تۇرلاۋلى تاريحتىڭ قويناۋ-قولتىعىندا قالىپ بارا جاتقان سول اۋىسۋ مەن الماسۋدىڭ كۇردەلى كەزەڭى ەسكە ورالعان سايىن مەنىڭ جادىمدا جاڭعىراتىن ون سان وقيعالاردىڭ ءبىرى – دايىربەكوۆ ەسىمدى قاتارداعى ءتىس دارىگەرىنىڭ تاعدىرى. ورتالىقتىڭ ارنايى تاپسىرماسىن جەلەۋ ەتىپ, «قولدان ميلليونەر» جاساپ, ارناۋلى ورىنداردىڭ ونى قۋدالاۋعا قالاي سالعانى, كىمدەردىڭ سالعىزعانى, سوڭعى شيرەك عاسىردان اسىپ جىعىلار مەرزىم ىشىندە سان مارتە جازىلدى... قولدان جاسالعان جالعان داقپىرت, جازىقسىز جازالاۋ جالپاق جۇرت ەسىمىن كوپ بىلە بەرمەيتىن ءمۇسىلىم دايىربەكوۆ دەگەن ازاماتتىڭ اتىن ءبىر-اق كۇندە ايداي الەمگە جايدى. «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتىنىڭ بەتىندە جاريالانعان «انتيپودى» دەيتىن كوشقۇلاش ماقالا الماتىنىڭ اعىسى قاتتى ومىرىنە ەندى-ەندى ارالاسا باستاعان قىرىقتىڭ قىرقاسىنا جاڭا ىلىككەن جاس جىگىتتىڭ ادام شوشىرداي «جامان اتىن» شىعاردى. «التىن ءتىس», «التىن ادام» دەگەن ايدار تاعىلدى. بولمادىنى بولدى قىپ, المادىنى الدى قىپ, دايىربەكوۆتى تۇقىرتۋ ارقىلى ىرىلەر ىرىلەرمەن الىسىپ, ەسەپ ايىرىسىپ جاتتى. ايىبى تولىق دالەلدەنبەگەن ءتىس دارىگەرى «سوۆەت ميلليونەرى» دەگەن, ول ءداۋىر ءۇشىن اسا اۋىر قىلمىس سانالار, اۋىر ءسوزدى ارقالاپ, تۇرمەگە جابىلدى...
ول كەزدە قازىرگىدەي جەلدەي ەسەر الەۋمەتتىك جەلى دە, ينتەرنەت تە جوق. بىراق قوعامداعى پىكىرلەردەن بۇلجىتپاي اقپارات بەرەر ء«جىپسىز تەلەفون», «ۇزىنقۇلاق» دەيتىن بولاتىن. سول ء«جىپسىز تەلەفون» مەن «ۇزىنقۇلاق» ءىستى بولعان ازامات ءومىرىنىڭ كۇنگەيلى قىرلارىن ايتا باستادى. ءمۇسىلىم دايىربەكوۆتىڭ جومارتتىعى مەن مارتتىگى, كىسىلىگى مەن كىشىلىگى, قينالعاندارعا قولۇشىن بەرىپ, قامقورلىق كورسەتۋگە ءازىر تۇراتىن ەلگەزەكتىگى جايلى اڭىزعا بەرگىسىز اقيقاتتار ەل ءىشىن كەزدى.
سونداي كۇندەردىڭ بىرىندە مەن ءبىر اقساقالمەن ساپارلاس بولدىم. اڭگىمە جول قىسقارتادى. كۋپەدە قاتار وتىرعان ساپارلاس كىسىم اتى-ءجون سۇراسقاننان سوڭ ماعان:
– شىراعىم, قالام ۇستاعان ادام ەكەنسىڭ... سەندەر وسى تاسقا تۇسكەن ءسوزدىڭ ارتى نەگە الىپ باراتىنىن ويلايسىڭدار ما؟ – دەپ ويلى كوزىن قادادى.
مەن ءوز ويىمدى ايتتىم. ول كىسى ءوز پىكىرىن شەگەلەۋگە تىرىستى. ءسوزدىڭ اقىرى سول كەزدە «ەل قۇلاعىن ەلۋ» ەتىپ, قازاقستاندى قىدىرىپ جۇرگەن ءمۇسىلىم دايىربەكوۆ حاقىنداعى اڭگىمەگە ويىستى. كۇدىگى مەن كۇمانى, وبالى مەن ساۋابى كوڭىلدى الاڭداتىپ جۇرگەن تاقىرىپ بولعاندىقتان, اقساقالدىڭ اڭگىمەسىن بار ىنتى-شىنتىممەن تىڭدادىم.
– ءمۇسىلىمدى كورىپ پە ەدىڭ؟
– جوق.
– ەندەشە... كورگەن كىسىنىڭ, ءمۇسىلىمدى بالا كۇنىنەن بىلەتىن كىسىنىڭ اڭگىمەسىن تىڭدا, – دەدى. دەدى دە اقساقال «انتيپودتار» اتتى بەلگىلى ماقالانىڭ كەيىپكەرى حاقىندا اڭگىمەسىن باستادى.
– جادىڭا توقىپ ال, ءىنىم!.. مەن بىلەتىن ءمۇسىلىم انا گازەتتەگى قاپ-قاپ التىن ارقالاعان مۇسىلىمگە ون قايناسا سورپاسى قوسىلمايدى. بۇل – جالا! قولدان جاسالعان جالا! يمانسىزداردىڭ ءىسى! اللادان – ءادىل, قۇدايدان قۇدىرەتتى كۇش جوق. ءبارىن رەتتەيدى ءالى... ءمۇسىلىمدى جورگەگىنە وراپ, بەسىگىنە بولەگەن اتا-اناسىن بىلەمىن. بىرەۋدىڭ الا ءجىبىن اتتاۋدى بىلمەيتىن اۋلەت...
سوعىستان كەيىنگى ەلدىڭ ءوز قولى ءوز اۋزىنا جەتپەي قينالىپ تۇرعان تۇسى. كوپ بالالى وتباسىنىڭ ۇلكەنى بولعان ءمۇسىلىم ەڭبەككە ەرتە ارالاسادى. اكەسى مەن شەشەسىنە بولىسىپ, ناپاقا ايىرۋعا دا ەرتەرەك ۇيرەنگەن. سونداي قارا جۇمىس اتقارىپ, ەڭبەك نارىعىنا العاش بارعان كۇنى ۇيىنە ءبىر كۇلشە نان الىپ قايتقان. نان تۋرالى اڭگىمەنى نان ۇستاپ تۇرىپ ايتسا دا بولار ەدى... ءوزى اشىعىپ جۇرگەنىنە قاراماي, بالا ءمۇسىلىم ءبىر كۇنگى ماڭداي تەرىمەن تاپقان كۇلشەگە ءتىسىن دە تيگىزبەي, ءبۇتىن قالپى كەشكە اناسىنا اكەلىپ تاپسىرعانىن اۋىلداستارى جىر قىپ ايتادى... كەيىن وسى اڭگىمەنى وزىنەن سۇراعانىمدا: ء«يا, كوكە, ايتقانىڭىز شىندىق. اشىققانىم راس. شىت كويلەگىمنىڭ ىشىندەگى كۇلشەگە قولىم تيگەن سايىن, ۇيدە اش وتىرعان باۋىرلارىم كوزىمە ەلەستەيدى. جولىمدى كۇتىپ, زارىعىپ وتىرعان انام ەلەستەيدى... ءبىر كۇلشە ناندى باۋىرىما قىسىپ ۇيگە جەتتىم-اۋ! كۇلشە قولىنا تيگەن ساتتەگى انامنىڭ مەيىرلەنە قۋانعانى كوز الدىمنان كەتپەيدى. انامنىڭ ماڭدايىمنان يىسكەپ, كوزىنىڭ ۇشىنداعى قوس تامشىنى ساۋساعىنىڭ ۇشىمەن بايقاتپاي ءسۇرتىپ تۇرىپ: ء«وزىڭ اشىعىپ قالدىڭ-اۋ... شارشاپ-شالدىعىپ جەتتىڭ بە, شىراعىم!» دەپ باۋىرىنا باسقانىن قالاي ۇمىتايىن؟! اكەم ءۇنسىز كۇرسىندى. سول ءسات مەن ءۇشىن الەم ءۇنسىز قۋانىپ, ءۇنسىز كۇرسىنىپ تۇرعانداي كورىنىپ ەدى... ءيا, كوكە, «ۇيادا نە كورسەڭ, ۇشقاندا سونى ىلەسىڭ» دەپ قازاق اتامىز ءبىلىپ ايتقان عوي. سول جولعى اكەمنىڭ ءسوزى, الدەنۋاق قاسىنا وتىرعىزىپ, كوزىمە كوزىن قاداعانى ەسىمنەن كەتپەيدى. «ەل امان بولسا, ەلدىڭ ىرگەسى بەرىك بولسا, ءبارى قالپىنا كەلەدى. سوعىس تا, سوعىستىڭ ەل جۇرەگىنە سالعان جاراسى دا جازىلادى. ەلدىڭ باتاسىن العان ادامنىڭ جولى قاشاندا اشىق. «ارۋاقتى جەردەن ات ۇركەدى». كىم ەكەنىڭدى, قايدان شىققانىڭدى ۇمىتپا, ۇلىم! سەن الاش اۋزىنا قاراعان توبە ءبيدىڭ تۇقىمىسىڭ. تۋرا ءجۇر! ەشكىمنىڭ وبالىن كوتەرمە!» دەگەن اكە سوزدەرى قايدا جۇرسەم دە قۇلاعىمدا تۇرادى...» دەگەن ءمۇسىلىمنىڭ داۋىسى سوڭعى كۇندەرى تىنىشىمدى الىپ ءجۇر», دەپ كۇرسىنىپ ەدى اقساقال قوشتاسارىندا.
مەن ءۇشىن سول كۇنگى جاڭالىقتىڭ ۇلكەنى – تۇرمەدە جاتقان ءتىس دارىگەرى دايىربەكوۆتىڭ قالىڭ قازاق اۋزىنا قاراعان ءۇيسىن تولە ءبيدىڭ جەتىنشى ۇرپاعى بولعانى. سونى ەستىپ, ءبىلىپ وتىرىپ, ۇلت تاريحىنىڭ ۇلى بەتتەرىن «تايعا باسقان تاڭباداي ەتىپ» اقىل-پاراساتتارىمەن ءورىپ, ءبىر ءبۇتىن قازاقتى ۇشكە بولشەكتەمەي, «القاكول سۇلاما, اقتابان شۇبىرىندى» دەيتىن جوڭعار اتىنىڭ تۇياعى ۇلى دالانىڭ ارقاسىن تەپكىلەپ, ومىراۋىن دال-دۇل جاساعان قيىن داۋىردە ەل ەڭسەسىن سوزىمەن تىكتەپ, ىسىمەن بۇتىندەگەن اتاقتى ءۇش ۇلى ءبيدىڭ ءبىرىنىڭ تۇقىمى جازىقسىز تۇرمەدە وتىر دەگەن ءسوز ارقامدى ايازداي قارىدى.
سول كۇنى تۇسىمە ءۇش بي كىردى. قاز داۋىستى قازىبەك بي مەن ايتەكە بي ەكەۋى ەكەن دەيمىن... ەكەۋى ەكى جاقتاپ, تولە بي بابامىزدى ورتاعا الىپ, سابىرعا شاقىرعانداي بولادى... قايسىسى ايتقانى ەسىمدە جوق. ءبىرى «سابىر ءتۇبى – سارى التىن» دەسە, ەكىنشىسى, «جوعالعان تۇمارىڭ تابىلادى» دەيدى... ء«يا, ارۋاق! ارۋاق!» دەسكەن قالىڭ داۋىستان وياندىم. قارا تەرگە مالشىنىپ جاتىپ وياندىم...
اراعا ءبىر جىلدان استام ۋاقىت سالىپ, ءمۇسىلىم دايىربەكوۆ تۇرمەدەن شىعىپتى دەگەن قۋانىشتى حابار كەلدى.
«حالىق ايتسا, قالت ايتپايدىعا» قۇلاق اسساق, بۇگىنگى اڭگىمەمىزگە ارقاۋ بولعان قازاق جۇرتىنىڭ تەبىنگىلى, تەكتى ۇلدارىنىڭ ءبىرى تۋرالى, ونىڭ ستوماتولوگيا سالاسىنداعى ۇشان-تەڭىز ەڭبەگى مەن وسى سالادا دايىنداعان شاكىرتتەرى جايلى جازىلعان ماقالالار, سۇحباتتار, اڭگىمەلەر جەتىپ ارتىلادى. جۋرناليستەر... كاسىبي ماماندار... بوكسشىلار... كوسموناۆتار... ارتىستەر... بيزنەسمەندەر... دەپۋتاتتار... اكادەميكتەر... جازۋشىلار... اقىندار... ءمۇسىلىم دايىربەكوۆ جايلى «الىستان تولعاپ, جاقىننان تەربەپ» جىر جازعان اعا بۋىن, ءىنى بۋىن اقىنداردىڭ ءوزى ءبىر توبە. باسقاسىن ايتپاي-اق, الاش جۇرتىنىڭ ابىروي-بەدەلىن الەمگە جايعان قازاقتىڭ قايسار مىنەزدى ۇلى اقىنى ولجاس سۇلەيمەنوۆتىڭ دايىربەكوۆ تۋرالى, باسىن بايگەگە تىگىپ ءجۇرىپ, كەڭەستەر وداعى تۇسىندا اراشا سۇراپ, جوعارعى بيلىككە الدەنەشە رەت بارعانىنىڭ ءوزى نەگە تۇرادى؟! ول جازىقسىز جاپا شەككەن زامانداس-دوسى تۋرالى ءبىر ەمەس, بىرنەشە مارتە ماقالا جازدى. وتكىر, ءورىستى, ونەگەلى ماقالالار. ول ماقالالاردا كەڭەس وداعى تۇسىنداعى كەيبىر سولاقايلىقتار مەن سولاقاي باسشىلار اششى سىنعا الىنعانى ەسىمىزدە.
ۋاقىت دەيتىن ۇلى سىنشى دۇنيەدەگى ارتىق-كەم قۇبىلىستىڭ ءبارىن ءتۇبى ءوز ورنىنا قوياتىنىنا كوزىمىز جەتىپ كەلەدى. وسىنداي كەلەلى اڭگىمەگە تارتقان ءبىر تۇستا ول كىسى ءبىراز ءۇنسىز وتىرىپ بارىپ:
– نۇرەكە, جاسىڭىز كىشى بولعانمەن, جولىڭىز ۇلكەن ازاماتسىز عوي... – دەپ ءسوزىن باستادى: – ولاي دەيتىنىم ءسىز كەشەگى ارىستار مەن الىپتار ءوز قولدارىمەن قۇرعان قاراشاڭىراقتى باسقارىپ وتىرسىز. كەشەگى ءسابيت مۇقانوۆ, عابيت مۇسىرەپوۆ, عابيدەن مۇستافيندەر وتىرعان توردە وتىرسىز. قازاقتار – شەشەن ءتىلدى, كوسەم مىنەزدى حالىق. ءتىلىمىز قانداي قۇنارلى, كوركەم, بەينەلى. كەيدە سول تىلدە كوسىلە شاۋىپ, ەركىن سويلەيتىن ازاماتتاردى كورگەندە قۋانامىن. شۇكىر! پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتى تورتكۇل دۇنيە تانىپ, مويىندايدى. قازاقتى دا, قازاقستاندى دا الەم بىلەدى. مىسالى, مىنا مەن – كاسىپكەرمىن. الەمدى كوپ ارالاپ, ۇلتتىق ستوماتولوگيانى جەتىلدىرۋ ءۇشىن تىنىمسىز ارەكەت جاسايمىن. بىراق, مويىنداۋ كەرەك, ءبىز – كەشەگىنىڭ ادامدارىمىز. كەشەگىنىڭ كاسىپكەرلەرىمىز. بۇگىنگى بيزنەس قۇلاعىندا جۇرگەن جاستار العا كەتتى. ەكونوميكامىز دا وزىپ بارادى. دۇرىس! ۋاقىت ءبارىن ورنىنا قوياتىنىنا سەنەمىن. دەگەنمەن... مەنىڭ كوكىرەگىمدە قايىرىلعان مايداي بولىپ كىلكىپ تۇراتىن ءبىر نارسە بار. ول – ءتىل. قازاق ءتىلىنىڭ بۇگىنى, بولاشاعى! ءسوز جوق, ءۇش ءتىلدى بىلەتىن ۇرپاق ەل ەرتەڭى ءۇشىن اۋاداي قاجەت. اۋەلى مەملەكەتتىك تىلدە ەركىن سويلەپ, ەركىن ويلاپ, ەركىن ءومىر ءسۇرۋىمىز قاجەت! جازۋشىلار, عالىمدار, قوعام قايراتكەرلەرى, بيلىك قۇلاعىندا وتىرعان ازاماتتار ءتىل تاعدىرىنا اسا ىجداھاتتى بولۋى كەرەك دەپ ويلايمىن... – دەگەنى ەسىمدە.
ۋاقىت دەگەننەن شىعادى...
ءمۇسىلىم دايىربەكوۆ – ۇلى مارتەبەلى ۋاقىت دەيتىن ۇلى سىنشىنىڭ تارازى-تالقىسىن ءبىر ادامداي كورگەن, قىزىعىن دا ءبىر ادامداي كورىپ كەلە جاتقان ادام. ول – قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, «ەڭبەك قىزىل تۋ», «قۇرمەت», «پاراسات» وردەندەرىنىڭ يەگەرى. ونداعان الەمدىك ماراپاتتار مەن مەدالداردىڭ يەگەرى... ۇلى جاراتۋشى – ءادىل! مۇنىڭ ءبارى بۇگىنگى كۇننىڭ شۋاق-نۇرى... اناسىنىڭ جاسىعىن جۇباتىپ, بالالارىن شىرىلداتىپ, جان جارى نەليا ەسىمدى اياۋلى قازاق قىزىنىڭ جۇزىنە سىزىق سالىپ, شاشىنا قىراۋدى ەرتە قوندىرعان جىلدار انا عاسىردا قالىپ بارادى... ازاماتتىڭ ارىن تاپتاپ, سۇيەگىنە تاڭبا سالعىسى كەلگەندەر مەن جىگەرىن قۇم ەتكىسى كەلگەندەردىڭ كوبى قازىر ارامىزدا جوق... انا شىن دۇنيەدە نە كۇتەرىن بىلمەيتىن جۇمىرباستىڭ مىنا جالعان دۇنيەدەگى پەندەلىك السىزدىگىن ءبىر قۇدايعا تاپسىرعاننان باسقا نە دەۋگە بولادى؟!.
ءبىر ادامنىڭ تاعدىرىن بىلاي قويىپ, ۇلتتار مەن ۇلىستاردىڭ تاعدىرى تالكەككە تۇسكەن ءداۋىر تۋرالى نە دەۋگە بولادى؟! جيىرماسىنشى عاسىردىڭ قوڭىر ءتۇستى قىرعىنى مەن قىزىل ءتۇستى سۇرەڭىنەن تولىق قورىتىندى شىعارماعان ۇرپاق ساناسىن شاڭ باسىپ بارا جاتقانى ءبىزدى الاڭداتادى...
وتكەن ءوتتى, ۋاقىتتىڭ قايتا ورالماس بەتتەرى تاريح قۇشاعىنا كەتتى دەسەك تە... كەشەگىنىڭ كەلەڭسىزدىكتەرى مەن كەرەناۋلىقتارىن ەلەكتەپ وتىرىپ, مۇسەكەڭنىڭ ادام بالاسىندا اسا سيرەك بولاتىن كەڭدىگى مەن كەشىرىمپازدىعىنا ىشتەي تاڭىرقاپ, تاڭدانىپ, ريزا بولاسىز. بالكىم دايىربەكوۆتى امان ساقتاعان دا, ساقتاپ كەلە جاتقان دا سول قاسيەتتەرى بولار؟!
2000 جىلداردىڭ باسىندا قادىر مىرزالىنىڭ قالامىنان تۋعان جىر جولدارىن وقىعانىم بار. بۇگىن دە وسى ماقالانى جازۋ ۇستىندە قازاق دەيتىن كەيۋانا مىنەزدى كەڭپەيىل حالىقتىڭ سول ۇلى اقىنى ايتقان ءتورت جول ءتىل ۇشىنا ورالىپ وتىر.
«قاسيەتىن قادىرلەيتىن كىسىنىڭ,
جەرى عاجاپ, سەرى قازاق ءمۇسىلىم.
قولادان دا, مىستان دا ەمەس كادىمگى
جاقسىلىقتان قۇيا سالعان ءمۇسىنىن!»
– دەگەن تامىرىن تەرەڭنەن تارتار, ادام بويىنداعى كوزگە شالىنا بەرمەس كىسىلىك قاسيەتتەر مەن تۇلعا پورترەتىن, بايقايسىز با, اقىن باس-اياعى ءبىر-اق شۋماق جىرعا شەبەر سىيعىزىپ جىبەرگەن. قادىر اعامەن كەزدەسكەندە وزىنە وسى ويىمدى ايتتىم.
– تاۋىپ ايتقانسىز, – دەدىم.
– اعاڭنىڭ تاپپاي ايتقان كەزى بار ما؟ – دەدى ءازىل مەن سوزدەن ءسۇرىنۋ بىلمەيتىن قايران قادەكەڭ... – ءمۇسىلىمدى بۇرىن بىلمەيتىن ەدىم. بىلەتىنىم سول – ەل اۋزىنداعى اڭگىمە. كەڭەس وداعىنا بايلىعىنىڭ ۇناماعانى. قۋدالاۋ كورگەنى. التى جىل تۇرمەدە بولعانى... جومارتتىعى. جاقسىلىق جاساۋعا بەيىمدىلىگى...
ءبىر كۇنى ءبىر ورتادا مۇسىلىممەن تۇرمەدە بىرگە بولعان ءبىر ازاماتپەن تانىستىم. ءمۇسىلىم جايلى اڭگىمە ايتتى. سونشاما ءبىر قۇرمەتپەن, ريزا سەزىممەن ايتتى... الگى ادامنىڭ اڭگىمەسىنەن سوڭ, اندا-ساندا, توي-تومالاقتا كورىپ جۇرەتىن ءمۇسىلىمىم كوز الدىمدا وزگەرىپ, ازاماتتىق سيپاتى تۇرلەنىپ, سۇڭعاق تارتىپ شىعا كەلدى... قۇددى ءبىر تۇرمە جايلى امەريكالىق فيلم كورگەندەي كۇيگە ءتۇستىم...
«ۇلتى بولەك ءبىر سودىر, اسىرەسە قازاق جىگىتتەرىنە كۇن كورسەتپەيتىن. قورلىق پەن زورلىقتىڭ نەشە ءتۇرىن جاسايتىن... ءبىر كۇنى ارامىزعا شىمىر دەنەلى قاراتورى قازاق جىگىت كەلىپ قوسىلدى. الگى سودىر كەلگەن جىگىتتى بىردەن يلەپ العىسى كەلدى. سوقتىقتى. شىمىر جىگىت ىقپاستان, تۇرمەنى اشسا – الاقانىندا, جۇمسا جۇدىرىعىندا ۇستاپ كەلگەن تەكسىز نەمەنى كوز الدىمىزدا سۇلاتىپ سالدى... سۇلاتىپ سالدى دا ۇستىنەن اتتاپ ءوتىپ, جايىنا كەتە باردى. سول كۇننەن باستاپ شىمىر جىگىت تۇرمە بيلىگىن قولىنا الدى. كوزىمىز اشىلدى... ءمۇسىلىم دەسە, ءمۇسىلىم! ول قارا كۇش قانا ەمەس, جاقسى كورگەن ادامىنا كول-كوسىر قۇرمەتىن دە ايامايتىن اقىلدى, ۇستامدى جىگىت بولىپ شىقتى. ءوزىم دەگەنگە وزەگىن سۋىرىپ بەرەتىن ادالدىعى مەن ىرىلىگى بارىمىزگە ۇنادى» دەگەن الگى جىگىتتىڭ اڭگىمەسىنەن سوڭ وسى ولەڭ جازىلدى. قايتا تانىستىق. ولەڭدى وقىپ شىعىپ, بالاشا قۋاندى. تورىنە شىعاردى. ءسويتىپ دوس-باۋىر ادامعا اينالدىق».
قادىر مىرزالىنىڭ قالامىنان تۋعان بۇل ولەڭ كەيىن انگە اينالدى. ەلگە تارادى.
اڭىزعا اينالعان اقيقات تۋرالى بۇگىنگى مەنىڭ شاعىن ءسوزىم – بۇرىنعىلاردىڭ جالعاسى.
جەردىڭ كەرەمەتىنە, كوكتىڭ قۇدىرەتىنە سەنگەن رۋحى مىقتى ادامدار عانا الگىندەي تەمىر توردان كىسىلىك قالىبىنا كولەڭكە تۇسىرمەي, ادامشىلىق اسىل قاسيەتتەرىن ساقتاپ شىعۋى مۇمكىن؟! ويلاڭىزدارشى... موينىنا 22 ءتۇرلى جالعان ايىپ تاعىلىپ, كەڭەس وداعىنىڭ كۇللى تۇرمەلەرىن اداقتاپ شىققان, «ماتروسكانىڭ» مەڭىرەۋ بولمەلەرى مەن «بۋتىركانىڭ» ازابى مەن توزاعىن كورگەن جاننىڭ تۋعان ەلىنە قايتا ورالىپ, تاۋەلسىزدىك جولىنا تۇسكەن جۇرتىمەن بىرگە بولىپ, جاڭا ءداۋىردىڭ – اساۋ ءداۋىردىڭ جالىنا جارماسىپ, ءوز قوعامىنىڭ الدىنان كورىنۋىن قالاي عانا ەرلىككە جورىماۋعا بولادى؟ بۇل – وزىنە سەنگەن, ەلىنە سەنگەن, قۇدىرەتى كۇشتى جاراتۋشىنىڭ ادىلدىگىنە سەنگەن ادامنىڭ عانا قولىنان كەلەر ءىس!
ء«بىلىپ ەڭ ماقساتىڭا جەتەرىڭدى,
جۇلدىزىڭ قايتا كوككە كوتەرىلدى.
ۇيىڭنەن التىن ىزدەپ تاپپاعاندار
ۇقپاعان – التىن ءوزىڭ ەكەنىڭدى»,
– دەپ تالانتتى قازاق اقىنى ءجۇرسىن ەرمان ايتقان ولەڭ تىلىندەگى اقيقات – سول ءومىر اقيقاتى ەكەنى انىق!
ءمۇسىلىم دايىربەكوۆ – جاراتىلىسىنان كوپشىل, حالىقشىل, قوعامشىل تۇلعا. ول – جوقتىڭ دا, باردىڭ دا قادىرىن بىلەتىن, اينالاسىنا ادال دوس جينايتىن ادام. وتكەن ءومىرى قالاي اڭىزعا, اششى شىندىقتارعا تولى بولسا, ەلى-جۇرتىن بەرەكە-بىرلىككە شاقىرىپ, ۇرپاعىنا باتا-تىلەگىن جاڭىلماي ايتار سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە كوتەرىلگەن بۇگىنگىدەي جاسىندا دا بويىنان كۇرەسكەرلىك رۋح پەن بولاشاققا دەگەن سەنىمنىڭ وتى لاپىلداعان جان. ول ءوزى قولىمەن قۇرعان ءبىر عانا «شيپا-دەنت» كلينيكالىق ورتالىعىمەن شەكتەلىپ قالماي, الدەنەشە قوعامدىق ۇيىمدار مەن قورلاردىڭ دا تىزگىنىن قوسا ۇستاعاپ, ءالى كۇنگە الدىنا كەلگەن ادال جۇرتىنا قىزمەت ەتۋمەن, قامقورلىعىن كورسەتۋمەن كەلەدى. قۇرداستارى قالجىڭداپ: ء«مۇسىلىمنىڭ قامقورلىعى «ميلليون» دەيتىن سانمەن عانا ولشەنەدى» دەيدى.
«ەلىم» دەپ ەمىرەنە بىلەر ادامنىڭ جۇرگەن جەرى – اڭىز! جۇرگەن ورتاسى دا, ارالاسقان ادامدارى دا اقيقاتتى اڭىزداي قابىلداپ, اڭىز اتاۋلىنى اقيقاتقا اينالدىراتىنداي ءىرى ءبىتىمدى, كەسەك تۇلعالار. «دوستارىم ءىرى بولعاسىن, مەنىڭ ۇساق بولۋعا حاقىم جوق» دەيدى كۇلكىگە ساراڭ, مەيىرىمگە جومارت ءىرى قازاق.
حالىقتى ءسۇيىپ, ەلگە قىزمەت ەتۋدە جاننىڭ تازا بولعانىنا, مىنەزدىڭ ءىرى بولعانىنا نە جەتسىن؟!
نۇرلان ورازالين,
اقىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى
