بۇگىندە باسپانا باستى ماسەلەسىنە اينالعان ادام كوپ. بۇل ورايدا ءاربىر تۇرعىننىڭ باسپانالى بولۋىنا مەملەكەتتىك «7-20-25» باعدارلاماسىنىڭ تيگىزەر كومەگى وراسان. جامبىل وبلىستىق قۇرىلىس, جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسى باسشىسى ورىنباسارىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى نۇربول قالدىباەۆتىڭ ايتۋىنشا, اعىمداعى جىلدىڭ 8 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وڭىردە 311,2 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلىپ, جوسپار 72,2 پايىزعا ورىندالىپتى. سونىمەن قاتار, بۇگىنگى تاڭدا اكىمدىكتەردە ارەندالىق تۇرعىن ءۇي الۋ ءۇشىن 23055 ادام كەزەكتە تۇر ەكەن. ولاردىڭ ىشىندە 12 986 ازامات حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توبىنىڭ وكىلى بولسا, 7354 ازامات بيۋدجەتتىك مەكەمە قىزمەتكەرلەرى بولىپ سانالادى. ال كەزەكتە تۇرعان 2706 ادام جەتىم, اتا-انا قامقورلىعىنسىز قالعان بالالار بولسا, 8-ءى ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى, 1 ازاماتتىڭ ءۇيى اپاتتى جاعدايدا دەپ تانىلعان. دەي تۇرعانمەن, بيىلعى جىلى 953 پاتەردى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانعان. بۇل كورسەتكىش كەزەكتە تۇرعان تۇرعىنداردىڭ 4,1 پايىزىن قامتيدى ەكەن. «وسىنداي قارقىندا تۇرعىن ءۇي سالىناتىن بولسا, بۇگىنگى كۇنگە دەيىن كەزەككە تۇرعانداردى جانە جىل سايىن كەزەككە تۇراتىنداردى ەسەپتەمەگەندە, 24 جىلدا تۇرعىنداردى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتەمىز. سوڭعى 3 جىلدا جاسالعان مونيتورينگ بويىنشا, ورتا ەسەپپەن جىلىنا 1900 ادام كەزەككە تۇرۋدا», دەيدى نۇربول قالدىباەۆ.
وڭىردەگى تۇرعىن ۇيلەر نەگىزىنەن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن سالىنۋدا. اتالعان باسقارمانىڭ مالىمەتىنشە, «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا سايكەس, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن جىلىنا 35,0 ميلليارد تەڭگە قارالىپ, ول ەلىمىزدەگى 17 وڭىرگە بىردەي بولىنگەندە 2,187 ميلليارد تەڭگەنى قۇراپ وتىر. بۇل قاراجاتقا 1 شارشى مەترىن 140,0 مىڭ تەڭگەدەن ەسەپتەگەندە, 3-5 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي سالۋعا بولادى ەكەن. سونىمەن قاتار, «قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق جامبىل وبلىستىق فيليالىنىڭ مالىمەتىنشە, وبلىس بويىنشا 44 648 سالىمشى ەسەبىنەن 99,5 ميلليارد تەڭگە جيناقتالعان. وسى ورايدا نۇربول قالدىباەۆ اعىمداعى جىلى تاپسىرىلاتىن 800 پاتەرلى 10 كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيدەن پاتەر الۋعا 1039 ازاماتتىڭ نيەت بىلدىرگەنىن ايتتى. ولاردان تۇسكەن 308 ءوتىنىش قارالىپ, 228 ازاماتتىڭ تولەم قابىلەتتىلىگى بويىنشا راستاۋ الىنعان. «قالعان 572 پاتەردى ساتۋ ماقساتىندا بيىلعى جىلعى 17 قىركۇيەكتەن باستاپ وتىنىشتەردى قابىلداۋ تۋرالى حابارلاما بەرىلگەن. ال «7-20-25» باعدارلاماسى اياسىندا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرگە 125,7 ميلليون تەڭگەگە 11 ءوتىنىش ءتۇسىپ, 69,9 ميلليون تەڭگەگە 7 ءوتىنىش بويىنشا نەسيە بەرىلدى», دەيدى ول.
پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسىنىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ تۋرالى جيىندا جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ بۇل كورسەتكىشتەرگە كوڭىلىنىڭ تولمايتىنىن جەتكىزگەن بولاتىن. ياعني اكىم بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردىڭ جۇيەسىزدىگىن سىنعا الىپ, الداعى ۋاقىتتاردا تۇرعىندار اراسىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇيەلى تۇردە جۇرگىزۋ كەرەكتىگىن ايتقان ەدى. ال «اتف» بانكى تاراز قالالىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى گۋليا ورازباەۆا دا بۇگىنگى كۇنى «7-20-25» باعدارلاماسىنا قاتىستى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى ءتيىستى دەڭگەيدە جۇرگىزىلمەي جاتقانىن العا تارتتى. ال وبلىس اكىمى اكىمدىك, بانك جانە «باسپانا» يپوتەكالىق كومپانياسى وكىلدەرىنىڭ ءبىر عيماراتتا بىرلەسە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ باستاماسى تەك ءسوز جۇزىندە قالىپ وتىرعانىن ەسكەرتتى.
ال ەلباسى بەلگىلەپ بەرگەن باستامادا ستۋدەنتتەردى جاتاقحانامەن قامتۋ جايى دا ايتىلعان بولاتىن. بۇگىندە تاراز قالاسىندا ءۇش جوعارى وقۋ ورنى جۇمىس ىستەيدى. ەكى جوعارى وقۋ ورنىندا 1264 ورىنعا ارنالعان جاتاقحانا بار بولسا, بۇگىندە وڭىردە 1637 ستۋدەنتتىڭ جاتاقحاناعا مۇقتاج ەكەنى بەلگىلى بولىپ وتىر. ماسەلەن م.ح.دۋلاتي اتىنداعى تاراز مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە 657 ورىنعا, تاراز مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە 780 ورىنعا جانە تاراز يننوۆاتسيالىق-گۋمانيتارلىق ۋنيۆەرسيتەتىندە 200 ورىنعا جاتاقحانا قاجەتتىلىگى تۋىنداۋدا. سونىمەن قاتار, وبلىستاعى ءۇش كوللەدج ستۋدەنتتەرى ءۇشىن 750 ورىندىق جاتاقحانا سالۋ قاجەت. دەگەنمەن, جامبىل وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى راحيا تۇرماحانبەتوۆانىڭ ايتۋىنشا, م.ح.دۋلاتي اتىنداعى تاراز مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بالانسىندا 1,5 گەكتار جەر تەلىمى بار. سوندىقتان بۇگىنگى كۇنگە اتالعان وقۋ ورنى تاراپىنان «پيكو» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى ينۆەستور رەتىندە انىقتالىپتى. سونىمەن قاتار, باسقارما باسشىسى جوبالىق قۇنى 1 ميلليارد 350 ميلليون تەڭگە بولاتىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاردىڭ اشىق پورتالعا سالىنعانىن, قازىرگى تاڭدا جوبانى قارجىلاندىرۋ ءۇشىن ەلىمىزدىڭ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى تاراپىنان جاسالىپ جاتقان تيپتىك ۇشجاقتى كەلىسىمشارت پەن مەملەكەتتىك تاپسىرىستى ورنالاستىرۋ جونىندەگى ەرەجەنىڭ بەكىتىلۋى كۇتىلۋدە ەكەنىن ايتتى.
ال تاراز مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بالانسىندا 0,7 گەكتار جەر تەلىمى بار ەكەن. بۇگىندە اتالعان وقۋ ورنى مەن قازاقستان يپوتەكالىق كومپانياسى ءوزارا مەموراندۋمعا قول قويعان. سونىمەن قاتار, جوبالىق قۇنى 1 ميلليارد 160 ميلليون تەڭگە بولاتىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتارى تولىعىمەن ازىرلەنىپ, مەملەكەتتىك ساراپتامادان وتكەن. ەندى مينيسترلىك تاراپىنان ءتيىستى ەرەجە مەن كەلىسىمشارت جوباسى بەكىتىلسە, قول قويىلعان مەموراندۋم اياسىندا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر ارقىلى قارجىلاندىرۋ مەن ينۆەستور تارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى.
پرەزيدەنت ۇسىنعان بەس الەۋمەتتىك باستامادا ايتىلعان شاعىن نەسيە بەرۋدى كوبەيتۋ بويىنشا دا وڭىردە قولعا الىنعان جوبالار بار. وبلىستا ءوز ءىسىن باستاۋعا ىنتالى ازاماتتار ءۇشىن ءتيىمدى شارتتارعا نەگىزدەلگەن شاعىن نەسيە بەرۋ مەكەمەسى قۇرىلادى. اتالعان مەكەمەنىڭ نەگىزگى قورىنا ءوڭىر كاسىپكەرلەرى مەن تاراز الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى سالعان قاراجات ەسەبىنەن شاعىن نەسيەلەر بەرىلەدى. سونىمەن قاتار, قور قاراجاتى كولەمىن ءۇش جىلدا 3 ميلليارد تەڭگەگە جەتكىزۋ جوسپارلانعان.
بەس الەۋمەتتىك باستاما نەگىزىندە تۇرعىنداردى گازبەن قامتۋ دا وزەكتى ماسەلە. جامبىل وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇرلان الدامجاروۆتىڭ مالىمەتىنشە, بۇگىندە وڭىردەگى ەلدىمەكەندەردىڭ 48 پايىزى گازبەن قامتىلعان. ال بۇل كورسەتكىشتى 2018-2025 جىلدارى 94 پايىزعا جەتكىزۋ جوسپاردا بار. ناقتى ايتساق, سوڭعى ون جىل ىشىندە 133 ەلدىمەكەن گازداندىرىلعان.
«پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسىن» ورىنداۋدا كوڭىل كونشىتەرلىك تە, كوڭىل تولمايتىن دا كورسەتكىشتەر بار. ەڭ باستىسى, وڭىردە اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار باقىلاۋدا. سونىمەن قاتار, ناقتى جوبالار مەن جوسپارلار دا جەتەرلىك.
حاميت ەسامان,
جامبىل وبلىسى
