قازاقستاندىقتار ءۇشىن ەڭ قاسيەتتى دە قاستەرلى تاۋەلسىزدىك كۇنى جاڭاوزەندىك قانداستارىمىزدىڭ ورەسكەل تىرلىگى ءبارىمىزدى ءدۇر سىلكىندىردى, كوڭىلىمىزگە كىربىڭ ۇيالاتىپ, ەڭسەمىزدى ءتۇسىردى.
جاڭاوزەن قالاسىنداعى كەلەڭسىزدىكتەر – تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ باتىل, ەركىن قادامدارىن كورە الماعان, تاسادا تۇرىپ تاس اتقان سىرتقى كۇشتەردىڭ جىمىسقى, زالىمدىق ءىس-ارەكەتى, ارام پيعىلى.
مۇنداي ارانداتۋشىلىقتى تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعىن كەشەگى كۇنگە ريزاشىلىق ءبىلدىرىپ, ەرتەڭگە ۇلكەن ءۇمىت ارتىپ, كوتەرىڭكى كوڭىلمەن اتاپ وتكەن ۋاقىتقا تۋرا كەلگەندىگى بۇكىل قازاقستاندىقتاردىڭ اشۋ-ىزاسىن كەلتىرىپ, ۇلكەن الاڭداتۋشىلىق تۋعىزدى. مۇنى ۇلتتىق قۇندىلىقتار مەن ەلدىك نامىسىمىزدى تاپتاپ, ءبىرتۇتاس قازاقستاندىقتاردىڭ رۋحاني نەگىزىن قۇردىمعا كەتىرۋگە باعىتتالعان ادەيى ۇيىمداستىرىلعان ءىس-ارەكەت دەپ سانايمىز.
بۇل – ەلدىڭ سۇتتەي ۇيىعان بىرلىگىنە سىزات ءتۇسىرىپ, ونى ىشتەي ىدىراتۋ, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تامىرىنا بالتا شابۋ, اسقاقتاعان ارمانىمىزدى تۇبىرىمەن قۇرتۋ, ەلىمىزدىڭ جوعارى بەدەلىنە نۇقسان كەلتىرۋ.
ارينە, بۇل انايىلىقتىڭ ادىمى قىسقا, بارار جەرى, باسار تاۋى جوق.
بۇدان بىلاي ءبىز «ساقتانساڭ ساقتايمىن» دەگەن دانالىقتى ۇنەمى ەسكە الىپ, ءار قادامىمىزعا باعا بەرىپ وتىرۋىمىز كەرەك.
مۇنداي ارانداتۋشىلىق ەلىمىزدىڭ تىنىش, بەيبىت تىرشىلىگىنىڭ شىرقىن بۇزا المايتىنىنا سەنەمىن. ويتكەنى, ءاربىر قازاقستاندىق تاۋەلسىزدىكتىڭ شىن باعاسىن بىلەدى. تاۋەلسىز, ەركىن ءومىر ءسۇرۋدىڭ قانداي تاماشا, جاسامپاز قۇندىلىق ەكەنىن جاقسى تۇسىنەدى. وسىنداي ەركىندىكتى, بيىكتىكتى ءبىزدىڭ اتا-بابامىز ءومىر بويى اڭساعان, سول ءۇشىن كۇرەسىپ وتكەن.
پرەزيدەنتىمىز ن.ءا.نازارباەۆ وسى وقيعاعا بايلانىستى سوزىندە: «وسى ورايدا, مۇنايشىلاردىڭ ەڭبەك داۋىن وزدەرىنىڭ قىلمىستىق نيەتتەرى ءۇشىن وسى جاعدايدى پايدالانىپ قالعىسى كەلگەن بۇزاقىلاردىڭ ارەكەتىمەن شاتاستىرۋعا بولمايدى. ءبىز بۇل ىسپەن كىم اينالىسقانىن, قايدان قارجىلاندىرىلعانىن اشاتىن بولامىز. وسى جىلدار ءىشىندە جاڭاوزەن حالقىنىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن شەشۋ ءۇشىن كوپتەگەن شارالار اتقارىلدى. جالاقى كولەمى جوعارىلادى. ءار ەلدە شاشىراپ جۇرگەن وتانداستارىمىزدى جاڭاوزەنگە شاقىردىق. ولارعا بارلىق جاعدايدى جاسادىق. وسى ءۇشىن ولار مەملەكەتكە ريزا بولۋى ءتيىس» دەگەن ءسوزدەرى كوپتەگەن جايتتەردەن حابار بەرەدى.
بۇل قاسكۇنەمدىكتىڭ ارعى جاعىندا ەلىمىزدەگى ماڭىزدى ساياسي ءوزگەرىستەرگە اسەر ەتۋ پيعىلى جاتقانىن ەستەن شىعارماۋىمىز كەرەك. الەمدىك ەكونوميكالىق داعدارىس, جەكەلەگەن ەلدەردە ساياسي تۇراقسىزدىق بەلەڭ الىپ تۇرعان ءدۇربەلەڭى مول مىنا زاماندا رەسپۋبليكا تاۋەلسىزدىگىن قۇرمەتتەپ, ونى ودان ءارى تۇراقتى ۇستاپ تۇرۋعا ءبارىمىز ءبىر اتانىڭ بالاسىنداي بىرىگۋىمىز قاجەت.
تاريحتىڭ تالاي «تار جول, تايعاق كەشۋىنەن» امان ءوتكەن, ءتورت قۇبىلاسىن ءتۇگەندەپ, بارشا الەمگە تانىلىپ, اياعىنان نىق تۇرعان حالقىمىزدىڭ ەرەن ەڭبەگى مەن شىدامدىلىعى, سابىرلىلىعى, ءتوزىمدىلىگى, دانالىعى جانە ەلباسى – ۇلت كوشباسشىسىنىڭ جان-جاقتى ويلاستىرىلعان ساليقالى, سارابدال ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان كوپتەگەن سىناقتاردان سۇرىنبەي ءوتتى. 20 جىل ءىشىندە جاۋلارىمىز كۇيىنىپ, دوستارىمىز ءسۇيىنەتىندەي كولەمدى ءناتيجەلەرگە قول جەتكىزدىك. ەكونوميكامىز نىعايىپ, ۇدەمەلى يننوۆاتسيالىق-يندۋستريالىق دامۋ جولىنا تۇسكەن, بۇكىل الەمنىڭ نازارىن وزىنە اۋدارتقان الدىڭعى قاتارداعى ەلگە اينالدىق. قازاقستاننىڭ وسىنداي اۋقىمدى تابىستارى, قازاقستاندىق دامۋ جولى كەيبىر تەرىس پيعىلداعى كۇشتەرگە ۇناماعان كورىنەدى.
ءبىز 20 جىلدىڭ ىشىندە جاڭارعان قازاقستانعا كۋامىز. ءاربىر قازاقستاندىق ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىككە قانداي اۋىر جولداردان ءوتىپ, قيىندىقپەن قول جەتكىزگەنىن باعالاي بىلۋگە مىندەتتى. قازىرگى جەتىستىكتەرىمىزدى ماقتان تۇتامىز, گۇلدەنگەن كۇشتى قازاقستاندى قولدايمىز!
ۇيىعان ۇلت رەتىندە ەلباسى – ۇلت كوشباسشىسىنىڭ توڭىرەگىنە بۇرىنعىدان دا تىعىز توپتاسىپ, تاۋەلسىزدىگىمىزدى نىعايتا ءتۇسىپ, ەلىمىزدىڭ مەرەيىن وسىرە بەرەيىك. تاۋەلسىزدىك – ءبىزدىڭ ەڭ باستى جەتىستىگىمىز, ال ونى دامىتۋ مەن قورعاۋ – ازاماتتىق بورىشىمىز بولىپ قالا بەرمەك.
ءۋاليحان بيشىمباەۆ, م.و.اۋەزوۆ اتىنداعى وقمۋ رەكتورى, قر ۇعا اكادەميگى, پروفەسسور.
شىمكەنت.