تۇركىستاننىڭ داڭقى تۋرالى كوبىنەسە وتكەن شاقتا ايتىلىپ كەلگەنى اقيقات. ونىڭ ءار كەزدەگى اۋماعى, قوعامدىق-ساياسي ومىردەگى ءرولى وزگەرىپ وتىرعانى دا تاريحتان بەلگىلى. ول جونىندەگى ماعلۇماتتار كەزىندە ەۋروتسەنتريستىك كوزقاراسپەن تۇزىلگەندىكتەن, قازىرگى وتاندىق عىلىم بۇل ماسەلەگە تاۋەلسىزدىك تالابىمەن, جاڭاشا ويلاۋ جۇيەسىمەن قايتا قاراۋى ءتيىس. ءوز زامانىنداعى مەگاپوليستىڭ (تۇتاس اۋماقتىڭ, باسقارۋ ايماعىنىڭ) الەم تاريحىنداعى ورنى كوپتەگەن دەرەك كوزدەرىندە انىق جازىلسا دا, تۇركىستاندى ورتالىق ازيانىڭ ساياسي-مادەني, الەۋمەتتىك-رۋحاني دامۋى تۇرعىسىنان قاراستىرۋعا جابىق تا, اشىق تا كەدەرگىلەر كەزدەسكەنىن ۇمىتپالىق.
ماسەلەن, پاتشالىق رەسەي وسى كيەلى مەكەنگە قىرىن قاراپ, رۋحاني قۇبىلىستى جاي عانا كەسەنە اتاۋى تۇرعىسىنان, ونىڭ وزىندە چەرنياەۆ زەڭبىرەگىنىڭ شار وعى تەسكەن «الىنعان بەكىنىس» تۇرعىسىنان سارالادى. كەڭەستىك يدەولوگيالىق جۇيە قازاق حاندىعى بايتاعىنىڭ رۋحى مەن مارتەبەسىن ءتۇرلى «تىيىممەن» بۇركەمەلەسە دە, بەرىسى قازاق حالقىنىڭ, ءارىسى تۇركى جۇرتىنىڭ ساناسىنان وشىرە المادى. ءوشىرۋ مۇمكىن دە ەمەس ەدى. ەسكىرگەنىن ەسكەرىپ – «ەجەلگى» دەپ, كونەرگەنىن كولەگەيلەپ – «كيەلى» دەپ, توزعانىن تازارتىپ – «تابارىك» دەپ, جادىنا جاقىنىن – «جادىگەر» دەپ, ايتەۋىر بەتەگەدەن بيىك, جۋساننان الاسا قالىپتا ازىرەت سۇلتان كەسەنەسىنە دە, باسقا دا بايىرعى عيماراتتارعا, كەرۋەن سارايلاردان, مازاراتتاردان تابىلعان مۇكاممال مەن مۇراعا ىجداعاتپەن, جاناشىرلىقپەن قاراۋعا تىرىستىق. سول نيەت, سول باستاما ءاز تاۋەلسىزدىك تۇسىندا ەلدىك ۇمىتىمىزگە سەرپىن بەردى.
بۇگىن ەكونوميكالىق بايلانىستار ارتقان داۋىردە ورتالىق ازيانىڭ تىڭ قۋاتىن نارىق زاڭدارىنا بۇرۋدى, وڭىرلىك ءتۋريزمنىڭ ءرولىن بەلسەندى ەتۋدى باسىم باعىت دەپ بىلەمىز. بۇل رەتتە دۇنيەنىڭ جارتىسىنا تانىس سامارقان مەن بۇحارا, حيۋا مەن حورەزم كەسەنە-عيماراتتارىنا شەك كەلتىرمەي-اق ۇلى دالا مەن ءىرىلى-ۇساقتى شاھارلاردىڭ تۇيىسىندەگى, بالكىم, ۇيلەسىمىندەگى قالا مادەنيەتىن ناسيحاتتاۋ ماڭىزدى. ارالدىڭ استىنداعى «قىرىق قالا» اڭىزى, سىر بويى شاھارلارى, وتىرار مەن ساۋران, سىعاناق پەن جانكەنت, تاراز بەن بالاساعۇن, قاراتاۋ مەن الاتاۋ, ۇلىتاۋ مەن شىڭعىستاۋ باۋرايىنداعى, التايدىڭ ساياسىنداعى, ءۇستىرتتىڭ اياسىنداعى, ەدىل مەن ەسىلدىڭ ەن توعايىنداعى قالا-قالاشىقتار جۇرتى – عاسىرلاردى جالعاعان ماتەريالدىق مادەنيەتتىڭ جارقىن بەتتەرى. وسى ايادا تۇركىستان – اقىن ماعجان ايتاتىن «ەكى دۇنيە ەسىگى» بولۋمەن بىرگە, تۇران مادەنيەتىنىڭ تۇعىرى, وزگەگە يىلە قويماعان يرانعا بەيبىت ءومىر ءسۇرۋدىڭ يگىلىگىن اڭعارتقان كيەلى مەكەن رەتىندە ماڭىزدى.
تۇركىستاننىڭ تۇتاس تاريحى دا, ءتۇرلى ساياسات سالدارىنان ۇزىلگەن تاريحى دا ەشقاشان سوعىسقا دا, سويقانعا دا نەگىز بولماعان. ارعى ياسى جۇرناعىنان بەرگى ياساۋي حيكمەتىنە دەيىن جاراتقاننىڭ جاراسىمى, ادامزاتتىڭ اعارۋى, پەيىلدىڭ پاكتىگى. تۇركىستان – دۇنيەتانىم باسپالداعى. تۇركىستان – تازارۋ تارازىسى. ال وسى قۇبىلىس ساۋلەت قۇرىلىسىنا اينالعاندا جانە داۋىل دا, داۋ دا الماعان كەسەنەنىڭ مۇباراك كىرپىشى بولىپ قالانعاندا, دۇنيە ۇيلەسىمىنە شەك كەلتىرمەيسىز. سونىمەن, الەمگە ءماشھۇر تاريحي تۇركىستان, مۇنداعى قازاق حاندارى مەن بي-باتىرلارى, يگى جاقسىلار قابىرستانى (پانتەونى) – ورتالىق ازيانىڭ تاعىلىمدى تۋريزم دەڭگەيىن دە, اشىلماعان رۋحانيات پاراقتارىن دا, شىراقتارىن دا تانىتادى دەگەن ويدامىز.
شىندىعىندا, اتالعان-اتالماعان كوپ كەدەرگىنىڭ كەسىرىنەن تۇركىستاننىڭ بۇرالاڭ تاريح شاڭىنا كومىلىپ قالۋ قاۋپى وراسان ەدى. قۇداي ساقتادى, قۇداي دەگەن ازاماتتاردىڭ ساۋاپتى ىستەرى ساقتادى. جۇرەگى ەلىم, جەرىم دەپ سوققان وتانشىل ازاماتتاردىڭ سانا-سەزىمى مەن بولاشاققا سەنىمى جاقسىلىققا قورعانىش بولدى.
بۇرىنعىلار «جاي جاتقان جەر جاۋ شاقىرادى», «بوس جەرگە شايتان ءۇيىر» دەگەن. ىزدەۋشىسى مەن سۇراۋشىسى ءتۇرلى ساياسي جۇيەدەن دىڭكەلەگەندە, كولدەنەڭ كوك اتتىلاردىڭ كوزى كونە جادىگەرلەر مەن قايتالانباس قۇندىلىقتارعا ءتۇستى. ولار ءارتۇرلى سىلتاۋمەن ءوز جەرىنە, ءوز ەلىنە تاسىدى. حالىقتىڭ كوز الدىندا تۇرعان قۇندىلىقتار قولدى بولدى, تاريحي توبەلەر (ەسكى قالالار جۇرتى) ويراندالدى, باقان قۇلادى, باق اۋدى. ۇلت كيە تۇتقان جەردە بەيبەرەكەت ءىس, وداعاي ارەكەت, جايباراقات كوزقاراس بەلەڭ الدى. وكىنىشكە قاراي, تۇركىستاننىڭ جۇنتتاي جۇرناعىن ساقتاپ قالۋعا وداق قامىتى موينىنا كۇشتەپ كيگىزىلگەن قازاق كسر-ءى دارمەنسىز ەدى.
1935 جىلى لەنينگراد قالاسىنداعى ەرميتاجدىڭ اتاۋلى ءبىر كورمەسىنە اكەتىلگەن تايقازاننىڭ تاعدىر-تالايى سونىڭ دالەلى. الدەكىمدەر ايتىپ جۇرگەندەي, دۇنيە جۇزىنە تانىمال ەكسپونات ەلگە وزىنەن ءوزى ورالعان جوق, كوپ قاجىرلى جۇمىستىڭ, اقىلمەن باسقان قادامنىڭ ارقاسىندا جەتتى. بۇل رەتتە وتاندىق مۋزەي ءىسىنىڭ نەگىزىن قالاعان مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى وزبەكالى جانىبەكوۆتىڭ باستاماشىل دا باتىل ءىس-ارەكەتى ۇلگى ەتۋگە تۇرارلىق. مۇنىڭ رامىزدىك ءمانى بار ەدى. ول تۋرالى تۇركىستاندىق اقىن, مۇراتانۋشى نۇرماحان نازاروۆ بىلاي دەپ جازادى: «ماسكەۋ. كرەمل. حالىق دەپۋتاتتارىنىڭ سەزى. قازاق كسر دەپۋتاتتارى ن.نازارباەۆ, و.سۇلەيمەنوۆ, م.شاحانوۆ جولداستارعا. تۇركىستان قالاسىنىڭ ەڭبەكشىلەرى توقىراۋ جانە قايتا قۇرۋ جىلدارىندا كسرو جوعارعى كەڭەسىنە لەنينگراد ەرميتاجىنداعى قازاندى ءوزىنىڭ ناعىز يەسى – احمەت ياساۋي مۋزەي-ماۆزولەيىنە قايتارۋ تۋرالى سان رەت ءوتىنىش جاساعان ەدى...» وسىنداي جەدەلحات ا.ي.لۋكيانوۆقا جولداندى. سول كۇنى-اق جوعارعى كەڭەس حاتشىلىعىنداعى ۆوروپاەۆ دەگەن كىسىنىڭ اتىنان «جەدەلحاتتاردى الدىق» دەگەن مازمۇندا جاۋاپ كەلدى. وسىدان ءدال 28 كۇن وتكەندە كسرو مادەنيەت ءمينيسترى ۆ.گ.زاحاروۆتىڭ تايقازاندى تۇركىستانعا قايتارۋ تۋرالى بۇيرىعى شىقتى. ءسويتىپ قازاقستاننىڭ ەڭ قاستەرلى ەسكەرتكىشى, ازىرەت سۇلتان كەسەنەسىنىڭ باس جادىگەرى 54 جىلدان كەيىن ءوز ەلىنە, ءوز وشاعىنا ورالدى. سوندا تايقازان كوپ كەشىكپەي كەلەتىن تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ قارلىعاش حابارشىسىنداي بولعان ەكەن-اۋ! مىنە, سول كەزدەردە كوپ جىلداردان بەرى ورىندالماي قاپالى ەتكەن حالقىمىزدىڭ امانات ارمانىن ىسكە اسىرۋعا بولاشاق ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ اسا زور جاردەم-شاراپاتى تيگەنىن ايرىقشا اتاپ ايتۋعا ءتيىسپىن».
1990-جىلداردىڭ اياعىندا ەلباسىنىڭ ۇيعارىمىمەن تۇركىستاننىڭ 1500 جىلدىعىنا بايلانىستى دايىندىق شارالارى باستالدى. ەلدىك ىستە مەملەكەتتىڭ دە, حالىقتىڭ دا ويى ءبىر جەردەن شىقتى. ماسەلەن, ارنايى قۇرىلعان «پارىز» قورى تەك قاراجات جيناۋمەن شەكتەلمەدى. ەلباسى ۇسىنعانداي, زيالى قاۋىم, ونەر تۇلعالارى, مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر تابانىنان تىك تۇرىپ, وسى كيەلى-رۋحاني ورتالىقتىڭ ادامزات, قوعام ءۇشىن ماڭىزىن, توپتاستىرۋشى, بىرلىككە ۇندەيتىن ءمانىن تۇسىندىرە الدى. وسى جولدا قىرۋار جۇمىس ىستەلدى. بۇل ۇدەرىس قازاقستاننىڭ بارلىق ءوڭىرىنىڭ تۇركىستان تۋرالى ءارى تابيعي, ءارى جاڭا, ءارى وركەنيەتتى ساناسىن قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتتى. مەرەيتويدىڭ دىتتەگەنى دە وسى ەدى.
ەلباسى تاۋەلسىزدىكتىڭ شيرەك عاسىرىندا تۇركىستان مۇراتىن ءبىر ءسات تە ەستەن شىعارعان ەمەس. حالىقارالىق بيىك ساياسي فورۋمداردا بولسىن, وڭىرلىك ماڭىزدى جيىنداردا بولسىن ورتالىق ازيانىڭ رۋحاني دا كيەلى ورنىن ىقپالداستىق پەن مامىلەگەرلىكتىڭ تۇعىرى, بايىپتى دا جاسامپاز الاڭى رەتىندە دالەلدەي الدى. مۇنى احمەت ياساۋي ۋنيۆەرسيتەتىنەن باستاپ, سوڭعى شيرەك عاسىرداعى تۇركى بىرلىگىنىڭ جاڭاشىل دا بەيبىت كەز كەلگەن ينستيتۋتى دالەلدەي الادى. وسىنىڭ بارىندە دە مەملەكەت باسشىمىزدىڭ الەمدىك بەدەلى مەن ساياسي كورەگەندىگى تارازى باسىن تەڭەستىرىپ وتىردى.
بيىل 19 ماۋسىمداعى تۇركىستانعا ەرەكشە مارتەبە بەرۋ تۋرالى ەلباسىمىزدىڭ كەمەل شەشىمى – تاريحي ادىلەتتىلىكتىڭ ورناعانىن, رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ ورىستەگەنىن كورسەتتى. ۇلت ۇيىسۋىنا ماڭداي تەرىن توككەن شىمكەنت ميلليوندىق مەجەگە جەتىپ, مەگاپوليس رەتىندە دەربەس دامۋدىڭ جولىنا تۇسكەندە, تۇركىستاننىڭ وبلىس ورتالىعى مارتەبەسىن الۋى – ءوڭىر تىنىسىن اشۋدىڭ ورايلى بەلەسى ەدى.
ءاربىر قازاق كيە تۇتاتىن مەكەننىڭ جاڭا اكىمشىلىك باسقارۋ تۇعىرى وبلىس جۇرتشىلىعىنا دا, رەسپۋبليكا حالقىنا دا, تۇتاس تۇركى دۇنيەسىنە دە زور جاۋاپكەرشىلىك ۇستەپ وتىر. ەڭ باستى مىندەت – قازاق ەلىنىڭ تاريحىن قۇنتتاۋ مەن تاۋەلسىزدىك جىلدارى جەتكەن جەتىستىكتەرىمىزدى ەسەلەندىرۋ. وتانىمىزدىڭ ءاربىر ازاماتى رۋحاني ورتالىقتىڭ دامۋىنا ءوزىنىڭ قاتىسى بارىن سەزىنۋى ءۇشىن, بەينەلەپ ايتساق, رۋحانياتتىڭ شىراقشىسى ەكەنىن سەزىنۋى ءۇشىن, ەلباسى نۇسقاعانداي, باسەكەگە قابىلەتتى بولۋى ءتيىس. ادام كاپيتالىن دامىتy جان-جاقتى بىلىممەن, كۇشتى رۋحپەن, ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىممەن جۇزەگە اسادى. جاڭادان قالا سالۋ نەمەسە شاھاردى قايتا تۇلەتۋ وڭاي ەمەس. ول ءۇشىن ەڭ ءبىرىنشى, حالىقتىڭ ساناسىن دايارلاۋ مەن ارمانىن ۇشتاۋ قاجەت ەكەنىن ەلباسى استانا مىسالىندا ناقتى كورسەتىپ بەردى.
يماندىلىققا باۋلۋدىڭ ءوزى قۇرعاق ناسيحاتتان تۇرمايدى. اتا-انانى قۇرمەتتەۋ, جاسى ۇلكەندى سىيلاۋ, جەتىم-جەسىرلەرگە, كەمباعال-مۇگەدەكتەرگە كومەكتەسۋ, ار مەن نامىس الدىنداعى ادالدىق سەكىلدى قاراپايىم دا ماعىنالى ادامي قاسيەت قوعامنىڭ الپىس ەكى تامىرىندا قايناپ جاتۋى ءتيىس. وسىنداي ءداستۇردى بەرىك ۇستانعان قاۋىم ءوزىن ودان ءارى جەتىلدىرۋگە ۇمتىلعاندا عانا ءال-فارابيلەر ارمانداعان قايىرىمدى دا باياندى قالا قالىپتاسادى. بۇل رەتتە تۇركىستاننىڭ جاڭا مارتەبەسى بارلىق سالادا رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ ۇلگىسىن كورسەتۋگە زور مۇمكىندىگى بار. ۋاقىت وتە كەلە وعان – «رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ قالاسى» دەپ رامىزدىك اتاۋ بەرۋىمىز دە عاجاپ ەمەس.
تۇركىستاننىڭ جاڭا تىنىسىن اشۋ ءۇشىن, بىزدىڭشە, مىنانداي بىرقاتار ىستەردى كەڭەسە وتىرىپ, كۇش بىرىكتىرىپ شەشۋ قاجەت دەپ ويلايمىز:
– تاريحي تۇركىستاننىڭ ءتورت قاقپاسى, تسيتادەلدىڭ ەكى قاقپاسى بولعان. قالا قوناقتارىنىڭ نازارىن وزىنە اۋداراتىن ەڭ باستى نىسان – قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى ەكەنىن ەسكەرسەك, سول قاقپالاردى دا, بەكىنىس قورعانىن دا عىلىمي-ارحيتەكتۋرالىق نەگىزدە, ءبىر ستيلدە قالپىنا كەلتىرۋ ماڭىزدى. كەزىندە وسى تاريحي ورىننان سىرتقا اكەتىلگەن قۇندى ەكسپوناتتاردى وركەنيەتتى جولمەن قايتارۋ ءۇشىن قوعامدىق پىكىر مەن يۋنەسكو, تۇركسوي سىندى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ الەۋەتىن پايدالانعان ورىندى (ازىرشە كوشىرمەسىن جاساتا تۇرۋ دا قاجەتتى);
– كەسەنە ماڭىندا جەر استى 44 بولمەدەن تۇراتىن «قىلۋەت» دەپ اتالاتىن عيباداتحانا مەن شىعىس مونشاسىنىڭ جۇرناعى بار. وسىنى دا قالانىڭ قولايلى جەرىندە ۇلكەيتىلگەن ۇلگىدە قايتا قالپىنا كەلتىرۋ قاجەت دەپ بىلەمىز. «تۇركىستان مونشاسى» برەندىن ومىرگە اكەلۋگە دە مۇمكىندىك تۋادى;
– حالىقارالىق ۇيىمدارمەن كەلىسە وتىرىپ, تاياۋدا ەلباسى ۇسىنعان «تۇركى الەمىنىڭ 100 جاڭا ەسىمىن» قورىتىندىلاۋ سالتاناتىن ءداستۇرلى تۇردە تۇركىستاندا وتكىزۋگە قول جەتكىزۋ كەرەك;
– تۇركى دۇنيەسىنە ورتاق «تۇركىستان تالانتتارى» اتتى ونەر تەلەفەستيۆالىن («ەۆروۆيدەنيە», «نوۆايا ۆولنا», «سلاۆيانسكي بازار» ۇلگىسىمەن) ۇيىمداستىرۋ – ۋاقىت تالابى;
– الەمگە ورتاق قورقىت, ءال-فارابي, احمەت ياساۋي, بالاساعۇني, ت.ب. تۇركى تۇلعالارىنا ارنالعان عىلىمي كونفەرەنتسيا, فورۋمداردى ءداستۇرلى تۇردە وسى قالادا وتكىزىپ وتىرۋ كەرەك;
– تۇركىستان اينالاسىن كوگالداندىرۋ ءۇشىن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى باستاماسىمەن («استانا ورمانى» ۇلگىسىمەن) وسى توپىراققا بەيىمدەلگەن نەمەسە جەرسىنەتىن تال-تەرەك, جەمىس اعاشتارى مەن وسىمدىكتەردى ەگۋدى قولعا الۋ. ىستىق كليماتتا وسىمتالدىعىن تانىتقان يراننىڭ شىرشا تۇقىمداس اسەمدىك اعاشتارىن ءوسىرۋدىڭ اشحابادتىق تاجىريبەسىن ورايلى قابىلداۋ قاجەت-اق;
– باسقا قالالارعا ۇلگى بولارلىق سالىق تولەمى جانە قۇقىقتىق مادەنيەت جوباسىن قالىپتاستىرىپ, جۇزەگە اسىرساق. بۇعان قوسا شاھاردىڭ باس جوسپارىنا كەدەرگى كەلتىرەتىن بەيبەرەكەت سالىنعان ءۇي-جايلاردى سۇرگىزۋ قاجەتتىگىن ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن ەكى جاققا دا ءتيىمدى ەتسەك;
– ءاربىر كۆارتال (ماحاللا) مەن كوشەنى وركەنيەتتى قالىپقا كەلتىرۋ ءۇشىن شەفتىك-قامقورلىق جۇمىسىن ۇيلەستىرۋ مەكەمەلەرگە, ءبىلىم-مادەنيەت ورىندارىنا تاپسىرىلسا. ءداستۇرلى «سەنبىلىكتىڭ» ىنتالاندىرۋعا, ءتىپتى جۇيەلى نارىق پەن باسەكەگە نەگىزدەلگەن جاڭا فورماتى ۇيىمداستىرىلسا. بۇل ىسكە ويى وزىق, ءاردايىم جاڭاشىل, ۇنەمى ىزدەنىستە جۇرەتىن ستۋدەنتتەردى تارتۋ – الەمدە بار ءۇردىس;
– تۇركىستان قالاسىنىڭ جاڭعىرعان جاسامپاز ءداستۇرىن قالىپتاستىرعان ءجون. مىسالى, ەلباسى شەشىمىمەن دەمالىس كۇندەرى بولىپ بەلگىلەنگەن قۇربان ايت مەيرامىن زامانعا لايىقتاپ, ونەگەلى ەتىپ وتكىزۋ (حالىقتىق باسقوسۋ-ايتتاۋ, تاتۋلىق, قايىرىمدىلىق شارالارى, ت.ب.) زايىرلى ءدىن مەن ءداستۇر ىقپالداستىعىن ۇيلەستىرە تۇسەر ەدى;
– قالانىڭ باس جوسپارى ايقىندالىپ جاتقان كەزدە ايتارىمىز: بولاشاق ءار شاعىن اۋدانعا تاريحي شاھارلارىمىزدىڭ (وتىرار, ساۋران, سىعاناق, بوزوق, بوتاي, ت.ب.) اتاۋىن بەرىپ, سول اۋماقتىڭ عيماراتتارىن ءداستۇر مەن مۇرانى ەلەستەتەتىندەي ەتىپ تۇرعىزۋ قيىنعا سوقپاس;
– تۇرعىن ءۇي جانە باسقا دا جايلاردى سالۋدا قاتاڭ ءارى جۇيەلى ءتارتىپ ورناتىلىپ, باسپانا ساتىپ الۋ مەن پايدالانۋدىڭ وزىق ۇلگىسى قولدانىسقا ەنگىزىلسە. تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق جۇيەنىڭ اشىقتىعى, بىرىزدىلىگى اسا ماڭىزدى;
– ءبىز ەلىمىزدە سۋدى قادىرلەۋدىڭ («سۋدىڭ دا سۇراۋى بار») مادەنيەتىن جاڭا تۇركىستان ارقىلى قالىپتاستىرۋعا ءتيىسپىز (توپىراق قۇنارى مەن سۋ قورى بۇل جەردەن الدەقايدا تومەن يزرايلدە سۋدى 5 دەڭگەيگە ءبولىپ, ءتيىمدى پايدالانادى). ەندەشە ورتالىق ازياعا ۇلگى بولاتىنداي «تۇركىستان قاينارى» اتتى اۋىزسۋ, مەليوراتسيا, يرريگاتسيا, جەراستى سۋىن ىسكە جاراتۋ جوباسىن جۇزەگە اسىرساق.
بۇل, ارينە جاڭا وبلىس ورتالىعى ءۇشىن قىرۋار شارۋانىڭ ءبىر پاراسى عانا. الەمدىك ستاندارتتاردى, وزىق تەحنولوگيالاردى ءبىر كۇندە ەنگىزۋ وڭاي ەمەس. جوعارىدا اتاپ وتكەنىمىزدەي, تۇركىستاندى اتىنا لايىق, مارتەبەسىنە ساي ەتەتىن تەك قارجى-قاراجات ەمەس, ەڭ ءبىرىنشى – تۇرعىنداردىڭ سانا-سەزىمى, بىرلىگى مەن جاۋاپكەرشىلىگى. رۋحاني جاڭعىرۋعا ۇمتىلعان ەلىمىزدە ونى جۇزەگە اسىرۋعا نيەت تە, مۇمكىندىك تە بار.
ولاي بولسا, الىمساقتان تۇركى دۇنيەسىنىڭ قارا شاڭىراعى (جاۋاپكەرشىلىك دەپ ۇعىڭىز), قازاقتىڭ ارۋاق قونىپ, نار شوككەن جەرى (ەكى دۇنيەنىڭ وبال-ساۋابىن ويلاۋ دەپ ءبىلىڭىز) – تۇركىستاننىڭ جاڭا الەمدەگى جاڭا قازاقستاننىڭ رۋحاني ورداسى رەتىندە جاڭعىراتىنىنا سەنىمىمىز مول.
دارحان مىڭباي,
ءماجىلىس دەپۋتاتى
