جيىندى اشقان «اتامەكەن» ۇكپ تورالقاسىنىڭ توراعاسى قانات شارلاپاەۆ كوميتەت ەلدىڭ تاۋ-كەن مەتاللۋرگياسى كەشەنىن بىرىكتىرەتىنىن, بۇل سالادا 200 000-نان استام ادام ەڭبەك ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, ناقتى سەكتوردا جۇمىس ىستەيتىن ەڭبەك ادامدارى ءۇشىن ەڭ باستىسى – تۇراقتىلىق پەن ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىم.
سالانى دامىتۋ ورنىقتى رەتتەۋ ساياساتىن, تۇسىنىكتى ءارى اشىق ەرەجەلەردى جانە مەملەكەتپەن ۇزدىكسىز ديالوگتى تالاپ ەتەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورمالاردىڭ ساپاسىنا تىكەلەي بايلانىستى. ق.شارلاپاەۆ بيزنەس قاۋىمداستىعىنىڭ توپتاسۋى مەن نەگىزگى زاڭ جوباسىندا جەتىلدىرىلىپ جاتقان نورمالارعا بايىپپەن قاراۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
«سوت شەشىمىمەن عانا»: تۇرعىن ءۇي قۇقىعىنا كەپىلدىكتى كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە كۇشەيتۋ ۇسىنىلدى
كوميتەت توراعاسى نيكولاي رادوستوۆەتس مەملەكەتتەگى جۇيەلى جاڭعىرتۋ ۇدەرىسىنە توقتالدى.
«ەل باسشىلىعى قولعا الىپ وتىرعان باستامالار – وزگەرىس ءۇشىن وزگەرىس ەمەس. بۇل – مەملەكەتتى جاڭعىرتۋعا, ادىلەتتى ءارى باسەكەگە قابىلەتتى ەكونوميكانى قالىپتاستىرۋعا قاجەتتى قادامدار», دەدى ول.
ن.رادوستوۆەتستىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان سوڭعى جىلدارى تۇراقتى ءوسىم كورسەتىپ كەلەدى, ەكونوميكانىڭ دامۋ قارقىنى شامامەن 6%-دى قۇرايدى. جاس ءارى تاۋەلسىز مەملەكەت ءۇشىن ينستيتۋتتاردى نىعايتىپ, ۇزاق مەرزىمدى ىلگەرىلەۋگە نەگىز قالايتىن رەفورمالاردى جالعاستىرۋ ماڭىزدى.
ونىڭ پىكىرىنشە, ۇسىنىلىپ وتىرعان وزگەرىستەردىڭ باستى ەرەكشەلىگى – ادامعا باسىمدىق بەرىلۋى. ازاماتتىڭ قۇقىعى, مۇمكىندىگى مەن باستاماسى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ وزەگىنە اينالماق. جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى اشىق, زاماناۋي ءارى دامۋعا باعدارلانعان مەملەكەت قالىپتاستىرۋدى كوزدەيدى.
«مەن ساياسي جۇيەنىڭ جاڭاشا قۇرىلىمعا كوشكەنىن كورەمىن – زاماناۋي, ينستيتۋتسيونالدىق, دامىعان ەلدەردە بۇرىننان قالىپتاسقان قاعيداتتارعا سۇيەنەتىن جۇيە. بۇل – باعدارلامالار باسەكەسى, جاۋاپكەرشىلىك جانە قوعامعا تۇسىنىكتى ەرەجەلەر. قوعامدىق-ساياسي ءومىر جەكەلەگەن تۇلعالاردىڭ امبيتسياسىنا ەمەس, ەلەۋلى قولداۋعا يە باعدارلامالارعا نەگىزدەلۋى ءتيىس. اشىق پىكىرتالاس پەن پارتيالىق باعدارلامالار ءوزارا ىقپالداستىقتىڭ جانە دامۋدىڭ تىرەگىنە اينالۋى قاجەت. ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جانە ساياسي ستراتەگيانى قالاي قۇرۋ كەرەكتىگى جونىندە سىندارلى ديالوگ ورىستەتۋىمىز كەرەك. مۇنداي وزگەرىستەردى قولداۋ قاجەت دەپ سانايمىن», دەدى كوميتەت توراعاسى.
جاڭا كونستيتۋتسيادا وتپەلى كەزەڭنىڭ بارلىق راسىمدەرى ناقتى جازىلادى
رەسپۋبليكالىق باعالى مەتالدار وندىرۋشىلەر قاۋىمداستىعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى قانات بايتوۆ كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ ساياسي جاڭعىرۋ عانا ەمەس, ينۆەستيتسيالىق تۇراقتىلىق فاكتورى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«كونستيتۋتسيالىق رەفورما ەل ەكونوميكاسىنىڭ قالاي داميتىنىنا, بيزنەس پەن ينۆەستورلار ءۇشىن ەرەجەلەردىڭ قانشالىقتى ايقىن ءارى ورنىقتى بولاتىنىنا تىكەلەي بايلانىستى», دەدى ول.
ك.بايتوۆتىڭ ايتۋىنشا, جوبا كىرىسپەسىندە جانە نەگىزگى قاعيداتتارىندا زاڭ ۇستەمدىگى, جەكە مەنشىكتى قورعاۋ جانە مەملەكەت, بيزنەس پەن قوعام مۇددەلەرىنىڭ تەڭگەرىمى ايقىن كورىنىس تاپقان. تاۋ-كەن مەتاللۋرگياسى كەشەنى ءۇشىن بۇل – تۇراقتى جۇمىس پەن دامۋدىڭ باستى شارتتارى.
«تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا كەشەنى – اۋقىمدى قارجى تالاپ ەتەتىن, ينۆەستيتسيالىق تسيكلى ۇزاق جوبالارعا نەگىزدەلگەن سالا. سوندىقتان كونستيتۋتسيادا مەنشىك قۇقىعىن, زاڭدىلىقتى جانە كاسىپكەرلىكتى قورعاۋ كەپىلدىكتەرىنىڭ كۇشەيتىلۋى ءبىز ءۇشىن ايرىقشا ماڭىزدى. بۇل ينۆەستورلار سەنىمىن ارتتىرىپ, جۇمىس جاعدايىن بولجامدى ەتەدى», دەدى ك.بايتوۆ.
ول سوت جۇيەسىنىڭ ءرولى مەن زاڭ ۇستەمدىگى قاعيداتىنىڭ ماڭىزىن دا ەرەكشە اتاپ ءوتتى. قۇقىقتىق جانە رەتتەۋشىلىك تاۋەكەلدەردىڭ ازايۋى ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە قوسۋ مەن قارجىلاندىرۋ تارتۋعا تىكەلەي اسەر ەتەدى.
«كونستيتۋتسيالىق رەفورمالاردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق اسەرى ورنىقتى دامۋ ۇستانىمىمەن تىعىز بايلانىستى. بۇل – جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ, وڭىرلەردى دامىتۋ, قوسىلعان قۇندى ارتتىرۋ جانە زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ. وسى باعىتتاردىڭ بارلىعىندا تاۋ-كەن مەتاللۋرگياسى كەشەنى ءداستۇرلى تۇردە ماڭىزدى ءرول اتقارادى. سونىمەن بىرگە بولاشاق ۇرپاق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىك قاعيداتى جەر قويناۋىن ۇتىمدى ءارى جاۋاپتى پايدالانۋعا نەگىز بولادى, سالانى جاڭعىرتۋعا جانە ەكولوگيالىق ءتيىمدى شەشىمدەردى ارتىق رەتتەۋسىز ەنگىزۋگە سەرپىن بەرەدى», دەپ تۇيىندەدى قانات بايتوۆ.
جيىنعا قاتىسۋشىلار كونستيتۋتسيالىق رەفورمانى قولدايتىندارىن ءبىلدىرىپ, سالا وكىلدەرىن قوعامدىق تالقىلاۋعا بەلسەندى قاتىسۋعا شاقىردى.
ەندى مىندەت ەمەس, قۇقىق: جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىندا قۇرىلتايعا قاتىستى نورما ناقتىلاندى
