ماقسات ءتاج-مۇرات, «استانا» جۋرنالىنىڭ ديرەكتور-باس رەداكتورى:
قازاققا كءوپتىڭ ءبىرى ەمەس, كءوپ كۇتەتىن جۋرنال كەرەك
وسىدان ون جىل بۇرىن تۇساۋى كەسىلگەن «استانا» جۋرنالىنىڭ ديرەكتور-باس رەداكتورى ماقسات ءتاج-مۇرات باسىلىمنىڭ ءبۇگىنگى جانە ەرتەڭگى ىزدەنىستەرى حاقىندا اڭگىمەلەيدى.
– ماقسات انەس ۇلى, ءوزىڭىز باسقاراتىن «استانا» جۋرنالىن شىعارۋ نە ءۇشىن قاجەت بولدى؟
– «استانا» جۋرنالى جوباسى ەلباسىنىڭ ەلدىڭ جاڭا استاناسىن قازاقستان دامۋىنىڭ سەرپىنىنە اينالدىرۋ جونىندەگى ستراتەگيالىق تۇجىرىمداماسى نەگىزىندە, سول كەزدەگى ۆيتسە-پرەمەر يمانعالي تاسماعامبەتوۆتىڭ باستاماسىمەن, ەلوردانىڭ سول تۇستاعى اكىمى ادىلبەك جاقسىبەكوۆتىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن دۇنيەگە كەلدى. جۋرنالدىڭ العاشقى ءنومىرى 2001 جىلعى جەلتوقساندا, ياعني تاۋەلسىزدىگىمىزگە ون جىل تولعان ۋاقىتتا جارىق كوردى.
ءاۋ باستاعى جوبا بويىنشا «استانا» جۋرنالى جاڭا استانانىڭ كوزايىمىنا, ياعني «ۆيزيت كارتوچكاسىنا» اينالۋى ءتيىس بولعان. ول مىندەت بۇگىندە قانشالىقتى ورىندالدى, ول جاعىن وقىرمان قاۋىم ايتا جاتار. ال وسى جەردە ايتا كەتەتىن ءبىر ءجايت, جۋرنالدى ون جىلدا ەكى-اق ادام باسقارعان ەكەن. ونىڭ ءبىرى بەلگىلى جۋرناليست جۇماگۇل ساۋحات جانە ءوزىڭىز سۇحباتتاسىپ وتىرعان مەن.
– قاي باسىلىم بولسىن باسشىسىنىڭ تالعام-تۇشىمى, دۇنيەتانىمى مەن دۇنيەتۇيسىگىنە ورايلاس شىعادى عوي. جۋرنالدى باسقارعان سوڭعى ءۇش جىلدا باسىلىمعا نەندەي وزگەرىس اكەلدىم دەپ ويلايسىز؟
– مەن جۋرنالعا گازەتتەن كەلدىم عوي. جۇماگۇل بەردەنقىزى دا سويتكەن. رەداكتسياداعى جۋرناليستەردىڭ كوپشىلىگىنىڭ دە وتكەن مەكتەبى – گازەت. بۇل جاعداي تازا كاسىبي جۋرنال شىعارۋ ىسىندە ءبىراز قيىندىق كەلتىردى جانە كەلتىرىپ تە وتىر. قازاقستاندا جۋرناليزم, ياعني جۋرنال شىعارۋ سالاسى الەمدىك ۇردىستەن ارتتا قالىپ قويعاندىعىن وسى مىسالدان دا اڭعارۋعا بولار ەدى. بىزدەگى جۋرناليستيكا فاكۋلتەتتەرىندە جۋرناليزم وقىتىلمايدى, بولاشاق جۋرنال قىزمەتكەرلەرى ارنايى دايارلانبايدى, ءتىپتى جالپىۇلتتىق جۋرنالىمىز دا جوق, مىنە, وسىنىڭ ءبارى جۋرنال سالاسىن دامىتۋ ۇلتتىق يدەولوگيانىڭ باسىمدىقتارى قاتارىنا ەنگىزىلمەگەندىگىنىڭ كورىنىسى. سوندىقتان رەداكتورلىق تۇيسىگىمە عانا سۇيەنىپ, ءبارىن باسىنان باستاۋىما تۋرا كەلدى.
سوعان وراي, ەڭ الدىمەن «استانانى» ەكى تىلدەگى قويىرتپاق قالپىنان ارىلتتىق – بازالىق, قازاقشا بولىگى مەن ورىس تىلىندەگى جاڭا «استانا-پليۋس» قوسىمشاسىن ءبىر مۇقابانىڭ ىشىندە جەكە-جەكە ورنالاستىردىق. ودان باسقا ورىس تىلىندە ايىنا ەكى رەت شىعىپ تۇراتىن «استانا-نيۋس» قوسىمشاسىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى. ول الەمدىك مەديا-كەڭىستىكتەگى Newsweek, Time, Chine news, «وگونيوك», «يتوگي» سياقتى قازاقستاندا تۇڭعىش شىققان ءتۇرلى-ءتۇستى جەدەعابىل جاڭالىقتار جۋرنالى بولدى. ءسويتىپ, ءبىز جاڭا پىشىندەگى جۋرنالدى promotion (نارىققا ەنگىزۋ) كەزەڭىن ءبىر برەندتىك اتاۋدىڭ اياسىنا توپتاسقان ءۇش باسىلىممەن باستادىق. «جۋرنالدىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى سەگمەنتى نەگە ازايىپ كەتتى؟» دەيتىن ىقتيمال سۇراققا وسى جەردە جاۋاپ بەرە كەتەيىن: «استانا-پليۋس» جانە قازىردە ۆەب-پورتالعا اينالىپ جاتقان «استانا-نيۋس» قوسىمشاسىنىڭ ءتىلى ورىسشا ورعىپ تۇرعانىمەن, كونتەنتىنىڭ رۋحى – ۇلتتىق, قۇندىلىعى – يسلامي. مۇنداي قادامعا ءاۋ باستا, باسىلىمدى رەفورمالاۋ بارىسىندا تاڭداپ الىنعان ماقساتتى اۋديتورياعا – قوعامنىڭ ورتا تاراپ جىگىنىڭ, سونىڭ ىشىندە ورىستىلدى قازاق قاۋىمىنىڭ قاجەتتىلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ باردىق. ءوز قازانىمىزدا ءوزىمىز بۇرقىلداپ قايناي بەرمەي, كەيبىر وتكىر پروبلەمالاردى, تولعاقتى ويلارىمىزدى ورىس تىلىندە دە ورتاعا سالىپ وتىرۋ كەرەك دەگەن ويعا بەكىندىك.
– بۇگىندە ارقانداي اقپاراتتىق ءونىمنىڭ ومىرشەڭدىگىنىڭ كەپىلى ساپالىق پارامەترلەردى جاقسارتۋ, ياعني «مازمۇن – ساپا – بەزەندىرۋ – جارناما» دەيتىن ءتورت نارسەنىڭ باسىن تەڭ ۇستاۋ عوي...
– بۇل ايتقان ءتورت مۇشەلى انىقتاماڭىز اقپاراتتىق ونىمدەردىڭ ىشىندە اسىرەسە جۋرنالعا كوبىرەك كەلىڭكىرەيدى ەكەن. ءالبەتتە, «استانا» جۋرنالىنىڭ جۇرتتىڭ بارىنە ۇنايتىن دوللار بولۋى شارت ەمەس. قوعامعا ءارتۇرلى اقپارات ءونىمىن ۇسىنۋ – دەموكراتيا تالابى, سونىمەن بىرگە دەموكراتيالىق قوعامدا جۋرنالىڭدى كىسىنىڭ كەۋدەسىنە اۆتومات تىرەپ تۇرىپ تا وقىتا المايسىڭ. دەگەنمەن, وسى وركەنيەتتىك دەموكراتيانى ءومىرگە كەلتىرگەن ۋاقىتتىڭ تاعى ءبىر قۇندىلىعى – اركىمنىڭ ءساندى دە سالتاناتتى تۇرۋىنا جاعداي جاساۋى. جاقسى قاعازعا ساپالى ەتىپ باسىلعان, كوركەم بەزەندىرىلگەن جۋرنالدار بۇگىندە ايتىلمىش ءساندى, سالتاناتتى تۇرمىستىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالا باستادى. سوندىقتان زاماناۋي جۋرنال كىمدى بولسىن سىرت كەلبەتىمەن, ىشكى بەزەندىرىلۋىمەن بىردەن باۋراپ الۋى, ناقتىراق ايتقاندا الىستان «ارباۋى» كەرەك.
سونىمەن بىرگە مىنا ءبىر ءجايتتى ەسكەرگەن ءجون. ادەتتە گازەت ءومىردىڭ ءوزىن كورسەتەدى, قوعامدا بولىپ جاتقاندى سيپاتتاپ بەرەدى. ال جۋرنالدا ونى جاساۋشىلاردىڭ دۇنيەنى قالاي كورەتىندىگى, سونىمەن بىرگە قوعامنىڭ قاي ساتىسىندا تۇرسا دا ءبارىبىر ارمان-اڭسارى, قايعى-كۇيىنىشى قارا قابىرعاسىنىڭ استىنداعى قاراپايىم پەندە بوپ قالاتىن ادامداردىڭ ومىرلىك قاجەتتىلىكتەرى, اينالا دۇنيەنى قالاي كورەتىندىگى ءجانە قالاي كورگىسى كەلەتىندىگى كورىنىس تابادى. سوندىقتان جۋرنالدا بەزەندىرۋ ىسىنە, سونىڭ ىشىندە مازمۇندى (كونتەنتتى) گرافيكالىق-كوركەمدەۋ قۇرالدارىمەن «اڭگىمەلەپ بەرۋ», «وقىتۋ» ادىسىنە ايىرىقشا ءمان بەرىلەدى. باتىستا جۋرنالدار نەگىزىنەن وسى پرينتسيپپەن شىعادى. ولاردا بىرنەشە عاسىرلىق تاريحى بار باسىلىمدار جۋرنال نارىعىن الدەقاشان ءبولىسىپ العان عوي. بىراق قاي جۋرنال بولسىن ەرتە مە, كەش پە, ايتەۋىر ءبىر جابىلادى. نارىققا سوڭ كەلگەن باسىلىمدار الگى ۇيرەنشىكتى سۇرلەۋمەن ءجۇرگىسى كەلمەيدى, سول ءۇشىن دە ءداستۇرلى ەمەس, جاڭا الەۋمەتتىك جىكتەردى تاۋىپ, ءوزىنىڭ ماقساتتى اۋديتورياسىنا اينالدىرادى. قازىردە الەمدىك جۋرنال كەڭىستىگىنە ءوڭ بەرىپ, ءۇردىس قالىپتاستىرىپ وتىرعاندار دا كونتر-مادەنيەتكە نەگىزدەلگەن الگىندەي فەيشن باسىلىمدار. وقىرمانىن ناق كوزدەپ بارىپ شىعاتىندىقتان اۋديتوريانى ءبىردەن ارۋاناداي جەتەلەپ, ەلىكتىرىپ اكەتەتىن ولاردا باسىلىمنىڭ نەگىزگى نوۆەللاسىن, باعىتتاۋشى كونتسەپتسياسىن جوبا يەلەرى بەرگەنىمەن, جۋرنالدى كانىگى شەبەرلەر – «ديزاين كورولدەرى» جانە ولار باسقاراتىن ديزاين-بيۋرولار جاسايدى. بىزدە ديزاين جاساۋ ءىسى شىعارماشىلىق ۇدەرىستىڭ قۇرام بولىكتەرى دەپ قارالسا, ولاردا ديزاينەرلەر ءوز سالاسىن, باسۋ پروتسەسىن جەتىك بىلۋمەن قاتار تۇپكى تۇتىنۋشىنىڭ پسيحولوگياسىن دا تەرەڭ يگەرگەن. سوعان ساي ءار ءنومىردى شاحمات پارتياسى سياقتى ابدەن ويلاستىرىپ, ناقپا-ناق جوبالاپ, يلليۋستراتسيالىق قاتاردى باسىلىم كونتسەپتسياسىنا ورايلاستىرا وتىرىپ شىعارادى. گرافيكالىق ەلەمەنتتەر (فوتو, سلايد, يلليۋستراتسيا جانە سۋرەت) جالاڭ بەزەندىرۋ ءۇشىن ەمەس, ماقالاداعى نەگىزگى ماعىنالىق جۇكتەمەنى الىپ ءجۇرۋ ماقساتىندا قولدانىلادى. بىزدە ديزاينەر ءجۋرناليستىڭ باعىن بايلاسا, باتىستا «ديزاين كورولى» جۋرناليستىڭ باعىن اشادى. ول ول ما, ماركەتينگتىك مىندەتتەردى شەشۋگە, باسىلىمنىڭ مادەنيەت كوركەيتۋشىلىك ءرول اتقارۋىنا, سونداي-اق تابىس تابۋىنا تىكەلەي قولعابىس جاسايدى.
– ماقسات انەس ۇلى, اڭگىمەڭىزگە قاراعاندا, ءبىزدىڭ ەلدەگى جۋرنالدار ايىرىق جولدىڭ ۇستىندە تۇرعان سياقتى. ءبىر جول بار – جاقىن: ۇيرەنشىكتى سۇرلەۋ, ياعني ءبىر سالانى اۋديتورياعا اينالدىرىپ, سول سالاعا قاتىسى بار مەملەكەتتىك ورگاننىڭ, ياكي كومپانيانىڭ, نە بيزنەس قۇرىلىمنىڭ كومەگىمەن شىعا بەرۋ, ەكىنشى جول بار – الىس: كامەلەتتەن وزعان ەلدەردىڭ ۇلگىسىمەن سونى سيپاتتاعى, جاڭا تۇرپاتتاعى جۋرنالعا اينالۋ. قازاقستانداعى جۋرناليزم وسى ەكى جولدىڭ قايسىسىنا تۇسەدى دەپ ويلايسىز؟
– مەن بىزدەگى جۋرنال سالاسى بويىنشا جاۋاپ بەرە المايمىن. مەنىڭ قۇزىرەتىم وزىمە تاپسىرىلعان باسىلىممەن شەكتەلەدى. بىراق وسى سالانىڭ توڭىرەگىندە ارقان سۇيرەتىپ جۇرگەننەن كەيىن جان-جاعىڭدى شولىپ وتىرۋعا ءماجبۇرسىڭ, سونداي بىرەر ويىممەن بولىسەيىن.
وزىمىزگە بەلگىلى الەمدە كوپتەگەن ءىرى باسپا كومپانيالارى جۋرنالدى رۋحاني ازىق بولعاندىقتان جاقسى كورەتىن ادامداردىڭ كومەگىمەن ەمەس, جۋرنالداردان پايدا كورگىسى كەلەتىندەردىڭ ارقاسىندا ءومىر ءسۇرىپ وتىر. 2010 جىلعى ەڭ باقۋاتتى ادام كانادالىق مەدياماگنات كارلوس سليم دەپ تانىلۋى تەگىن بولماسا كەرەك. مۇنداي ءىرى كوممەرتسيالىق جۋرنال جوبالارىنا قارجى سالعان ينۆەستورلار جارنامادان, ساتۋدان تۇسەتىن پايداعا ەسەپ جاسامايدى, بۇل ينۆەستيتسيالار جوبانىڭ كاپيتالدانۋىنىڭ ارتىپ, اكتسيا تۇرىندە ساتىلۋىنان تۇسەتىن پايدانى كوزدەيدى. باق كوسموپوليتتىك سالا عوي: رەسەي باتىستان الادى, ءبىز رەسەيلىكتەردەن كوشىرەمىز دەگەندەي. ءدال سول باتىستىق ۇلگىدەگى حالىقارالىق «سنوب» جوباسىنا ورىس وليگارحى ميحايل پروحوروۆ باستاپقى كەزەڭدە 50 ملن. دوللار قۇيعان, جوبا ءوزىن-ءوزى اقتايتىن «نولدىك» كەزەڭىنە بىرنەشە جىلدان سوڭ, تاياۋدا عانا اياق باستى. سوعان قاراماستان جوبانى جاساۋشىلارعا, سونىڭ ىشىندە تۇراقتى ديزاين-بيۋرو مەن اۋتسورسينگ ارقىلى تارتىلعان ماماندارعا تولەنەتىن جالاقى مەن سىياقىنىڭ ءمولشەرى اقش-تىڭ ايلىق جۋرنالدارىنىڭ دەڭگەيىن نەگىزىنەن ساقتاپ كەلەدى. ال قازىردە امەريكالىق جۋرنالداردى شىعارۋ تاپسىرىلعان كانىگى ماماندارعا تولەنەتىن سىياقى ءبىزدىڭ ءۇش ۇيىقتاساق تۇسىمىزگە دە كىرمەيدى. ونداي جۋرنالدار ءبىر-بىرىنە مۇلدە ۇقسامايدى, ارقايسىسى وقىرماندارى شىعۋىن كۇتىپ ءجۇرەتىن وزىنشە ءبىر الەم. ولاردا قوعامداعى جاڭا قۇندىلىقتار وزگەشە تاسىلدەرمەن ناسيحاتتالادى, بيزنەس-جوبا رەتىندە پايدا اكەلۋمەن قاتار «ەل بىرەۋ, ۇلىس ورتاق» دەيتىن يدەولوگيا مۋلتيناسىلدىك ورتانىڭ ساناسىنا بىلدىرمەي سىڭىرىلەدى, ينتەرنەتپەن ميى اينالىپ قالعان قوعامعا ءبىر كەزەك تاسقا باسىلعان ءسوزدى ەرىكسىز وقىتىپ, ويلاۋ جۇيەسىن ۇشتاپ, تانىم كوكجيەكتەرىن كەڭەيتىپ تە جاتادى. سودان دا بولۋى كەرەك, قازىر باتىستا جۋرنالدارعا مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ كورسەتۋ گازەتتەرگە قاراعاندا ارتىپ كەلەدى. پارادوكس سياقتى: جۋرنالدار تۇگەلدەيىن جەكە مەنشىكتىڭ قولىندا, سويتە تۇرا وكىمەت جەكەنىڭ جۋرنالىن جازىلىم بويىنشا تاراتۋ ىسىنە ناقتى كومەك بەرىپ وتىر. مۇنداعى لوگيكا مىنادا: جەكە مەنشىك جۋرنالدار «نولدىك» كەزەڭدە پايدانى جارنامادان تۇسىرەتىنى بەلگىلى, ال جارناما بەرۋشىلەر جۋرنالدىڭ تۇتىنۋشىنىڭ قولىنا ۋاقتىلى تيۋىنە ەرەكشە ءمان بەرەدى. سول سەبەپتى باسپاگەر تۇراقتى وقىرماندار قاتارىن كوبەيتىپ وتىرۋعا مۇددەلى, وسى ماقساتتا شەتەلدە جۋرنالعا جازىلۋ باعاسىن ارزانداتىپ, كەرىسىنشە بولشەك ساۋداداعى باعاسىن قىمباتتاتىپ وتىرادى. اقش-تا جۋرنالداردىڭ 85%-ى جازىلىم بويىنشا تارايدى, بولشەك ساۋداعا 15%-ى عانا تۇسەدى. باسىلىمدى جەتكىزۋ شىعىنىن شىعارۋشى تولەگەنىمەن, ۇكىمەت پوشتا تاريفتەرىن قاتاڭ باقىلاۋعا العان. ماسەلەن, جەتكىزۋ ءىسى پوشتا ءۇشىن شىعىن ەكەندىگىنە قاراماستان, اقش كونگرەسى پوشتا تاريفتەرىن قىمباتتاتۋدى زاڭمەن شەكتەگەن. ال فرانتسيا وكىمەتى پوشتا قىزمەتىنە جەكە مەنشىك جۋرنالداردى تاراتقانى ءۇشىن سۋبسيديا بەرەدى. گەرمانيادا پوشتاعا وسىنداي قىزمەتى ءۇشىن قوسىلعان قۇن سالىعى سالىنبايدى.
باتىستا جۋرنال تاراتۋدىڭ باسقا بالاما تۇرلەرى دە كەڭىنەن قولدانىلادى. ايتالىق, پوشتا قىزمەتى قىمبات, تاراتۋ ءىسى مەملەكەت تاراپىنان رەتتەلمەيتىن ەلدەردە كۋرەرلىك قىزمەت كومەگىمەن جەتكىزۋ, ادرەستىك تابىستاۋ, تيكەتينگ سياقتى تاسىلدەر پايدالانىلادى. اۆستراليادا جۋرنالدى Coca-سola-نىڭ شولمەگىنە وراپ ساتاتىن دا ءادىس بار.
جالپى, باتىستا نارىق زاڭدارى ءبارىن دە رەتتەيدى, سونىڭ ىشىندە جەكە مەنشىك اقپارات قۇرالدارى تازا ءوز قوڭىن ءوزى كوتەرەدى دەيتىن پىكىر – بەكەر ءسوز. ولاردا ءباسپاسوزدى تاراتۋعا جاناما قولداۋ جاساۋدان باسقا كامەلەتكە تولعان جاستاردى گازەت-جۋرنالدارعا تەگىن جازدىراتىن ارنايى باعدارلامالار بار. شىعىننىڭ جارتىسىن وكىمەت كوتەرەدى, قالعانىن باسپا كومپانياسى ءتولەيدى. فرانتسيادا مادەنيەت جانە بۇقارالىق كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگى تاراپىنان 2009 جىلدان بەرى «ماعان سىيلاعان گازەت» دەگەن اتپەن وسىنداي اكتسيا جۇيەلى تۇردە وتكىزىلىپ كەلەدى. اكتسيانىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە عانا جاستاردان 300 مىڭداي تاپسىرىس تۇسكەن, ونىڭ 200 مىڭى تەگىن ابونەمەنتكە يە بولعان. بىلتىر وسىنداي اكتسياعا 62 فرانتسۋز گازەتى قاتىسقان, وكىمەت اكتسيانى قارجىلاندىرۋ ءۇشىن 3 جىلعا ارناپ 15 ملن. ەۆرو بولگەن. ال بىزدەگى بيلىكتىڭ باق-قا قولداۋ كورسەتۋى جىلما جىل تەندەر نە تىكەلەي قارجىلاندىرۋ ارقىلى بەرەتىن قارجىمەن شەكتەلىپ وتىر.
جالپى تيراج-باسىلىم ءۇشىن نەگىزگى كورسەتكىش دەپ كەسىپ-ءپىشىپ ايتۋعا دا بولمايدى. باتىستا تارالىمى از, ىقپالى كۇشتى جۋرنالدار بار. ولار باسپاسوزگە جازىلۋ ماسەلەسىندە ءبىز سياقتى ناۋقان تۋعىزىپ جاتپايدى, وقىرماندى باسىلىمعا كوزگە كورىنبەيتىن نازىك تەتىكتەردى نازىك بۇراپ الىپ كەلەدى. دەي تۇرساقتا ءبىز بىلتىر جازىلىم بويىنشا دۇنيەجۇزىلىك مەديا-تاجىريبەنىڭ كەيبىرەۋىن وزىمىزدە سىناپ كوردىك. جۋرنالعا جازىلىم باعاسىن ارزانداتۋ ارقىلى تۇراقتى وقىرمان سانىن الدىڭعى جىلدارداعى مەجەدەن اسىردىق. بۇگىندە جۋرنالدى جازدىرتىپ الاتىندار جالپى تارالىمنىڭ 30%-ىن قۇراپ وتىر. دۇنيە ءجۇزى بويىنشا مەرزىمدى ءباسپاسوز ءار جىلى تيراجىنىڭ 2%-ىن جوعالتىپ كەلە جاتقان قازىرگىدەي كەزدە مۇنىڭ ءوزى ءتاپ-ءتاۋىر كورسەتكىش. تيراجدىڭ قالعان بولىگى استانا مەن الماتىدا ادرەستىك تابىستاۋ جولىمەن تارالادى, پرەزەنتاتسيالىق نەگىزدە استانا-الماتى باعىتىنداعى «تۇلپار» پويىزىنا جانە حالىقارالىق استانا اۋەجايىنىڭ تەرمينالدارىنا قويىلادى. نارىق جاعدايىندا, ارينە, ىسىراپ, بىراق بۇل قادامعا ناقتى قاجەتتىلىكتەن – جاڭا فورماتقا كوشكەن باسىلىمدى كەڭىرەك تانىستىرۋ ءۇشىن جانە جارناما بەرۋشىلەردىڭ تالاپ-تىلەگىن ەسكەرە وتىرىپ بارىپ وتىرمىز.
ەندى قازاق ءجۋرناليزمىنىڭ الدىندا تۇرعان ەكى تاراۋ جولعا كەلسەك, ونىڭ الىس تا بولسا جاقىنى, قيىننان تابار قىمباتى, مەنىڭشە, جوعارىدا ءوزىمىز از-كەم ايتىپ ءوتكەن ءپىشىن. ىزدەنسەك, كوپ بولىپ جۇمىلساق, ءداستۇرلى جۋرناليزم مەن الەمدىك ىنسانيات پىسكەن استاي دايارلاپ قويعان ءتاجىريبەنىڭ اراسىنان ۇناسىمدى ۇلتتىق ۇلگى پىشۋگە بولادى. ايتتى-ايتپادى, ەكونوميكادا رەسەيدى اتتاپ ءوتىپ, كوپ نارسەنى باتىستىڭ وزىنەن الىپ وتىرمىز عوي (مىسالى, «ءبىر تەرەزە» پرينتسيپىمەن حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى نەمەسە قۇرىلىس ستاندارتتارىن بەلگىلەيتىن «ەۆروكودتار»).
وسى تۇرعىدا تۇرىپ ايتساق, «استانا» جۋرنالى نەوكونسەرۆاتيۆتىك باعىتتاعى, پافوستىق ەمەس, كونتسەپتۋالدىق ىڭعايداعى, مازمۇنى ۇلتتىق, كونتسەپت-ديزاينى باتىستىق جالپىۇلتتىق جۋرنالعا اينالۋى ءتيىس. ارينە, بۇل ماقساتقا جەتۋ كوپ تەر توگۋدى قاجەت ەتەدى.
– سوزىڭىزگە قاراعاندا, جاڭا تۇرپاتتاعى جۋرنال شىعارۋعا قولبايلاۋ بولاتىن جايتتەر از ەمەس سياقتى.
– ونىڭ ءبارىن بىرەر اۋىز سوزبەن ءبىر ماقالانىڭ اياسىندا ايتىپ بەرۋ مۇمكىن ەمەس دەسەم, جاڭا تۇرپاتتى جۋرنال جوباسىن ءوز باسىم بيلىكپەن تىكەلەي بايلانىستىرمايمىن. «استانا» جۋرنالى قازىرگى قالپىندا شىعا بەرسە, وعان تولىق مۇمكىندىك بار. سوڭعى كەزدە قۇرىلتايشىمىز – استانا قالاسى اكىمدىگى جۋرنالعا بيۋدجەتتەن ءبولەتىن قارجىنى ەكى ەسەگە جۋىق كوبەيتتى, رەداكتسيانىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى جاقسارتىلدى. ءبىزدىڭ قازاقتىڭ ىشەر اس, كيەر كيىمنەن كەيىن كوپ تارتقان زارى – باسپانا عوي. يمانعالي تاسماعامبەتوۆ اكىم بوپ كەلگەلى ءتورت قىزمەتكەرىمىز باسپانالى بولدى. وسىنىڭ ءبارى جۋرنالعا بەدەل اپەرەتىن نارسە ءارى مەملەكەتتىڭ تىكەلەي قولداۋى باسىلىمنىڭ ەكونوميكالىق تاۋەلسىزدىگىن قامتاماسىز ەتىپ, قالتالىلارعا ءجارەۋكەلەنۋدەن ساقتايدى. دەگەنمەن, ارقانداي ءىرى جۋرنالدىق جوبا قوماقتى قارجى, وتە قوماقتى قارجى سالۋدى قاجەت ەتەدى. مىسالى, «سنوب» جوباسىمەن 113 ادام اينالىسادى. ءبىزدىڭ جۋرنالدىڭ جانە «استانا اقشامى», «ۆەچەرنيايا استانا» گازەتتەرىنىڭ رەداكتسيالىق قۇرامىن قوسىپ ەسەپتەسەك تە بۇل سانعا جەتپەيدى.
جالپى, قازاقستان جاعدايىندا ءدال قازىر اۋقاتتىلار جۋرنال جوباسىنا پايدا تابام دەپ قارجى سالاتىنداي احۋال قالىپتاسا قويعان جوق. بىرىنشىدەن, جۋرنال – ۇزاق مەرزىمدىك جوبا, ەكىنشىدەن, ول پايدانى كاپيتالدانۋ كەزەڭىنەن سوڭ اكتسيا تۇرىندە اكەلەتىندىكتەن ەلدە تولىققاندى قۇندى قاعازدار نارىعى بولۋى شارت. ونداي احۋال قاشان ورنايتىنى ءمالىمسىز. حالقىمىزدىڭ ءال-اۋقاتى, تۇرمىس دەڭگەيى وركەنيەت دەڭگەيىنە جەتكەندە ونداي مۇمكىندىكپەن دە قاۋىشارمىز.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن زارينا اسانوۆا.
