– جايىلىمدىق مال شارۋاشىلىعىن وركەندەتۋ ماسەلەسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ 5 جىل بۇرىنعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ايتىلعان-دى. الايدا مەنىڭ ويىمشا, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى, وزگە دە جەرگىلىكتى وكىلەتتى ورگاندار بۇل ماسەلەگە وراي ءتيىستى ءىس-شارالاردى جۇرگىزبەگەنى كورىنەدى دە تۇرادى. ويتكەنى دالادا جايىلىپ جۇرگەن مال كورىنبەيدى. 2017 جىلدىڭ 20 اقپانىندا «جايىلىم تۋرالى» زاڭ قابىلدانعان كەزدە دە اجەپتاۋىر بەتبۇرىس بولاتىن شىعار دەپ كۇتكەن ەدىم, بۇل ءۇمىتىم دە اقتالماي كەلەدى. وتاندىق مال شارۋاشىلىعىن وركەندەتۋدىڭ ءتيىمدى ءتاسىلىنىڭ ءبىرى – جايىلىمداردى ءبىر جۇيەگە كەلتىرۋ ماسەلەسى سوزىلىپ بارادى, – دەيدى ول.
ونىڭ ايتۋىنشا, كەڭ-بايتاق ەلىمىزدىڭ دالالىق القابى جايىلىمدىق مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا وتە قولايلى. بۇعان تۇگەل وسپان ۇلى تۋىپ-وسكەن, ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن شالقار اۋدانىنان ءتيىستى دايەكتەر كەلتىردى.
– شالقار جەر كولەمى اۋقىمدى, نەگىزىنەن مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن ءوڭىر. ونىڭ ءبىر شەتى ىرعىزبەن جالعاسسا, ەكىنشى قاپتالىندا قىزىلوردانىڭ ارال اۋدانى ورنالاسقان. ۇستىرتكە قاراي بايعانين, باتىسىندا مۇعالجار اۋداندارى. ال ءوڭىردىڭ وڭتۇستىك-شىعىسى وزبەكستانعا قاراستى قاراقالپاقستان رەسپۋبليكاسىمەن شەكتەسەدى. 62 مىڭ شارشى شاقىرىم ايماقتى الىپ جاتقان ولكە ءتورت ت ۇلىك مال ءوسىرۋ ءۇشىن تاپتىرمايتىن قونىس. الايدا وسى مۇمكىندىك ءتيىمدى پايدالانىلماي ءجۇر, – دەدى بۇدان ءارى ت.مانبەتجان.
ەلدەن كەلگەن ازامات مالدى جايىلىمدا باعۋدىڭ ارتىقشىلىقتارىنا توقتالدى. بۇل جەردى توزدىرىپ, شاڭىن شىعارىپ, تابيعاتتى ءبۇلدىرۋ ەمەس. كەرىسىنشە, ءشوپتىڭ مالعا جۇعىمدى ازىق بولاتىن كەزىن قالت جىبەرمەۋ دەگەن ءسوز. جازدا شاۋىپ الىپ, قاجەت كەزىندە مالعا بەرەتىن جەم-ءشوپتىڭ كولەمى دە شەكتەۋلى. وعان قوسا, الدىن الا ازىرلەنگەن ازىق مالدىڭ قارنىن تويعىزار, الايدا ءنارلى دە ساپالى بولا بەرمەيدى. اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمىندا مال جايىلىمدا ءجۇرىپ جەيتىن وسىمدىكتىڭ 123 ءتۇرى بولاتىنى دالەلدەنگەن. ياعني جايىلعان كەزدەگى قورەكتى بورداقىلاۋ كەشەنىندە بەرىلەتىن راتسيون ايىرباستاي المايدى. ەڭ ءدامدى, ەڭ قۇنارلى ەت كەشەندە تۇرعان ەمەس, جايىلعان مالدىڭ ەتى. مىنە, مالدى جايىلىمدا باعۋدىڭ ارتىقشىلىعى وسىندا.
ء ار وسىمدىكتىڭ بەلگىلى ءبىر ءوسىپ-جەتىلۋ مەرزىمى, ونى جايىلىم رەتىندە پايدالاناتىن كەز بولادى. سونى زايا كەتىرمەگەن ءجون, ايتپەسە, قۇنارى جويىلىپ كەتەدى.
– جوعارىدا ايتقانىمداي, سان ءتۇرلى وسىمدىك پەن ءشوپتىڭ ءوسىپ-جەتىلۋ كەزەڭدەرى ءبىر-بىرىمەن سايكەس كەلە بەرمەيدى, مۇنى دا ەسكەرگەن ءجون. مىسالى, قوڭىرباس پەن تۇيەجاپىراقتىڭ ءوسىپ-ءونۋى ءبىر ايعا دا جەتپەيدى. ۋاقىتى كەلگەندە تەز قۋراپ كەتەدى. دەمەك, ونى شۇعىل پايدالانىپ, پايداعا اسىرۋ كەرەك دەگەن ءسوز. ال بۇلاردىڭ ازىقتىق قاسيەتى 1 جىلعا تاتىرلىق دەسەم قاتەلەسە قويماسپىن. باستى ايتايىن دەگەنىم, وسى ماسەلەلەر ەدى, – دەيدى كەيىپكەرىمىز.
اڭگىمەسىنىڭ اياعىندا تۇگەل مانبەتجان ارنايى كەشەن مەن قورادا قيمىل-قوزعالىسسىز, الدىنا تاستالعان قورەكتى كۇيسەي بەرگەن مالدان الىنعان ەت پەن سۇتتەن گورى, جايىلعان مالدىڭ ءونىمى الدەقايدا ءدامدى ءارى قۋاتتى بولاتىنىنا تاعى دا ەكپىن ءتۇسىردى. مالدى مۇمكىندىگىنە قاراي جايىلىمدا باعۋدىڭ ارتىقشىلىعى مەن تيىمدىلىگى وتە كوپ دەپ تۇيىندەدى.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقتوبە وبلىسى,
شالقار اۋدانى
