سەۋل وليمپياداسى جايىندا ءبىز بەكەر اڭگىمەلەپ وتىرعان جوقپىز. ول جارىستا بىرنەشە تاريحي وقيعا تىركەلدى. ماسەلەن, شىققان تەگى, ءتىلى مەن ءدىلى, ءدىنى مەن ءداستۇرى ءبىر بولعانىمەن, ساياسي كوزقاراستارى مۇلدەم بولەك وڭتۇستىك پەن سولتۇستىك كورەيا مەملەكەتتەرى العاشىندا «وليمپيا ويىندارىن بىرىگىپ وتكىزەمىز» دەگەندەي سىڭاي تانىتقان ەدى. الايدا اراعا سودىر ساياسات كيلىگىپ, باۋىرلاس قوس حالىقتىڭ بۇل جولى دا باستارى بىرىكپەدى. ناتيجەسىندە, عالامدىق دودا ءبىر ەلدە عانا ءوتتى. سوعان نارازى بولعان البانيا, ۆەتنام, كۋبا, نيكاراگۋا, سەيشەل ارالدارى جانە ەفيوپيا سىندى مەملەكەتتەر بويكوت جاريالاپ, سەۋلدەگى سايىسقا قاتىسۋدان ءۇزىلدى-كەسىلدى باس تارتتى. ولاردىڭ قاتارىنا سولتۇستىك كورەيا دا قوسىلدى.
سەۋلدەگى سايىستا تورتكۇل الەم جۇرتشىلىعى ءتورت جىلدا ءبىر وتەتىن وليمپيا ويىندارىندا كەڭەس وداعىنىڭ قىزىل تۋى كوكتە جەلبىرەگەنىن سوڭعى رەت كورىپ, ءانۇرانىن سوڭعى مارتە ەستىدى. جەر جاھاننىڭ التىدان ءبىر بولىگىن باۋىرىنا باسقان الىپ يمپەريا كوپ ۇزاماي كەلمەسكە كەتتى. 1992 جىلى بارسەلونا وليمپياداسىندا كسرو قۇرامىنداعى بۇرىنعى «باۋىرلاس» رەسپۋبليكالار تمد كومانداسى ساپىندا باق سىناسا, ودان كەيىن بارلىعى دا تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزىپ, ءدۇبىرلى دودالاردا دەربەس ەلدىڭ ورەندەرى رەتىندە ونەر كورسەتە باستادى. سول سەكىلدى سول زاماندا الەمدەگى ەڭ وزىق سپورتتىق دەرجاۆالاردىڭ ءبىرى سانالعان گەرمانيا دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسى (گدر) ءۇشىن دە بۇل سوڭعى سىناق بولدى. كوپ ۇزاماي ولار دا تاريح ساحناسىنان جوعالدى.
ءبىر عاجابى, سەۋلدەگى ويىندار ىدىراۋ الدىندا تۇرعان جوعارىدا اتالعان قوس مەملەكەت ورەندەرىنىڭ جەڭىسىمەن اياقتالدى. كسرو وكىلدەرى 132 (51 التىن+35 كۇمىس+46 قولا) جۇلدەمەن كوماندالىق ەسەپتە كوش باستاسا, 102 (37+35+30) مەدالدى ەنشىلەگەن گدر قۇراماسى ەكىنشى ورىندى ولجالادى. 94 (36+31+27) مارتە جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەن اقش-تىڭ ساڭلاقتارى ءۇشىنشى ورىنعا تابان تىرەسە, وڭتۇستىك كورەيا 33 (12+10+11), گفر 40 (11+14+15), ۆەنگريا 23 (11+6+6), بولگاريا 35 (10+12+13), رۋمىنيا 24 (7+11+6), فرانتسيا 16 (6+4+6) جانە يتاليا 14 (6+4+4) مەدال الىپ, ۇزدىك وندىقتىڭ قاتارىنان كورىندى.
1988 جىلعى وليمپيا ويىندارىندا كسرو-نىڭ سپورتتىق داڭقىن ارتتىرىپ, ابىرويىن اسىرعاندار اراسىندا قازاقستاننىڭ سپورتشىلارى دا جەتەرلىك ەدى. ماسەلەن, اقتوبەلىك ۆالەري ليۋكيننىڭ جالعىز ءوزى جەڭىس تۇعىرىنا ءتورت مارتە كوتەرىلدى. سپورتتىق گيمناستيكانى سەرىك ەتكەن ساڭلاق ەكى جاتتىعۋدا الدىنا جان سالماسا, تاعى ەكى جارىستى كۇمىس مەدالمەن قورىتىندىلادى. كوماندالىق سايىستا باس جۇلدەنى ولجالاعاندار قاتارىندا الماتىنىڭ تۋماسى ۆلاديمير نوۆيكوۆ تا بار.
جەڭىل اتلەتتەردىڭ جارىسىندا جەرلەستەرمىزگە قوس التىن بۇيىردى. جەلمەن جارىسقان جەلاياقتاردىڭ 4ح100 ەستافەتالىق سايىسىندا شاشاسىنا شاڭ جۇقتىرماعان كسرو قۇراماسى ساپىندا جەزقازعاندىق ۆيتالي ساۆين مەن قاراعاندىلىق ۆلاديمير مۋراۆەۆ ونەر كورسەتتى. اۋىر اتلەتيكادان 90 كيلو سالماق دارەجەسىندەگى ايقاس اتباسارلىق اناتولي حراپاتىيدىڭ ايقىن جەڭىسىمەن اياقتالدى. ۆولەيبولدان چەمپيوندىق اتاققا قول جەتكىزگەن ايەلدەر كومانداسى ساپىندا قازاقستاننىڭ ەكى ارۋى وينادى. ولار – بالقاشتىق ەلەنا چەبۋكينا مەن الماتىلىق ولگا كريۆوشەەۆا. باسكەتبولدان باس جۇلدەنى ولجالاعان ەرلەر قۇراماسىنىڭ نامىسىن قورعاعانداردىڭ ءبىرى ءارى بىرەگەيى – الماتىنىڭ الىبى ۆالەري تيحونەنكو. جامبىل وبلىسى, كاراتاۋ قالاسىندا تۋىپ-وسكەن داڭقتى فۋتبولشى ەۆگەني ياروۆەنكو دا وليمپيادا چەمپيونى دەگەن ماڭگى توزباس اتاققا قول جەتكىزدى.
گرەك-ريم كۇرەسىنەن 74 كيلو سالماق دارەجەسىندە بەلدەسكەن سەمەي ءوڭىرىنىڭ تۇلەگى داۋلەت تۇرلىحانوۆتىڭ دا عالامدىق دودادا باس جۇلدەنى ولجالاۋعا زور مۇمكىندىگى بولدى. باستاپقى باسەكەلەردىڭ بارلىعىندا كۇمانسىز جەڭىسكە جەتكەن قانداسىمىزدىڭ جولى اقتىق ايقاستا كيم ەن ناممەن قيىستى. بىراق شەشۋشى تۇستا شىنايى سپورتتىق سايىس شەتكە ىسىرىلىپ, بۇل باسەكەنىڭ تاعدىرى ساياسي تۇرعىدان شەشىلدى. جارىس قوجايىندارىنىڭ ىعىنا جىعىلعان تورەشىلەر ادىلدىكتى بەلدەن باسىپ, جەڭىستى وڭتۇستىك كورەيا وعلانىنا اپەردى. سونىڭ سالدارىنان ءدۇبىرلى دوداعا ناعىز بابىندا كەلىپ, دارا شىعامىن دەپ جۇلقىنىپ تۇرعان دارابوز داۋلەت كۇمىس مەدالمەن شەكتەلدى.
سەۋل وليمپياداسىنان تاعى بىرنەشە جەرلەسىمىز قولا جۇلدەمەن ورالدى. ولار – ۆاتەرپولشى سەرگەي كوتەنكو مەن نۇرلان مەڭدىعاليەۆ, سىرىقپەن سەكىرۋشى گريگوري ەگوروۆ, ءجۇزۋشى كونستانتين پەتروۆ جانە باسكەتبولشى يرينا گەرليتس.
عالىم سۇلەيمەن,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
