– بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ءرولى تۇراقتى تۇردە ءوسىپ كەلەدى. ءتىپتى الەۋمەتتىك جەلىلەر پايدا بولسا دا, ءداستۇرلى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ءرولى باسەڭدەمەيدى. كەرىسىنشە ولار وزىق تەحنولوگيالاردى جۇمىس قۇرالىنا اينالدىرىپ وتىر. ءبىزدىڭ ەلدەگى جۋرناليستيكا اۋقىمدى رەفورمالاردىڭ ۇدايى الدىڭعى ساپىندا. باسپا جانە ەلەكتروندىق باسىلىمدار ميلليونداعان ادامداردىڭ كوڭىل تۇكپىرىنەن بەرىك ورىن الدى. «كوپ ءسوز ۇتپايدى, ءدوپ ءسوز ۇتادى» دەمەكشى, وتاندىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى كاسىبي تۇردە شەبەر, شىنايى جانە جەدەل جۇمىس جۇرگىزۋدە, – دەدى ق.توقاەۆ.
سەنات توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, حالىقتىڭ شىنايى سەنىمىنە يە ءارى شەت ەلدەردە بەدەلى زور ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ مەملەكەت باسشىسى قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ارەناداعى ۇلتتىق مۇددەسىن ءاردايىم بيىك ۇستاپ كەلەدى. ەلباسىنىڭ كوشباسشىلىق ءارى تۇڭعىش پرەزيدەنت مارتەبەسى ەلىمىزدىڭ ساياسي جۇيەسىندەگى تۇراقتىلىقتىڭ سەنىمدى كەپىلى. «تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى تۋرالى», «قاۋىپسىزدىك كەڭەسى تۋرالى» زاڭدار ەلدەگى ىشكى جانە سىرتقى ساياساتتى جۇرگىزۋدە ەلباسىنىڭ جەتەكشى رولىنە قۇقىقتىق كەپىلدىكتەردى قامتاماسىز ەتەدى. بۇل قازىرگى الەمدەگى دۇربەلەڭگە تولى جاعدايلاردا ماڭىزدى ءرول اتقارادى. پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ نەگىزىن سالۋشى رەتىندەگى سىڭىرگەن ەڭبەگى اسا اۋقىمدى, تاريحي ماڭىزى زور.
ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا ءداۋىرى قوعام مەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ الدىنا بيىك مىندەتتەر قويىپ وتىر. تەحنولوگيالىق, ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك اۋقىمدى وزگەرىستەر بۇرىنعى ادەتتەر مەن تاپتاۋرىن كوزقاراستاردان ارىلىپ, جاڭاشا ويلاۋدى تالاپ ەتەدى. پرەزيدەنت جولداۋىندا تسيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ دەندەپ ەنۋىنە بايلانىستى قازاقستاندىقتاردى جاھاندىق وزگەرىستەر مەن قاتەرلەرگە دايىن بولۋعا شاقىردى. بۇل مىندەت تەك قوعامنىڭ قولداۋىمەن تابىستى شەشىلەتىندىكتەن, تسيفرلاندىرۋ يدەياسىنىڭ ءمان-ماڭىزىن قالىڭ بۇقاراعا جەتكىزۋدە جۋرناليستەرگە اسا جاۋاپتى مىندەت جۇكتەلىپ وتىر.
تەحنولوگيالىق تۇرعىدان جاڭارۋ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا دا اسەر ەتۋدە. بۇگىنگى كۇنى ء«داستۇرلى» بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن الەۋمەتتىك جەلىلەردەن ءبولىپ تاستايتىن شەكارالار دا ازايىپ بارادى. قازىرگى كەزدە گازەتتەردى, تەلەارنالار مەن راديوستانتسيالاردىڭ ەلەكتروندى نۇسقاسىنىڭ بولۋى زاڭدى. ولار ءتىپتى ءداستۇرلى اقپارات قۇرالدارىنان دا تانىمال بولۋدا. كوپتەگەن باسپا جانە ەلەكتروندى باسىلىمدار ينتەراكتيۆتى كەرى بايلانىس, ۇنقاتىسۋ مەن ونلاين ترانسلياتسيا مۇمكىندىكتەرىن پايدالانا وتىرىپ, الەۋمەتتىك جەلىلەرگە بەلسەندى تۇردە ارالاسا باستادى.
قازىرگى كەزدە اقپارات اعىندارى ءۇشىن مەملەكەتتىك شەكارا ۇعىمى جوق. جاڭا جاعدايدا جاعىمسىز قۇبىلىستاردى ايلا-شارعىمەن جاعىمدى ەتىپ كورسەتىپ, قوعامدىق وڭ پىكىر قالىپتاستىرۋ قاۋپى كۇرت ءوسىپ بارادى. ساراپشىلار باقىلانبايتىن الەۋمەتتىك جەلىلەردە جالعان جاڭالىقتار مەن تەرىس ناسيحاتتىڭ دەندەپ كەتۋى تۋرالى ەسكەرتىپ وتىر. ازعىرۋ مەن ارباۋعا نەگىزدەلگەن مۇنداي اقپارات ساياسي ماقساتتار ءۇشىن ءجيى قولدانىلادى.
– دانا حالقىمىز «وتىز تىستەن شىققان ءسوز وتىز رۋلى ەلگە تارايدى» دەيدى. بۇگىنگى الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى تارايتىن «اۋىزدىقسىز» اقپارات زامانىندا مۇنداي قاۋىپتى قۇبىلىستار ەل ىشىندە بەلەڭ الۋى مۇمكىن.
وكىنىشكە قاراي, زياندى اقپارات اسەرىنەن, ەڭ الدىمەن جاستار زارداپ شەگەدى. كەيبىر مۇددەلى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ جانە الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ كومەگىمەن جاستار كۇماندى يدەولوگيالىق كوزقاراستارعا ۇرىنادى, بۇلدىرگىش, ءتىپتى, زاڭعا قارسى ارەكەتتەرگە دە بارادى.وسىعان بايلانىستى قوعامدى, اسىرەسە, جاستار مەن بالالاردى جالعان اقپاراتتان زاڭ ارقىلى قورعاۋعا تۋرا كەلەدى. جاقىندا پارلامەنت بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى تۋرالى زاڭناماعا ەنگىزگەن تۇزەتۋلەر وسى ماقساتقا ارنالدى, – دەدى ق.توقاەۆ.
ونىڭ پىكىرىنشە, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى جاستاردىڭ كۇش-قۋاتىن شىعارماشىلىق ارناعا قاراي بۇرۋى ءتيىس. جاس ۇرپاق بارلىق الەۋمەتتىك ماڭىزدى ءىس-شارالارعا بەلسەنە ارالاسۋى قاجەت. وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ءبىلىمى مەن جاڭا تەحنولوگيالاردى قولدانۋى, شىعارماشىلىق تۇرعىسىنداعى تىڭ كوزقاراسى, كۇش-جىگەرى مەن يگى باستامالارى بۇرىن بولماعان جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جول اشادى.
قازاقستاندىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى الەمدەگى ەڭ جوعارى ستاندارتتاردى باعدارعا الۋى ءتيىس. ەلباسى ەلىمىزدىڭ ءداستۇرلى قۇندىلىقتارىن ساقتاي جانە ۇلىقتاي وتىرىپ, قوعامنىڭ رۋحاني ءومىرىنىڭ جاڭارۋىنا باعىتتالعان «رۋحاني جاڭعىرۋ» تۇجىرىمداماسىن جاريالادى. وسى تۇجىرىمدامانى ىسكە اسىرۋدا اقپارات قۇرالدارىنىڭ ءرولى ەرەكشە. يدەولوگيالىق كەڭىستىكتى ۇلتتىق الەمدەرگە ءبولۋ ۇردىستەرى تۋىنداپ تۇرعان كەزدە «رۋحاني جاڭعىرۋ» تۇجىرىمداماسىنىڭ قازاقستان ءۇشىن ماڭىزى زور.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە جارىق كورگەن باعدارلامالىق ماقالاسىنان كەيىن «تۋعان جەر», «قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ گەوگرافياسى», «100 جاڭا ەسىم», «100 جاڭا وقۋلىق» جوبالارى بويىنشا اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلدى. بۇگىندە قازاق ءتىلىن لاتىن جازۋىنا كوشىرۋگە دايىندىق جۇمىستارى اياقتالۋدا. رۋحاني جاڭعىرۋ قوعامدا قىزۋ قولداۋ تاپتى جانە ونى بەلسەندى تۇردە جالعاستىرۋ ءۇشىن اۋقىمدى ىستەردى اتقارۋىمىز قاجەت.
– پرەزيدەنت ازاماتتاردىڭ ماتەريالدىق دەڭگەيىن كوتەرۋگە دە باسا نازار اۋدارىپ كەلەدى. بەس الەۋمەتتىك باستاما ۇندەۋى ەكونوميكالىق تۇرعىدا جان-جاقتى ەسەپتەلگەن ءارى مۇقيات تەكسەرىلگەن قادامداردى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان بىرەگەي قۇجات. بىرلەسكەن كۇش-جىگەردىڭ ارقاسىندا ميلليونداعان قازاقستاندىقتىڭ, اسىرەسە جاستاردىڭ ءومىر ساپاسى مەن تۇرمىسىن جاقسارتۋدا باستى ماقساتقا قول جەتكىزەمىز دەپ ويلايمىن. پارلامەنتتىڭ زاڭ شىعارۋ قىزمەتىنە قولداۋ كورسەتۋدە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ەرەكشە ءرول اتقارادى. جاڭا زاڭداردىڭ قابىلدانۋى تۋرالى اقپارات جەتكىزۋمەن قاتار قوعام مەن بيلىكتىڭ اراسىنداعى ديالوگتىڭ ماڭىزدى قۇرالى بولىپ تابىلادى, – دەدى ق. توقاەۆ.
مەرەكەلىك جيىن بارىسىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدىڭ اقپارات سالاسىندا بەلسەندى قىزمەت ەتىپ جۇرگەن بىرقاتار ءباسپاسوز وكىلدەرىن سەناتتىڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن جانە العىس حاتتارىمەن ماراپاتتادى. ولاردىڭ قاتارىندا «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى» اق باسقارما توراعاسى دارحان قىدىرالى مەن باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى – باس رەداكتور ايبىن شاعالاقوۆ پارلامەنت سەناتىنىڭ قۇرمەت گراموتاسىنا جانە العىس حاتىنا يە بولدى.
سەرىك ابدىبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»