ولاردىڭ ىشىندە شىعىس قازاقستان وبلىسىندا – 5, قىزىلوردا وبلىسىندا – 3, قاراعاندى وبلىسىندا – 3, اقمولا وبلىسىندا – 2, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا 2 ادام سۋعا كەتكەن. سونداي-اق الماتى قالاسى مەن الماتى, قوستاناي, باتىس قازاقستان وبلىستارىنداعى سۋ قويمالارىندا دا باتىپ كەتكەن ادامدار بار. ىشكى ىستەر مينيسترلىگى توتەنشە جاعدايلار كوميتەتىنىڭ حابارلاۋىنشا, جاعاجايدا ءجانتاسىلىم ەتكەن جانداردىڭ كوبى – بالالار. اتالعان ۆەدومستۆونىڭ وكىلى رۋسلان يمانقۇلوۆ بۇل قايعىلى وقيعالاردىڭ دەنى ازاماتتاردىڭ باسىم بولىگىنىڭ مامانداردىڭ ەسكەرتپەسىنە قۇلاق اسپايتىندىعىنان تۋاتىنىن ايتادى. ال قازاقستاندا بۇگىندە ءىرىلى-ۇساقتى 50 مىڭنان استام سۋ قويماسى بار ەكەن. سوندىقتان سۋعا شومىلاردا ءوزىڭنىڭ جانە جاقىندارىڭنىڭ, اسىرەسە بالالاردىڭ ومىرىنە جاۋاپكەرشىلىكتى ەستەن شىعارماۋ كەرەك.
وسى وقيعالارعا بايلانىستى سوڭعى كۇندەرى جاعاجايلارداعى قاۋىپسىزدىك جۇمىسى كۇشەيتىلدى. ماسەلەن, استانا قالاسىنداعى ەسىل وزەنىنىڭ جاعالاۋلارىندا قۇتقارۋشىلاردىڭ تۇراقتى كەزەكشىلىگى ۇيىمداستىرىلدى. ماماندار قايىقپەن ءجۇزىپ ءجۇرىپ, ەلوردا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنا رۇقسات ەتىلمەگەن جەرلەردە شومىلۋدىڭ سوڭى نەگە سوعاتىنىن تاپتىشتەپ ءتۇسىندىرىپ ءجۇر. سۇڭگۋىرلەردىڭ ايتۋىنشا, سۋعا كەزدەيسوق باتىپ كەتپەۋ ءۇشىن ارنايى جاراقتاندىرىلعان جاعاجايلاردا عانا شومىلعان ابزال.
«استانانىڭ بارشا تۇرعىنى مەن قوناقتارىنان وتىنەرىمىز, سۋ جاڭساقتىقتى كەشىرمەيدى. ويتكەنى جۇزە, مالتي بىلەتىن ادامنىڭ ءوزى جۇرەك سوعىسىنىڭ جيىلىگىنەن, قول-اياعىنىڭ تارتىلىپ قالۋىنان سۋعا باتىپ كەتۋى ابدەن مۇمكىن. سوندىقتان ابايلاماۋدىڭ سوڭى ۇلكەن قايعىعا ۇلاسادى», دەيدى استانا قالالىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ ءبولىم باسشىسى ەلدار رايىمبەكوۆ.
وتكەن اپتانىڭ وزىندە وڭىرلەردى قوسا ەسەپتەگەندە 45 ادام سۋعا كەتتى. اسىرەسە, قاراعاندى, شىعىس قازاقستان جانە اتىراۋ وبلىستارىندا سۋعا باتۋ وقيعالارى كوپ كەزدەستى. مۇنداي جاعىمسىز دەرەك وڭتۇستىك وڭىرلەردە دە تىركەلىپ وتىر.
ءىىم توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ۆلاديمير بەككەر بالالاردىڭ سۋعا باتۋ وقيعالارىنا جۇرگىزىلگەن تالداۋ بويىنشا, قايعىلى وقيعالاردىڭ دەنى ساعات 15.00 مەن 18.00 ارالىعىندا بولاتىنىن, ياعني ساباقتان بوساعاننان كەيىن بالالاردىڭ قاراۋسىز قالاتىنىنان تۋاتىنىن ايتادى.
سوڭعى ۋاقىتتا سۋعا باتقان بالالاردىڭ جاسى نەگىزىنەن 3 جاستان 10 جاسقا دەيىن جانە 92 پروتسەنتى ۇل بالالار. «نەگىزى, ۇلدار شەشىمتال كەلەدى. سوندىقتان اتا-انالارى قىزدارعا قاراعاندا ۇلداردى جەتكىلىكتى دەڭگەيدە باقىلاۋعا الماۋى مۇمكىن. بۇل بالالاردىڭ ءوزارا توپتاسىپ, ۇيدەن شىعىپ كەتىپ, ەمىن-ەركىن جۇرۋىنە, قىدىرۋىنا مۇرسات بەرەدى. ەلىمىزدىڭ شىعىسىندا وتكەن دەمالىس كۇندەرى ءىرى سۋ قويمالارى التى ادامنىڭ ءومىرىن جالمادى. ونىڭ ۇشەۋىندە بالالار قۇربان بولدى. قۇتقارۋشىلار وزەننەن 6, 7 جانە 11 جاسار بالالاردىڭ دەنەسىن شىعاردى. ولاردىڭ ءبارى شومىلۋعا ارنالماعان جەرلەردە ۇلكەندەردىڭ قاراۋىنسىز سۋعا تۇسكەن. ءدال وسىنداي سەبەپتەرمەن سولتۇستىك وڭىردە ەكى ەر ادام قايتىس بولدى. سولتۇستىكتە سۋعا باتىپ كەتكەن تاعى ءۇش ادام سۇڭگۋىرلەردىڭ كومەگىمەن قۇتقارىلدى», دەيدى ۆ.بەككەر.
ال سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ قۇتقارۋشىلار جاساعىنىڭ جەتەكشىسى سەرگەي چەركاسوۆتىڭ ايتۋىنشا, سۋعا باتۋدىڭ نەگىزگى سەبەبى – بالالاردىڭ قاراۋسىز قالۋى مەن ەرەسەكتەردىڭ ءسپيرتتى ىشىمدىك ءىشىپ شومىلۋى. «جەدەل قۇتقارۋ جاساعى كۇن رايىنىڭ قولايسىزدىعىنا قاراماستان كۇندەلىكتى رەيد جۇرگىزەدى. ءتىپتى نوسەر قۇيىپ تۇرسا دا رەيد جۇمىستارى جالعاسا بەرەدى. ويتكەنى كەيدە جاعالاۋدا وتىرعان بالىقشىلار قارماعىنا الدەبىر زات جابىسىپ, وراتىلىپ قالسا دا, ىلمەگى سۋعا ءتۇسىپ كەتسە دە وزەنگە قويىپ كەتەدى. ال اساۋ وزەن اعىسى ادامدى قاقپاقىلداپ اعىزىپ الا جونەلەدى. وسىلايشا, بولماشى دۇنيە ءۇشىن ءومىرىن قۇربان ەتەتىن جاعدايلار ءجيى كەزدەسىپ جاتادى», دەيدى ول.
توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى كوميتەت توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە شومىلۋعا ارنالعان 100-دەن اسا قالالىق جانە 600 جەكە جاعاجاي بار. بۇل جاعاجايلاردا توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى كوميتەتىنىڭ بولىمشەلەرىندە ارنايى دايارلىقتان وتكەن جانە قوعامدىق قۇتقارۋشىلاردى قوسا ەسەپتەگەندە 1285 قۇتقارۋشى دەمالۋشىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن باقىلايدى. سونداي-اق 390 قۇتقارۋشىلار بەكەتى قۇرىلعان. ال قاۋىپتى ءارى كۇزەت قويىلماعان سۋ قويمالارى ماڭايىندا كوميتەتتىڭ جەدەل قۇتقارۋشىلار جاساعىنىڭ كەزەكشىلىگى ۇيىمداستىرىلدى. ونىڭ جالپى سانى – 53. بۇگىندە كوميتەت اكىمدىكتەرمەن بىرلەسە وتىرىپ شومىلۋعا تىيىم سالىنعان ورىنداردى انىقتادى. مۇنداي ساناتتاعى جاعالاۋلارعا 3 مىڭنان استام ەسكەرتۋ جانە تىيىم سالۋ بەلگىلەرى ورناتىلدى. ال اقپاراتتىق جۇمىستارعا بيىل العاش رەت ەرىكتىلەر ۇيىمدارى تارتىلىپ, «جاس وتان» جاستار قاناتىمەن بىرگە ءتيىستى جوسپار-كەستە بەكىتىلدى. اتاپ ايتقاندا, 330 اكتسياعا 2 مىڭنان استام ەرىكتى تارتىلىپ, 200 بەينەماتەريال ءتۇسىرىلدى جانە 123 مىڭ ناسيحاتتىق ءونىم تاراتىلدى. سونىمەن بىرگە جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى جاعالاۋداعى جانە ستيحيالى جاعاجايلارداعى بۇقارالىق دەمالىس ورىندارىندا رەيدتەر جۇرگىزىپ, ءسپيرتتى ىشىمدىكتەردىڭ ساتىلۋىنا جانە تىيىم سالىنعان ورىنداردا شومىلۋعا قارسى بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزۋدە. بۇل رەتتە 9 ساۋىردەن بەرى 2,5 مىڭنان استام رەيد جۇرگىزىلىپ, 563 ادام اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان.
اسىرەسە جازعى ماۋسىمدا بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ وتە وزەكتى. سوندىقتان سۋ قويمالارىندا بالالاردى سۋعا تۇنشىعۋدان ساقتاۋ تۋرالى بەينەروليكتەر كورسەتىلىپ, قالالىق جاعاجايلاردا 100-دەن اسا بالالارعا ارنالعان قاۋىپسىز شومىلۋ ورنى جابدىقتالدى. وندا بالالاردى دۇرىس مالتۋ مەن جۇزۋگە دە ۇيرەتەدى. قۇتقارۋشىلار بۇگىنگە دەيىن 500-گە جۋىق بالدىرعانعا ءجۇزۋ ماشىعىن ۇيرەتىپ ۇلگەردى. ەلىمىزدەگى 115 بالالار لاگەرىندە دە وسى ىسپەتتى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. تاياۋدا استانادا 4 بالدىرعاننىڭ ءبىر مەزەتتە سۋعا كەتكەنى بەلگىلى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, ولار تىيىم سالىنعان ورىندا سۋعا شومىلعان. بۇل رەتتە بالالاردى قاراۋسىز قالدىرماۋدىڭ, بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋدىڭ ماڭىزى زور, دەيدى توتەنشە جاعداي قىزمەتكەرلەرى. وسى ورايدا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى جانە جەرگىلىكتى اكىمدىكتەرمەن بىرگە اۋلا كلۋبتارىن دامىتۋ, مەكتەپ لاگەرلەرىن قۇرۋ, سپورت سەكتسيالارى مەن شىعارماشىلىق ۇيىرمەلەرىن اشۋ جۇمىستارىنىڭ وزەكتى ەكەنى تاعى دا بايقالىپ وتىر.
ارينە, حالقىمىز «اجال جەتپەي ولمەك جوق» دەيدى. بىراق «ساقتانساڭ – ساقتايدى» دەيتىن ءتامسىل بارىن دا ۇمىتپاعان ابزال. سوندىقتان جازدىڭ شىلدەسى قالاي شىجعىرسا دا ءومىرىڭىزدى باسكە تىكپەي, قاۋىپسىزدىك شارالارى ساقتالعان جاعاجايدا شومىلعانىڭىز, ءوزىڭىز دە سۋعا ءتۇسۋ بارىسىندا سەرگەك ويلاپ, شومىلۋ ءتارتىبى مەن قاۋىپسىزدىك ەرەجەسىنە باعىنعانىڭىز ءجون. بۇل جاقىندارىڭىز ءۇشىن دە ماڭىزدى.
دۋمان اناش,
«ەگەمەن قازاقستان»
