ايماقتار • 20 تامىز, 2018

كەنشىلەر قالاسى كوركەيە تۇسەدى

620 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

قالالى جەرلەردە وقۋشىلار دەمالىسى اتا-انالار ءۇشىن اجەپتاۋىر وزەكتى ماسەلە ەكەنىن قازىر بارلىعى بىلەدى. ءۇش اي بويى بالانى ۇيدەن شىعارماي وتىرۋعا بولا ما؟ دەمالىس لاگەرلەرى بار بالانى قامتي المايتىنى تاعى انىق. ال ۇيدە وتىرعان بالا زەرىگەدى, زەرىككەن سوڭ كوشەگە شى­عادى, بوس جۇرەدى. ساندالۋدان سان سوعىپ قالاتىندار دا كەزدەسەدى.  

كەنشىلەر قالاسى كوركەيە تۇسەدى

بۇل ماسەلە رۋدنىي قالاسىندا دا ءجيى كوتەرىلەتىن. سونىڭ ءبىرى قالا تۇرعىنى بەرەن ۇسەنوۆا ءجاسوسپىرىم ۇلى ابايدى قولىنان جەتەكتەگەندەي بولىپ ءجۇرۋشى ەدى. ارينە اباي سپورت سەكتسيالارىنا بارادى. بىراق بوس ۋاقىتتىڭ بارلىعىن ول سپورت زالدارىندا وتكىزبەيدى عوي. بالا­نىڭ اتى − بالا, ول دا وينا­عى­سى كەلەدى. بيىل بىتكەن يگى ءىس كەن­شىلەر قالاسىنداعى بار اتا-انانىڭ ويىنان شىققانداي بول­­­دى. پامپ-ترەك پەن سكەيت سايا­باعىن ورناتۋ باستاماسىن «سوكولوۆ-سارىباي كەن ءوندىرۋ بىرلەستىگى» اكتسيونەرلىك قوعا­مىنىڭ پرەزيدەنتى بەرەكە مۇحا­مەت­قاليەۆ كوتەرگەن بولاتىن. ويتكەنى ءوندىرىس باسشىسىن دا الىپ كاسىپورىندا ەڭبەك ەتەتىن 18 مىڭعا جۋىق جۇمىسشىنىڭ بالا تاربيەسى, كەنشىلەردىڭ دەمالىسى تۋرالى ماسەلە ويلاندىراتىن. كەن الىبىنىڭ باسشىلىعى 30 ميلليون تەڭگە ءبولىپ, قالانىڭ قاق ورتاسىنداعى الاڭنان پامپ-ترەك پەن سكەيت-ساياباعىن سالدى. ءسويتىپ ايناداي تەگىس جولداردا سكەيتبورد تەبۋ رۋدنىيلىق بار بالانىڭ دەمالىس ورنىنا  اينالدى.

– «بالا ويىنمەن وسەدى» دەيدى حالقىمىز. ءۇش اي جازدا بالا كەشكە قاراي ۇيدەن شىعىپ كەتسە بىرنارسەگە ۇرىنىپ قالا ما دەپ, ۋايىمداپ وتىراتىن ەدىم. سكەيت باق اشىلعالى بالام كەشكىلىك بوس ۋاقىتىن سوندا وتكىزەدى. ءارى ويىن, ءارى شىنىعادى. بالالار ءۇشىن وتە جاقسى بولدى, – دەيدى بەرەن ۇسەنوۆا. 

– ءبىز رۋدنىي قالاسىن تارتىمدى جانە زامان تالابىنا ساي دامىتا بەرۋىمىز كەرەك. سكەيت ساياباعى – ءبىزدىڭ جاستارعا قاجەت ۋاقىتتىڭ برەندى. ءبىز ولاردى ءار­دايىم قولدايمىز جانە سالاماتتى, جان-جاقتى دامىعان, قۋات­تى, وي-ءورىسى كەڭ جاستارعا ەرەكشە سەنىم ارتامىز. ءدال وسىنداي  جاستار «سوكولوۆ-سارىباي كەن ءوندى­رۋ بىرلەستىگىنىڭ» بولاشاق مامان­دارى دەپ بىلەمىز, – دەيدى «سسكوب» اق پرەزيدەنتى بەرەكە مۇحامەتقاليەۆ.

جاستار بولاشاعى ءۇشىن پا­تريوت­تىق قيمىل جاساعان تەك «سوكولوۆ-سارىباي كەن ءوندىرۋ بىرلەستىگى» عانا ەمەس. كوكتەمدە  كەنشىلەر قالاسىنداعى №2 گيمنازيا مەن №1 ورتا مەكتەپتە «قازاقستان ءالليۋمينيى» اكتسيونەرلىك قوعامى STEM لابوراتورياسىن جاساقتاپ بەردى. وندا وقۋشىلار ءتۇرلى روبوت­تارمەن تاجىريبەلىك جۇمىس­تار جۇرگىزەدى.  ولار مەكتەپ قابىر­عاسىنان-اق روبوت قۇراستىرۋدى, ولاردى وندىرىستە پايدالانۋدى بىلەتىن بولادى. ەرتەڭ جو­عارى وقۋ ورنىنا تۇسكەندە قينال­مايدى, بىلگەنىن ودان ءارى جالعاستىرادى. مۇمكىن ءوندىرىس پەن ەكونوميكانىڭ باسقا سالالارىندا تابىس كوزىنە اينالار جاڭالىقتار تابۋعا تالپىنار. بيزنەس كاسىپورىندارى بارلىعى 891 ميلليون تەڭگەگە ءتۇرلى الەۋ­مەتتىك كومەك كورسەتكەن.

– كەنشىلەر قالاسىن كوركەي­تۋدى تەك بيۋدجەتتىڭ ارقاسىنا جۇك­تەپ قويۋعا بولمايتىنىن «اتامەكەن» باعدارلاماسى ايقىن مەڭزەپ وتىر. رۋدنىي قالاسىندا بيزنەس سالاسى وكىلدەرىنىڭ تۋعان جەرگە جاساعان قولعابىسىن جەر­گىلىك­تى تۇرعىندار, ءىرىلى-ۇساق­تى كاسىپورىندار قولداپ كەتتى. قالانى كوركەيتۋ ءۇشىن جۇرتتىڭ بارلىعى دا كەن الىبى سەكىلدى ميلليونداپ قارجى بولە المايدى. اڭگىمە قارجىدا تۇرعان جوق ەكەن, قارەكەتتە ەكەن. ونى رۋدنىيلىقتارعا باستاماشىل­ جاستار دالەلدەدى, – دەيدى  «رۋحا­ني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى جوونىندەگى جوبالىق ءوفيستىڭ جەتەكشىسى ايبارشا سۋحانوۆا.

ايتسا ايتقانداي, رۋدنىي قالاسىنداعى دميتري زيۋبانەن­كو مەن دەنيس بويارسكي دەگەن جاپ-جاس جىگىتتەردى قازىر بۇ­كىل قالا تۇرعىندارى بىلەدى. ولار قالانىڭ ەسكى تۇرعىن اۋدانىنداعى پيونەر كوشەسىندە ورنالاسقان, سوناۋ 60-شى جىلدارى سالىنعان ەڭ ەسكى ۇيدەن وزدەرىنە ارزان باعاعا پاتەر ساتىپ الادى. توزىعى جەتكەن ۇيلەردىڭ اۋلاسىندا ولاردىڭ سابيلەرى وينايتىن   اۋلا دا, وتىراتىن ورىندىقتار دا بولمايتىن. ەكەۋى وزدەرى تۇراتىن ۇيلەردەگى تۇرعىنداردى ۇيىمداستىرىپ, ءار وتباسىنان اقشا جيناپ, ءۇيدىڭ سىرتىنا, اۋلاسىنا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى, بالالار وينايتىن الاڭ سالدى, گۇلزار جاسادى. ولاردىڭ بۇل يگى ءىسى ەسكى ۇيلەردە تۇراتىن وزگە تۇرعىندارعا دا قوزعاۋ سالىپ ەكى جىگىتتىڭ باستاماسىمەن تاعى دا 5-6 ءۇي وسىنداي جوندەۋدەن ءوتتى. بىلتىر جۇدەپ-جاداعانداي بولىپ تۇراتىن ەسكى ۇيلەردىڭ قازىر سىرتى بويالىپ, اۋلاسى جايناپ سالا بەردى.

رۋدنىي قالاسىنداعى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر سپورت مەكتە­بىنىڭ ديرەكتورى ۆالەري گالىم­زيانوۆ­تىڭ باستاۋىمەن باسكەتبولشىلار توبى باستاما كوتەرىپ, وزدەرى اقشا جيناپ, توزىپ كەتكەن 2 باسكەتبول   الاڭىن جوندەدى. سپورتشىلار ونى تاپسىرار كەزدە مىندەتتى تۇردە جولداستىق كەزدەسۋلەر وتكىزىپ وتىرادى.

– كەنشىلەر قالاسىندا وسىنداي باستامالار قازىر كوبەيىپ, داستۇرگە اينالىپ بارادى. مى­سالى, قالاداعى  «حوروشەە دەلو» گازەتىنىڭ رەداكتورى ەسەنگەلدى قۋانىشباەۆتىڭ باستاماسىمەن جاسالعان جوبا دا قىزىق. ولار گازەتتى ساتقاندا ءار داناسىنان 5 تەڭگەنى ادەيى اشقان جي­ناق شوتىنا اۋدارىپ وتىرادى. ولارعا قالاداعى «تاكسي سانا» كاسىپورنى  قوسىلدى, ءار مىنگەن جولاۋشى تولەگەن اقىدان بەلگىلى پايىز اقشا الگى شوتقا سالىنادى. تۇرعىندار ءجۇز مىڭ تەڭگە جيناسا, رەداكتور باستاماسىمەن جينالعان قوردان وعان  ءۇش ءجۇز مىڭ تەڭگە قارجى قوسىپ, بالالار الاڭىن سالادى. وسى تاسىلمەن ولار قالادا 4 بالالار الاڭىن سالىپ بەردى, – دەيدى ايبارشا سۋحانوۆا.

رۋدنىي قالاسىنىڭ قاراپا­يىم تۇرعىنى اناتولي قادىرمە­نوۆ­تىڭ باستاماسى جاستار, قالا اكىمدىگى, جالپى قالالىقتار تاراپىنان وتە قىزۋ قولداۋ تاۋىپ­ وتىر. اناتولي كوكتەمدە تو­بىل وزەنىنىڭ جاعاسىن تازالاۋ­عا كىرىسكەن. ءبىراز جىلدان بەرى لاس­تانىپ كەتكەن وزەن جاعاسىنان جينالعان قوقىس توننالاپ سىرتقا شىعارىلىپ, كوزى جويىلعان. جۇرتتىڭ شومىلاتىن, دەمالا­تىن, قىدىراتىن ورنى ايناداي تازارىپ, تابيعات ءبىر سەرگىپ قالعانداي بولدى.

مىنە, كەنشىلەر قالاسى كوپ­تىڭ قارەكەتىمەن, ىقىلاسىمەن گۇلدەنىپ, كوركەيە ءتۇستى. تۋعان جەردىڭ قاسيەتى بولار, بۇل.

 

ءنازيرا جارىمبەت,

«ەگەمەن قازاقستان»

قوستاناي وبلىسى,

رۋدنىي قالاسى

سوڭعى جاڭالىقتار