تورايعىر اۋىلى باياناۋىلعا بارار جول بويىندا. تابيعاتى كوز سۇرىندىرەر تاۋ ىشىندە, كول جاعاسىندا ورنالاسقان. كول سۋى بيىك قۇزدى شىڭداردىڭ تۇبىنەن تولقىندانا جارىسا شىعىپ, جاعاعا سوعىلادى. تۇستىك جيەگىندە ۇشكىر باستى بيىك شىڭ – نايزاتاس تۇر. اشىق بەتى كولگە قاراعان سۋ ۇستىنە اسىلا بىتكەن ۇڭگىرتاس ۇڭىرەيەدى. تاۋ تۇبىنەن اۋليەبۇلاقتىڭ سۋى اعىپ جاتىر.
وسى ءبىر سۇلۋ جەردە اقىن سۇلتانماحمۇت تورايعىروۆتىڭ مەرەيتويىنا ارنالعان رۋحاني-مادەني مەرەكەنىڭ ءوتۋى دە عاجاپ. عاجايىپ تابيعات اياسىندا, بيىك قۇزدى تاۋ باۋرايىندا وسكەن ءورشىل اقىن سۇلتانماحمۇت حح عاسىردىڭ باسىنداعى قازاق قوعامىنىڭ شىندىعىن, جاڭاشىل وي-پىكىرىن جىگەرلى ولەڭدەرى ارقىلى ايتا ءبىلدى.
اقىن ۇلىن ەسكە العان اقبەتتاۋدىڭ باۋرايىنداعى اۋىلدا جاعالاي كيىز ۇيلەر تىگىلىپ, اقشاڭقان ەتنواۋىلدار ءتىزىلدى. قولونەر بۇيىمدارىنىڭ ءتۇر-ءتۇرىن كورەسىز, ويۋ-ورنەك سالىنعان سان الۋان كيىم, قۇراق كورپەلەر, ات ابزەلدەرى دەيسىز بە, بارلىعى دا وسى ءبىر كۇننىڭ ءمان-ماڭىزىنا ساي جينالعان دۇنيەلەر كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلدى.
تويعا كەلگەن قاۋىم تورايعىر اۋىلىنىڭ جانىنداعى ەتنواۋىلدى ءان مەن كۇيگە بولەدى. ءار اۋداننىڭ ۇيلەرى تىگىلدى. بۇحار جىراۋ, ءماشھۇر ءجۇسىپ, مۇسا شورمانوۆتىڭ اتىمەن اتالعان اۋىلدار جانە «قازاق اۋىلى», ءتىپتى «رۋحاني جاڭعىرۋ» دەپ اتالاتىن كيىز ۇيلەر دە قوناقتارىن قۇشاق جايا قارسى الدى.
ال «اباي», «اۋەز عۇمىر», ء«يمانجۇسىپ», «كوكتاۋ», «تاڭ الدىندا», «ۇشقوڭىر. پرەزيدەنتتىڭ بالالىق شاعى», «تۇڭعيىق» سىندى تۋىندىلاردىڭ اۆتورى, جەرگىلىكتى سۋرەتشى جاسىباي قابىلدينوۆ تورايعىر اۋىلىنىڭ اسەم تابيعاتىن قاس-قاعىم ساتتە قاعاز بەتىنە ءتۇسىرىپ, جۇرتشىلىقتى تاڭعالدىردى.
مەرەيتويعا وبلىس اكىمى بولات باقاۋوۆ باستاعان قوناقتار, اقىن-جازۋشىلار قاتىستى. بارلىعى دا تورايعىر اۋىلى ماڭىنداعى اقىن كەسەنەسىنە بارىپ قۇران باعىشتادى. سۇلتانماحمۇت مۋزەيىن ارالاپ كوردى. قازىر مۋزەيدىڭ الداعى ۋاقىتتاعى قىزمەتى, كۇتىمىنە وراي ءتيىستى جۇمىستار دا اتقارىلۋدا. اقىننىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي 1993 جىلى كەسەنەسىن ماڭعىستاۋدىڭ اق تاسىنان سالۋعا زامانىمىزدىڭ زاڭعار جازۋشىسى ءابىش كەكىلباەۆتىڭ ۇلەس قوسقانى بەلگىلى.
كەلەسى كەزەكتە تابيعات اياسىندا قۇرىلعان ساحنا تورىندە رەسپۋبليكالىق ونلاين-ءمۇشايرانىڭ جەڭىمپازدارى ماراپاتتالدى. قازىلار القاسىنىڭ توراعاسى, اقىن, قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارما توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى اقبەرەن ەلگەزەك شىعىس قازاقستان وبلىسىنان كەلگەن راۋان قابيدولدينگە باس جۇلدەنى تابىس ەتتى. ونلاين-داۋىس بەرگەن وقىرمان مەن قازىلار القاسى ونىڭ «اقىننىڭ التايعا كەلۋى» اتتى تۋىندىسىن جوعارى باعالادى.
شىمكەنتتىك اقىن باتىرحان سارسەنحان ءبىرىنشى, ەكىنشى ورىندى قارلىعاش قاباي مەن ۇمتىل زارىققان ۇلى يەلەندى. ءۇشىنشى جۇلدەنى الماتىلىق ايدانا قايساربەكقىزى, كوكشەتاۋلىق قايرات سەيتقازين, پاۆلودارلىق جارقىنبەك امانتاي ۇلى الدى.
سونىمەن بىرگە سۇلتانماحمۇت تورايعىروۆ اتىنداعى ارنايى جۇلدەگە جەرلەسىمىز جولامان ايتكەن يە بولدى.
مەرەيتويعا ارنالعان مادەني, سپورتتىق ءىس-شارالار ءداستۇرلى انشىلەردىڭ ءبىرىنشى رەسپۋبليكالىق ءان بايقاۋىمەن جالعاستى. ەلىمىزدىڭ وڭىرلەرىنەن كەلگەن جاس اقىندار ولەڭدەرىن ارنادى.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان»
پاۆلودار وبلىسى,
باياناۋىل اۋدانى
