تەاتر • 13 شىلدە, 2018

سالتانات احمەتوۆا: وپەرا – ورە تالعايتىن ونەر

530 رەت
كورسەتىلدى
17 مين
وقۋ ءۇشىن

سالتانات احمەتوۆا, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ جەتەكشى ءسوليسى

سالتانات احمەتوۆا: وپەرا – ورە تالعايتىن ونەر

– سالتانات, ءسىز ءبىرجان, اقان, ۇكىلى ىبىرايداي التى الاشتىڭ ارداعى اتانعان سال-سەرىلەر اسقاق­تاتا ءان سالىپ وتكەن كوكشە وڭىرىندە تۋىپ-وسكەندىكتەن ونەرپاز بولماسقا قاقىڭىز دا جوق سياقتى ما, قالاي ءوزى؟

– قايدان بىلەيىن, جاڭاعى ايتقان جاقسى-جايساڭدار اۋناعان توپىراقتان ما­عان دا بىردەڭە جۇققان شىعار. ونىڭ ۇستىنە ارقا اقيىق­تارىنىڭ اندەرى ۇلكەن توي-جيىنداردا, وتباسىلىق داس­تارقان باسىنداعى وتىرىس­تاردا ۇلكەندەردىڭ ورىنداۋىندا ءجيى شىرقالاتىن. وسىنىڭ ءبارى اسەر ەتتى مە, ايتەۋىر ونەرگە قۇشتارلىعىم تىم ەرتە وياندى. كوزىمدى جۇمسام ساحنا تورىندە سانسىز قوشەمەتكە بولەنگەن ءارتىس كەيپىندەگى ءوزىمدى كورەتىنمىن. جان-دۇنيەمدى ارباعان سول سيقىردىڭ كۇشىن سەزدى بىلەم, انام قولىمنان جەتەكتەپ اپارىپ كوكشەتاۋ قالاسىنداعى شىعارماشىلىق ۇيىندەگى بالالار ستۋدياسىنا كىرگىزىپ جىبەردى. ودان سوڭ ءتاي-ءتاي باسقان تالابىمدى ۇشتاۋ ءۇشىن مۋزىكا مەكتەبىنە بەردى. پيانينو سىنىبىندا وقىپ جۇرسەم دە مۇعالىمدەرىم ءاۋ دەيتىن قابىلەتىمنىڭ بارىن بايقاپ قالىپتى. سويتسەك, مەنىڭ داۋىسىم كىشكەنتاي كەزىمنەن-اق اكادەميالىق ۆوكالعا بەيىم بولعان كورىنەدى.

– سوندا و باستان وپەرا­نىڭ اۋىلىنا باراتىن جول­عا تۇسكەن بولدىڭىز عوي. كوپ­تەگەن قۇربىلارىڭىز سە­كىلدى ەستراداعا قۇمارت­پا­عانىڭىز «قىزىق» ەكەن.

– ءسوزدىڭ شىنى كەرەك, وندا مەن وپەراڭىزدىڭ نە ەكەنىن بىلمەيتىنمىن. ەلدەن قالماي سول ۋاقىتتا كەڭىنەن تاراعان ەسترادالىق اندەردى ايتاتىنبىز. بىراق نەگە ەكەنىن قايدام, كۇمىس كومەي بيبىگۇل تولەگەنوۆانىڭ «بۇلب ۇلىن» تىڭداعاندا راديونىڭ ىشىنە كىرىپ كەتە جازدايتىنمىن. كەي تۇستارىندا ءتىپتى, قوسىلا كەتىپ, الىمە قاراماي جوعارى نوتالاردى الۋعا تالپىناتىنىمدى قايتەرسىز. كۇرمەۋى قيىن كۇردەلى ءاننىڭ يىرىمدەرى يكەمىمە كونسە توبەم كوككە ەكى-اق ەلى جەتپەي قۋاناتىنمىن. ءسىرا, الدەبىر ىشكى تۇيسىكپەن كلاس­سيكالىق جانردىڭ جانى­ما جا­قىندىعىن تۇسىنسەم كەرەك.

بىردە بىزگە وبلىستىق في­لار­­مونيانىڭ ارتىستەرى كەلىپ كونتسەرت قويدى. سوندا ءبىر تەنور داۋىسىن كوكتە تەربەپ تۇرىپ العان ساتتە كەرەمەتتەي عاجايىپ كۇي كەشكەنىم ەسىمنەن كەتپەيدى.

تۋرا سول جولى ماعان تۇڭ­عىش رەت انشىلىككە بەت بۇرۋ تۋرالى وي كەلدى-اۋ دەيمىن. ال­گىندە اڭگىمە بارىسىندا بايان­­دالعانداي داۋىسىم اكا­دەميالىق اندەردى ايتۋعا لا­يىق­تالىپ قويىلعاندىقتان ەسترادانىڭ ء«الاۋلايلارىن» اۋەلەتۋگە ادەتتەنە المادىم.

– سونىمەن مەكتەپ بىتىر­گەن سوڭ كونسەرۆاتورياعا ءتۇستىڭىز...

– جوق. وعان دەيىنگى «وديس­سەي وقيعالارىن» قايدا قوياسىز. اسىقپاي سولاردى ايتايىن.

– ەكى قۇلاعىم وزىڭىزدە ەندەشە.

– مەن ورتا ءبىلىم جونىندەگى اتتەستاتتى ون ءتورت جاسىمدا الدىم ەمەس پە.

– ويپىرماي, وندا ۆۋندەركيند بولدىڭىز عوي...

– مەكتەپ-ليتسەيدى جەدەل­دەتىلگەن باعدارلامامەن وقىپ بىتىرگەنىم بولماسا, ەرەك قابى­لەتپەن ەرەكشەلەنەتىندەي ەشتە­ڭەم جوق.

جارايدى, ەڭ باستىسى بۇل ەمەس. قۋانىشىم قوينىما سىيماي, جۇرەگىم الىپ-ۇشىپ جۇرگەندە كونشۋلى كوڭىلىمدى سۋ سەپكەندەي باسقان جاعىمسىز جاڭالىق ەستىدىك. جوعارى وقۋ ورىندارىنا ۆوكاليستەر ون جەتىگە تولعاننان كەيىن عانا قابىلدايدى ەكەن.

– مىنا قىرسىقتى قارا­ڭىز.

– ويلاماعان جەردەن وما­قاسا قۇلاعانداي قاتتى ابىرجىپ قالدىم. ەندى نە ىستەۋ كەرەك؟ اينالامداعىلارمەن ءارى-بەرى اقىلداسىپ, ۋنيۆەر­سيتەتتىڭ شەت تىلدەر فاكۋل­تەتىنە قۇجات تاپسىرۋ جونىن­دە شەشىم قابىلدادىم. ەكى-ءۇش جىل ەرمەك قىلا تۇ­­رايىن. سوسىن ءوزىمنىڭ ونە­­رىمدى ورىستەتەمىن. الاي­دا اكە-شەشەم مەنىڭ ەرەسەك قىز-جىگىتتەرمەن بىرگە وقىعانىمدى قالاماپتى. ويت­كەنى مەن سول كەزدە اۋلادان الىس ۇزامايتىن ويىن بالاسى ەدىم.

اقىرى مامام امالىن تاۋىپ, كوكشەتاۋداعى ءبىر­جان اتىنداعى مۋزىكالىق كوللەدجدىڭ بوساعاسىنان اتتاتتى. مەكتەپتى ۇزدىك بىتىر­گەندىكتەن جانە مۋزىكالىق ساۋاتىم بولعاندىقتان مۇندا­عىلار ەمتيحان الىپ قينامادى. تەك بەرىلگەن مۋزىكالىق شى­عار­مانى شىرايىن شىعا­رىپ ورىنداعانىمدى قاناعات تۇتتى.

كوللەدجدە قاناتىمدى قاتايتقان ۇستازدارىمنىڭ قاتارىنان جاقىپ مۇحا­ما­دي ۇلى كوشكىنباەۆتى بولە-جارا اتاعانىم ابزال. تالانت­تىڭ تايىن مىنگەن تۇستا ءدال وسىنداي جايساڭ جاننىڭ كەزدەسكەنىنە شۇكىرشىلىك ەتە­مىن. وكىنىشكە قاراي, قازىر ارامىزدا جوق. پاراساتتى پەداگوگىم كاسىبي شەبەرلىگىمدى ۇشتاپ قانا قويماي, ادامي اسىل قاسيەتتەردى بويىما ءسىڭىرىپ باققانىن قايتىپ ۇمىتايىن.

جاقىپ اعام استانادا وت­كەن كونكۋرسقا كەلگەنىمىزدە قا­زىلار القاسىنىڭ ءتور­ايى­مى بولىپ وتىرعان بەل­گىلى وپەرا ءانشىسى حورلان قا­ليلامبەكوۆامەن تانىستىرىپ, مەنى تىڭداپ كورۋىن ءوتىندى. سونداي-اق كەلەسى جى­لى وسى اس­تاناداعى مۋزىكا اكادەميا­سىنا وقۋعا تۇسكىم كەلەتىنىن ەسكەرتتى.

اقىرى ونىڭ ايتۋىمەن حورلان اپايدىڭ كلاسىنا قابىلداندىم. ءتيىستى سى­ناقتاردان سۇرىنبەي وتكەن­نەن كەيىن, ارينە. ساحنالىق تاجىريبەسى مول ساڭلاقتىڭ تاربيەسىن الۋ ءوز الدىنا ءبىر باقىت. ستۋدەنتتەرىنە كور­سەتەر ونەگەسى كوپ. ۆوكال تەح­نيكاسىن جەتىك بىلەدى. وبرازعا ەنۋ تاسىلدەرىن مەڭ­گەرۋگە, شا­كىرت­تەرىنىڭ وزدەرى نە جا­يىن­دا اندەتىپ تۇرعانىن تۇسىنە بى­لۋگە باۋليدى. جالپى, ءوزىمدى تا­لىمگەرلەر جاعىنان جولى بول­­عان­داردىڭ ساناتىنا قوسامىن.

– قازىرگى ەسترادا وكىل­دەرىنە قاراعاندا وپەرا انشىلەرىنىڭ قاراپايىم حالىق اراسىنداعى تانى­مالدىعى ازداۋ ەكەنى جاسى­رىن سىر ەمەس. ستاديون تولى كورەرمەن جينايتىن دا, تەلەديدار ەكرانىنان تۇس­پەيتىن دە, شوۋ-بيزنەستىڭ قىزىعىن كورەتىن دە سولار. قازاق­تىڭ توي-تومالاعىندا قالتا تومپايتاتىن دا وسى داۋىس دياپازونى ەكى وكتاۆادان اسپايتىن جۇلدىزسىماقتار شەرۋى جۇيكەڭىزدى جۇندەي تۇتپەي مە؟

– ۇيرەنشىكتى ءۇردىس بولعان­دىقتان بالەندەي باس اۋىرتىپ جاتپايمىن. دەگەنمەن ەپتەپ وكىنەتىن ساتتەرىمنىڭ بو­لاتىنىن مويىنداۋعا ءتيىس­پىن. تاماعىمىزدى جىرتىپ اق تاڭنان قارا كەشكە دەيىن ازىرلىك جاسايمىز. ودان كوپشىلىكتىڭ الدىندا جاندى داۋىسپەن اۋىر پارتيالاردى ورىندايسىڭ. ال ەستراداداعى ارىپتەستەرىمىز فونوگراممامەن اۋىزدارىن جىبىرلاتىپ قانا قانجىعالارىن مايلاپ قايتادى. بىزدە نەلىكتەن ەكەنىن بىلمەيمىن, كلاسسيكالىق ونەر ءوز دارەجەسىندە باعا­لان­باي­دى. بۇل سالا كو­رەر­­مەننىڭ كوكىرەك كوزى اشىق, ينتەللەكتۋالدىق دەڭ­­­گەيى جوعارى بولعانىن سۇ­يە­دى. راسىمەن دە وپەرا ورە تالعايتىن ونەر. وسىدان با­رىپ ول بىرەۋگە ۇنايدى, بىرەۋگە ۇنامايدى.

– مۇمكىن قازاقتىڭ قا­نىنا سىڭبەگەن ويىن-سا­ۋىق ءتۇرى بولعاندىقتان جا­تىرقايتىن شىعارمىز.

– ەۋروپادان ەنگەندىكتەن ءتول مادەنيەتىمىزدىڭ ءتورىن ۇسىنۋعا ۇمتىلمايتىنىمىز بايقالادى. بالكىم, تۇبىندە جاعداي تۇزەلەر.

– ۇلكەن ساحناعا العاش قاشان شىقتىڭىز؟

– بالالار شىعارما­شى­لىعىنا ارنالعان كونكۋرس­تارعا قاتىسىپ جۇرگەنىمدە كوكشەتاۋداعى مادەنيەت سارايىنىڭ ساحناسىنا كوتە­رىلگەنىمدى مارتەبە سانادىم. كوللەدجدىڭ سوڭعى كۋرسىندا ءبىز جوعارىدا ەسكە الىپ وتكەن جاقىپ مۇحامادي ۇلىنىڭ جەتەكشىلىگىمەن «التىن كىلت» اتتى وپەرانى ساحنالادىق. سونىڭ ارقاسىندا اتىمىز ءبىراز جەرگە باردى. بىردە كول­لەدجىمىزگە استاناداعى كۇلاش بايسەيىتوۆا اتىن­داعى وپەرا جانە بالەت تەا­ترىنىڭ باس ديريجەرى ابزال مۇحيددينوۆ كەلىپ, سپەك­تاكلىمىزدى كوردى. ءسىرا, ۇناعان بولۋى كەرەك, شىعار­ماشىلىق توبىمىزدى ەلور­داعا شاقىردى. بۇل ەندى ءوڭىمىز تۇگىل تۇسىمىزگە كىرمەگەن جاعداي-تۇعىن. باقىتتان باسىمىز اينالدى. ۇلكەن تولقۋ ۇستىندە باس شاھارعا باردىق. وركەستردىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن ويىن قويدىق. كورەرمەندەر ىقىلاسى كوڭىلىمىزدى كوككە ورلەتتى. زال تولى ورىمدەي ورەندەر بىزگە گۇل ورنىنا ءتاپ-ءتاتتى تورت سىيلاعاندارىن ءالى ۇمىتپايمىن.

– ايتپاقشى, اناۋ بالەت بيشىلەرى قاتاڭ ديەتا ۇستايدى. ءتاتتى-تاپسەر جە­­مەيدى. ارتىق اۋقات اۋىر تيەدى. دەنە سىمباتى بۇ­زى­لادى دەگەندى ءجيى ەستي­مىز. وسىنىڭ جايى وپەرا ان­شىلەرىندە قالاي؟

– ال مەن سىزگە ءدال وسى بالەت ارتىستەرى تاماقتى تالعا­ماي سوعادى دەسەم سەنەسىز بە؟! ويتكەنى جانكەشتى جات­تى­عۋلاردان سوڭ اراندارى اشىلماي قايتەدى. شوكولادتى دا جەيدى, گاز­دالعان سۋسىنداردى دا ىشە­دى. ويتكەنى كەيىن بۇل كالوريالار رەپەتيتسيالاردا شەلەكتەپ توگىلگەن تەرمەن شىعىپ كەتەتىنىن بىلەدى.

ارينە تاماقتانۋ مەن داۋىس اراسىندا بايلانىس بارى انىق. ەگەر ەتجەڭدىلەۋ بولساڭىز, ءان شىرقاۋ الەۋە­تىڭىز دە ارتادى. ونى بىلتىر ورازا ۇستاعاندا بايقادىم. ىشپەسەڭ, جەمەسەڭ كۇشتى قاي­دان الاسىڭ دەگەندەي. كەي­بى­رەۋلەردىڭ پايىمداۋىنشا, انشىلەر اۋىزدارىن اشسا بولدى ادەمى اۋەندەر قۇيقىلجي جونەلەتىن ءتارىزدى. مۇلدەم ولاي ەمەس ەكەنىن قايدان ءبىلسىن. قانشاما قۋات قاجەت. ونىڭ ۇستىنە وپەرادا اريا ايتىپ قانا قويماي, وبرازعا ەنىپ وينايسىڭ عوي. قىرۋار قيمىل-قوزعالىس جاسايسىڭ. سپەكتاكلدە كيگەن كويلەگىڭ سىعىپ الارداي سۋ بولاتىنىنان بىلايعى جۇرت بەيحابار. بۇرىندارى وپەرا انشىلەرى نەگىزىنەن ءىرى بولاتىن. بۇگىندە ءسال باسقاشالاۋ. رەجيسسەرلەر باستى رولدەگىلەردىڭ قىپشا بەلدەرى قيىلىپ, قۋىرشاقتاي قۇل­پىرىپ كورەرمەن كوز­ايى­مىنا اينالعانىن قا­لايدى. دۇرىس قوي. بىراق سىرت­قى سۇلۋلىققا باسا ءمان بەرىلىپ, داۋىس دياپازونى ەسكە­رىلمەي قالماسا بولعانى دا.

– «استانا-وپەرا» تەات­­رى­نا قالاي كەلىپ قالدى­ڭىز؟

– مۋزىكا اكادەمياسىنىڭ ءۇشىنشى كۋرسىن بىتىرگەندە كۇلاش بايسەيىتوۆا اتىنداعى وپەرا جانە بالەت تەاترىنا قابىلدانىپ, الدىمەن ستاجەر, سوسىن سوليست بولىپ جۇ­مىسقا ورنالاستىم. مۇنداعى ورىنداعان ءبىرىنشى پارتيا­م – قىز جىبەك. ەكى جىلدان كەيىن يتالياعا وقۋعا اتتاندىم. سونى بىتىرگەن سوڭ 2013 جىلى ارنايى ىرىكتەۋدەن ءوتىپ «استانا وپەرانىڭ» شاڭى­راعىنا كىردىم.

– يتالياداعى وقۋ ءوز با­سىڭىزعا نە بەردى؟

– وي, ونى ءبىر اۋىز سوزبەن تۇيىندەۋ قيىن. تالاي پايدا تاپتىم. قانشا ايت­­قان­مەن وپەرانىڭ وتانى ەمەس پە, كورگەن-بىلگەنىم مەن كو­ڭىلگە تۇيگەنىم ۇشان-تە­ڭىز. يتاليانىڭ قاق ور­تا­سىن­­­داعى وزيمو قالاسىن­دا­عى جە­كەمەنشىك اكادەميا ونەر­بايانىمدا وشپەس ءىز قال­دىرعانىن ماقتان تۇتامىن.

– وسى تەاتردىڭ ساح­نا­­سىندا قانداي قويى­لىم­دارعا قاتىستىڭىز؟

–  بۇل تەاترداعى قادا­مىم­­دى دج.ءپۋچچينيدىڭ «بو­گە­ماسىنان» باستادىم. سوند­اي-اق مۇقان تولە­باەۆ­تىڭ ء«بىرجان-سارا­سىن­دا» التىنايدىڭ, احمەت جۇ­بانوۆ پەن لاتيف ءحامي­ديدىڭ «ابايىندا» اجاردىڭ پارتيالارىن ورىندادىم. قازىر «تۋراندوتقا» دايىندىق ۇستىندەمىن. بۇلاردىڭ سىر­تىن­دا باسقا تەاترلاردا ويناعان رولدەرىم دە بار­شىلىق. اسىرەسە اباي اتىن­داعى وپەرا جانە بالەت تەات­رىنىڭ رەپەرتۋارىنداعى گ.دونيتسەتتيدىڭ «ماحاببات شى­رىنى» وپەراسىندا ادي­­نانىڭ پارتياسىن ايت­قا­نىمدى ابىروي كورەمىن. بۇل ءوزى تۋرا مەنىڭ داۋىسىما لايىقتاپ جازىلعانداي عا­جاپ دۇنيە. قازىرگىدەي جان-جاقتان قاپتاعان قيىندىقتار قىسپاققا العان زاماندا ادامداردىڭ ءبىر ساتكە راحاتتانىپ دەمالۋىنا جاعداي تۋدىراتىن كومەديالار كەرەك سەكىلدى. سەبەبى كوڭىل كوتەرەتىن سيۋجەتتەر جانىڭدى جاي تاپتىرادى. مىناۋ «ماحاببات شىرىنى» سونداي ءمولدىر سەزىم سىيلايتىن كۇلكىلى وقيعاعا قۇرىلعان. مەن وسىناۋ تاماشا تۋىندىنىڭ ءوزىمىزدىڭ تەاتردا دا قويىلۋىن تىلەيمىن.

– «استانا وپەراعا» سىرت­تان شاقىرتىلعان اتاق­تى رەجيسسەرلەردىڭ اراسىنان كىمدەرمەن جۇمىس ىستەدىڭىز؟

– «ابايدى» قويعان يتا­ليالىق رەجيسسەر دجانكارلو دەل موناكونىڭ شەبەرلىگىنە ءتانتىمىن. تالانت! ول ماعان اجاردىڭ پارتياسىن ءبىرىنشى پرەمەرادا ايتۋ مۇمكىندىگىن بەردى. جاسىنىڭ ۇلعايعانىنا قاراماي تەپسىنىپ تۇرعان قا­جىر-قايراتىنا قايران قال­­­­دىم. بويىنا سىيماي بۋىر­­قانعان ەموتسياسى قان­داي!؟ تەمپەرامەنتى سۇم­­دىق تە­گەۋرىندى. ءوزىنىڭ جۇ­رەگىنە وتا جاسالىپتى. سو­عان قاراماي قاشان كورسەڭ دە جۇلقىنىپ جۇ­­رەدى. اري­نە ونىڭ «ابايى­نا» قا­تىس­تى ءارتۇرلى پىكىر ءبىلدى­رىلدى. بازبىرەۋلەر «اباي­­دىڭ ءۇيىن التىنمەن اپتاپ جىبەرىپتى. قازاقتىڭ كيىز ۇيىن­­دە ونداي ءسان-سالتانات بول­­ماعان» دەگەن سىڭايداعى سىڭارجاق ويلارىن ورتاعا سالىپ ۇلگەردى. الگىندەي سىنامپازدار رەجيسسەردىڭ ابايدىڭ جايلى تۇرمىسىن ەمەس, رۋحاني بايلىعىن كورسەتكىسى كەلگەنىن تۇسىنە الماسا كەرەك. ۇلتتىق جاۋھارلارىمىزدى جاھانعا تانىتۋ ورايىن­دا ەۋروپالىقتار دا ۇعا­تىنداي ەپتەگەن وزگەرىستەر جاساعاننىڭ ەش ايىبى جوق سياقتى. با­جاي­لاپ قارا­ساق, قازاقتىڭ ۇلتتىق تاقى­رىپ­تاعى وپەرالارى ءبىر-بىرىنەن اۋمايدى. ال گرۋزين ميحايل پانجيۆيدزە ء«بىر­جان-سارانى» جاڭا رەداك­تسيادا باسقاشا سويلەتتى. «تۋراندوتتى» قويعان داۆيد لەۆور موردىڭ دا قول­تاڭ­باسى وزگەشە. اكتەرلىك شە­بەر­لىگىمىزدى ايشىقتاي ءتۇستى.

– كەزەكتى رولىڭىزگە قاي­تىپ دايىندالاسىز؟

– سيۋجەتپەن دۇرىستاپ تا­نىسامىن. ءماتىندى ميىما سىڭىرەمىن. مۋزىكالىق ما­تەريالدىڭ ءمان-ماعىناسىن تۇسىنۋگە تىرىسامىن. وپەرا­لاردىڭ كوبىسى شەت تىلدەرىندە جازىلعاندىقتان ءبىراز ەڭبەك­تەنۋگە تۋرا كەلدى.

– ءوزىڭىز نەشە ءتىل بىلەسىز؟

– قازاقشاعا قارا جاياۋ ەمەسپىن. ورىسشاعا اعىپ تۇر­مىن. اعىلشىنشا جانە يتاليانشا ەركىن سويلەيمىن. فرانتسۋزشا تۇسىنىسۋگە جارايمىن. قيىنداۋ تيەتىنى – نەمىسشە.

– ونەر جولىنداعى ءبىراز بيىكتەردى باعىندىر­عا­نى­ڭىزدى بىلەمىز. كوپتەگەن حا­لىقارالىق كونكۋرستاردا توپ جاردىڭىز. اسىرەسە ماس­كەۋدەگى ايتۋلى «ۇلكەن وپە­را» تەلەجوباسىنىڭ ءۇشىن­شى ماۋ­سىمىندا باس جۇل­­دەنى يەم­دەنۋىڭىز اتاق-داڭ­قى­ڭىز­دىڭ جاھانعا جايى­لۋى­نا سەپتىگىن تيگىزگەنى تالاسسىز.

– ول راس ەندى. ەگەر شىن­دىعىن ايتسام, بۇل ونەر دوداسىنا كەزدەيسوق جاعدايدا كىرىپ كەتتىم. قاشاندا قاناتىنىڭ استىنا الۋدان شارشامايتىن قامقورشىم حورلان قا­ليلامبەكوۆا تەلەبايگەگە قاتىسۋىمدى قالاپ, قولقا سالدى. بىراق وعان قۇلاق اسۋعا ق ۇلىقتى بولمادىم. «ماسكەۋ مەنى قايتسىن, بىرىنەن-ءبىرى وتكەن ءوز انشىلەرى جىرتىلىپ ايىرىلادى» دەپ جۇرە بەردىم.

سودان سول 2014 جىلعى تامىزدىڭ اياعىنا تامان ءبىزدىڭ تەاترعا قوڭىراۋ سوعىلىپتى. ماسكەۋدەن. وسىلاي دا وسى­­لاي احمەتوۆالارىڭىز «ۇل­كەن وپەراعا» قاتىسۋى قاجە­ت. ەندى ەكى اپتادان كەيىن ماس­كەۋگە كەلسىن. بايگەنى ۇيىمداستىرۋشىلار تىڭداپ كورەدى. ال كەرەك بولسا! مەن بول­سام ەڭبەك دەمالىسىنان ەكى-ءۇش كۇن بۇرىن عانا كەل­گەنمىن. داۋىسىم دا «ورنىندا» ەمەس. ۇياتقا قالۋىم مۇمكىن. اقىرى بارۋعا بەل بۋدىم. اتالارىمىز ايتپاقشى, «شاپانىمدى شەشىپ الماس. نارتاۋەكەل! جىعىلسام جەر كوتەرەر. نەدەن ۇتىلامىن؟ ەڭ بولماسا ماسكەۋدىڭ مۋزەي­لەرىن ارالاپ بوي سەرگىتىپ قايتارمىن», دەدىم دە دەرەۋ ۇشاققا ءمىندىم.

بەدەلدى كوميسسيا الدىندا ء«تۇن پاتشايىمىنان» اريا ايتتىم. ىرىكتەۋگە قاتىسقان دمي­تري بەرتمان ءۇستى-ۇستىنە تاپسىرمالار بەرىپ ەسىمنەن تاندىردى. كانىگى كاسىبي رەجيسسەرلىگىنە سالىپ بىرەسە جىلايتىن, بىرەسە كۇلەتىن كەيىپ­كەرلەردىڭ بەينەسىن تالاپ ەتتى. ايتقانىنا كونىپ, ايداۋىنا جۇرگەندەي بولدىم. بىراق ءوز-وزىمە كوڭىلىم تولمادى. ويداعىداي ناتيجە كورسەتپەگەن سياقتىمىن. كۇ­دىك كوپ, ءۇمىت جوق. ەسەسىنە ار­مانسىز قىدىرىپ, ەلورداما كوتەرىڭكى كوڭىل كۇيمەن قايتتىم.

ارتىنان ارنايى ىرىك­تەۋدەن امان-ەسەن وتكە­نىمدى ەستىگەندە اڭ-تاڭ بولدىم. ءسويتىپ وزا شاپ­قان ون ۇمىت­كەردىڭ ءبىرى رەتىن­دە بايگەگە قاتىسىپ, با­عىمدى سىنادىم.

مۇنايدا كەدەرگىلەردىڭ كەسە-كولدەنەڭدەيتىن ادەتىن قويساڭشى بۇل. تەلەجوبانىڭ بەل ورتاسىنا جاقىنداعاندا «استانا وپەرا» ۇجىمىنىڭ دۇنيەجۇزىلىك تۋرنەسى باستالدى. سوعان قاتىسۋىم كەرەك بولاتىن. ماسكەۋلىكتەرگە ءمان-جايدى ءتۇسىندىرىپ, جارىستى جالعاستىرۋدان باس تارتتىم. ونداعىلار جاتىپ كەپ جالىنادى, ءبىر امالىن تابۋىمدى سۇراپ. سونىمەن قويشى, تىعىرىقتان شىعار جولدى جان-جاقتان ىزدەپ تاپتىق-اۋ ايتەۋىر. اقىر سوڭىندا ابىرويىم اسىپ, جەڭىمپاز اتانعانىمدى بىلەسىزدەر.

– بۇل مارتەبەلى ونەر مارافونى نەسىمەن ەسىڭىزدە قالدى؟ شىعارماشىلىعىڭىزعا تيگىزگەن پايداسى قانداي؟

– نەگىزىنەن كەز كەلگەن باسەكە جىگەرىڭدى جانىپ, نامىسىڭدى قايرايدى. شا­بىتىڭنىڭ شاما-شارقىن بايقايسىڭ. قازىلار القا­سىندا قازداي ءتىزىلىپ قاتار وتىرعان وبرازتسوۆا, حولدنەر, كالينينا, بەرتمان سەكىلدى بەدەلدى تۇلعالاردىڭ الدىندا الامانعا ءتۇسۋ وڭاي بولعان جوق. وپەرا جۇلدىزى ەلەنا وبرازتسوۆانىڭ جىلى لەبىزىن ەستۋىم جانە ونى ميلليونداعان تەلەكورەرمەن الدىندا ايتۋى بىلگەنگە از ولجا ەمەس. تانىمالدىعىمدى ارت­تىر­عان اتالمىش كونكۋرس­تان كەيىن رەسەيدىڭ ءبىرسىپىرا قالاسىندا كونتسەرت بەردىم. شاقىرىپ جاتقان جەرلەر ءالى دە جەتەرلىك.

– الەمنىڭ ايگىلى وپەرا تەاترلارىندا ءان سالعىڭ كەلە مە؟

– ول ءارتىس بىتكەننىڭ ارمانى عوي. بۇيىرعان جاق­سىلىقتاردى كورە جاتارمىز.

– اسەرلى اڭگىمەڭىزگە راحمەت.

 

اڭگىمەلەسكەن تالعات باتىرحان,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار