعاندا ءار ايماقتا دوستىق ۇيلەرى اشىلدى. 2019 جىلى قازاقستاننىڭ ءار ايماعىندا جاستار ۇيلەرى اشىلسا دەگەن ءۇمىت بار» دەي كەلە, اۋىل جانە قالا جاستارىنا ارنالعان ارنايى جوبالارعا قاتىستى ۇسىنىستاردى قابىلداۋعا ءازىر ەكەنىن جەتكىزدى.
فورۋم بارىسىندا ءسوز العان كەزەكتى سپيكەر پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ ەڭ جاس دەپۋتاتى – گەننادي شيپوۆسكيح. ء«بىز پارلامەنتتىڭ عانا ەمەس, حالىقتىڭ وكىلىمىز. حالىقتان شىققان ۇنگە ۇنسىزدىكپەن جاۋاپ بەرۋ دۇرىس ەمەس. سوندىقتان وسىنداي اشىق ديالوگتىق الاڭداردا ءجيى باس قوسىپ, وزەكتى پروبلەمالارعا ءبارىمىز بىرگە اتسالىسايىق», دەدى ول. سونداي-اق ءماجىلىس دەپۋتاتى بالالىق شاعىنا شولۋ جاساپ, وتكەن كۇننىڭ ەستەلىكتەرىمەن ءبولىستى. بۇگىنگى كۇنگە ۇلكەن ەڭبەكپەن جەتكەنىن تىلگە تيەك ەتتى. فورۋمعا جينالعان جاستاردى ىنتالاندىرىپ, ۇلكەن ومىرگە تاباندىلىقپەن قادام باسۋ حاقىندا وي تاستادى. فورۋمنىڭ وزگە سپيكەرلەرى «جاس وتان» جاستار قاناتىنىڭ اتقارۋشى حاتشىسى داۋلەت كارىبەك, «نۇر-مەديا» حولدينگى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ماكسيم سپوتكاي, ەۋرازيا گۋمانيتارلىق ينستيتۋتىنىڭ جاستار ءىسى جونىندەگى كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى نۇرگۇل تىرناحان شارا بارىسىندا وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالىپ, بۇل جولداۋدى جاستار جۇزەگە اسىرۋى ءتيىس ەكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
شارا بارىسىندا «وراتور» پىكىر-سايىس كلۋبىنىڭ پرەزيدەنتى يسا توقتىباەۆ «زامانداستارىمنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە مول تاجىريبە الىپ, الەم ستۋدەنتتەرىمەن ەتەنە ارالاسسا دەگەن تىلەگىم بار. ماسلوۋ پيراميداسىنداعى ەڭ تومەنگى قاجەتتىلىكتىڭ بارلىعى قامتىلاتىن بولسا, جاستار ماسلوۋدىڭ كەلەسى دەڭگەيىنە ءوتىپ, رۋحاني دامۋدىڭ العىشارتتارىن يگەرەدى دەگەن ويدامىن», دەدى.
فورۋمنىڭ كەلەسى قاتىسۋشىسى «جاس ۇلان» بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر ۇيىمى» ءتورايىمىنىڭ ورىنباسارى بەكارىستان امانجولوۆ. بەكارىستاننىڭ ايتۋىنشا, ءاربىر ادام ءوز باسىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتى وزگەگە ارتۋدان اۋلاق بولۋى كەرەك. قازىرگى تاڭدا الەۋمەتتىك جەلىگە ءارتۇرلى ماسەلەنى كوتەرىپ پوست جازعاننان بولەك, سول ماسەلەگە مەن دە جاۋاپتىمىن دەپ قاراۋى ءتيىس. «ادامداردىڭ كوكەيىندە «ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىك» دەگەن تۇسىنىك تولىق قالىپتاسقاندا عانا ءبىز ماسەلەگە بەيجاي قاراۋدى دوعارامىز. ودان وزگە جاستاردىڭ شاكىرتاقى ماسەلەسىن قاراستىرۋ كەرەك. ىزدەنۋشىلەر وقۋ پروتسەسى كەزىندە جۇمىس جاساۋ سىندى وزگە ماسەلەلەرمەن باس قاتىرىپ جۇرەدى. دەمەك ەڭ تومەنگى جالاقىدان دا تومەن شاكىرتاقى الاتىن ستۋدەنتتىڭ قانشالىقتى ءبىلىمدى بولاتىنى وزەكتى سۇراق», دەدى بەكارىستان. «جاستار جىلىندا» يننوۆاتسيالىق جاڭالىقتاردان قۇر قالماي, زەرتتەۋ نىساندارىنا كۇش سالۋ كەرەك. سونداي-اق سكانديناۆيا, نورۆەگيا ەلدەرىندەگى «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىكتى» مىسال ەتىپ, جاستاردىڭ تىڭ جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ جايىندا ءسوز قوزعادى.
فورۋم سوڭىندا ستۋدەنتتەر سۇراق قويىپ, وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. «بوي ەمەس, وي جارىستىراتىن» زاماندا جاستاردىڭ سىن تۇرعىسىنان ويلاۋ قابىلەتى مەن باسەكەلەستىككە دەگەن ىنتاسى جوعارى بولۋى شارت. بويدا جاستىق جالىن مەن جىگەر باردا, ەلباسىمىز دىتتەگەن جولدا ناتيجەلى جۇمىس اتقارىلادى دەگەن ءۇمىت باسىم. ەلباسىنىڭ جولداۋىن جاس ۇرپاق قولداپ, ەكى اياعىنا نىق تۇرعان مۇمكىندىگى مىعىم مەملەكەتتىڭ بولاشاعى جارقىن بولارىنا سەنىم زور.
اقمارال اعزامقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
