اكادەميانىڭ 1998 جىلى 2 ماۋسىمداعى رەسمي اشىلۋ راسىمىنە, 2000 جىلى باس كورپۋس قايتا جوندەلگەننەن كەيىنگى سالتاناتتى جيىنعا ەلباسىنىڭ ءوزى قاتىسقانىن ەرەكشە ريزاشىلىقپەن ەسكە العان اتاقتى سكريپكاشى, حالىق ءارتىسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى, قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ايمان مۇساقوجاەۆا: «باسىلىم بەتتەرىندە, جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتتارىمدا ەڭ اسىل ارمانىم – شىعارماشىلىق جاستاردى وقىتاتىن حالىقارالىق ورتالىق قۇرۋ تۋرالى ءجيى ايتۋشى ەدىم. ول ارمانىم ورىندالدى! مەن جاڭا استانانىڭ العاشقى شىعارماشىلىق وقۋ ورنى – قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باستاۋىندا تۇرعانىمدى ۇلكەن ابىروي سانايمىن. مۋزىكانتتاردى العاشقى قادامىنان باستاپ, جوعارى كاسىبي دەڭگەيگە جەتكىزۋ يدەياسى جۇزەگە استى», دەيدى.
ءيا, قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قۇرىلعانىنا 20 جىل تولدى. ونەردىڭ سان-سالاسىن قامتىپ ءورىسى كەڭەيگەن وقۋ ورىنى العاشقى «مۋزىكا اكادەمياسى» اتاۋىنان القىپ شىعىپ, وعان 2009 جىلى ۇكىمەتتىڭ 12 قىركۇيەكتەگى قاۋلىسىنا سايكەس «قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى» دەگەن جاڭا مارتەبە بەرىلگەن بولاتىن. ءسويتىپ 2010 جىلى ونەرتانۋ, حورەوگرافيا, كەسكىندەمە, مۇسىندەۋ, رەجيسسۋرا, وپەراتورلىق ونەر, ستسەنوگرافيا, مادەنيەتتانۋ, ونەرتانۋ جانە تاعى دا باسقا شىعارماشىلىق ماماندىقتاردى وقىتۋعا جول اشىلدى. ءسويتىپ ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن ونەرلى جاستار استاناعا اعىلا باستادى.
قازىرگى تاڭدا بۇل ۇلكەن وقۋ ورنىنىڭ وقۋشىلارى, ستۋدەنتتەرى, ماگيسترانتتارى مەن دوكتورانتتارى كوپتەگەن حالىقارالىق جانە رەسپۋبليكالىق بايقاۋلاردا, مادەنيەت, ونەر فەستيۆالدارىندا, وليمپيادالاردا جوعارى جەتىستىكتەرگە يە بولىپ كەلەدى. وعان جارتى الەمدى جالت قاراتقان تاڭعاجايىپ ونەر يەسى, وسى وقۋ ورنىنىڭ ستۋدەنتى ديماش قۇدايبەرگەننىڭ ءوزى دالەل بولسا كەرەك. كومپوزيتور جانە پيانيست, ونەرتانۋ عىلىمدارىنىڭ ماگيسترى, «دارىن» مەملەكەتتىك جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ مۋزىكا فاكۋلتەتىنىڭ 2017 جىلعى تۇلەگى راحات-بي ابدىساعيننىڭ رەسپۋبليكالىق «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» جوباسىنىڭ جەڭىمپازى اتانۋى دا از ابىروي ەمەس.
وسى وقۋ ورنى تۋرالى استانانىڭ العاشقى اكىمى ادىلبەك جاقسىبەكوۆ «زاجەچ زۆەزدۋ – ستوليتسۋ» اتتى كىتابىندا: «ۇلتتىق مۋزىكا اكادەمياسى از عانا ۋاقىتتىڭ ىشىندە تەك رەسپۋبليكادا عانا ەمەس, تاياۋ شەتەلدەردە دە تەڭدەسى جوق, تاماشا وقۋ ورنىنا اينالدى. مۋزىكا اكادەمياسىنىڭ قۇرىلۋىن ويلاعاندا ونىڭ استانانىڭ اۋىسۋىنا اينا-قاتەسىز ۇقسايتىنىن اڭعاردىم... مادەني استانا ءوز بيىگىنەن كورىنە ءبىلدى. العاشقى قارلىعاش ا.مۇساقوجاەۆادان كەيىن قالعاندارى دا كەلە باستادى», دەپتى. شىنىمەن دە سولاي ەكەنىن ۋنيۆەرسيتەت تۇلەكتەرى كۇن سايىن دالەلدەۋدە دەپ ايتۋعا بولاتىنداي.
اتالمىش وقۋ ورنىنىڭ دەرەگى بويىنشا وسى جىلدار ىشىندە ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتتەرىنىڭ 1000-عا جۋىعى حالىقارالىق بايقاۋلاردا, 500-دەن استامى رەسپۋبليكالىق بايقاۋلاردا توپ جارىپ, لاۋرەات اتانىپتى. كوپتەگەن تۇلەكتەرى مەن جاس وقىتۋشىلارى مەملەكەتتىك «دارىن» سىيلىعىنىڭ يەگەرلەرى اتانسا, وقۋ ورداسىنىڭ ۇزدىك ستۋدەنتتەرى شەتەلدەگى جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىمىن جالعاستىرۋدا ەكەنىن ايتا كەتكەنىمىز ءجون.
ەندى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ وقۋ باعدارلاماسى جايلى ءسال عانا دەرەكتەردى سويلەتسەك. وقۋ ورنىندا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءبىلىم بەرۋ بارىسىنداعى قىزمەتى ءتورت فاكۋلتەت پەن جالپى جوعارى وقۋ ورنىنىڭ قازاقستان تاريحى جانە الەۋمەتتىك-گۋمانيتارلىق پاندەر كافەدراسى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى.
مۋزىكا فاكۋلتەتىندە «فورتەپيانو», «مىندەتتى فورتەپيانو», «ىشەكتى اسپاپتار», «ۇرلەمەلى جانە سوقپالى اسپاپتار», «ەسترادا ونەرى», «مۋزىكاتانۋ جانە كومپوزيتسيا», «مۋزىكالىق ءبىلىم», «ۆوكالدىق ونەر جانە ديريجەرلەۋ» كافەدرالارى بولسا, ء«داستۇرلى ونەر» فاكۋلتەتىندە «دومبىرا», «قوبىز جانە ورىس حالىق اسپاپتارى», ء«داستۇرلى ءان» كافەدرالارى بار. ال «تەاتر, كينو جانە تەلەۆيدەنيە» فاكۋلتەتىندە «اكتەرلىك شەبەرلىك جانە تەاتر رەجيسسۋراسى», «كينو جانە تەلەۆيدەنيە», «ونەرتانۋ» كافەدرالارى جۇمىس ىستەيدى. سونىمەن بىرگە «كوركەمونەر» فاكۋلتەتىندە «كەسكىندەمە جانە ءمۇسىن», «ساندىك-قولدانبالى ونەر جانە ستسەنوگرافيا» كافەدرالارى بار. مىنە, وسى كافەدرالار اشىلعاننان كەيىن دە اياسى كەڭىپ سالا بەرگەن وقۋ ورنىنا ەلەڭدەپ, اۋىل-ايماقتىڭ استاناعا اعىلعان جاستار قاراسى كۇننەن-كۇنگە ارتا تۇسكەن.
بۇل ارينە ءبىلىم ورداسىندا مادەنيەت, ونەر سالاسىنداعى ۇزدىك ماماندار, اتاقتى عالىمدار, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىق ارتىستەرى مەن ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرلەرىنىڭ تالانتتى جاستاردى تاڭداي وتىرىپ, جۇيەلى ءدارىس بەرۋىنىڭ ارقاسىندا بولسا كەرەك.
مىسالى, 2010 جىلى قۇرىلعان «تەاتر, كينو جانە تەلەۆيدەنيە» فاكۋلتەتىنىڭ تاريحى سوناۋ 2002 جىلى ۆوكالدىق حور جانە تەاتر ونەرى فاكۋلتەتىنىڭ نەگىزىندە اشىلعان, قازاق تەاتر ونەرىنىڭ مايتالماندارى كسرو حالىق ءارتىسى, حالىق قاھارمانى, پروفەسسور ءا.مامبەتوۆ, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, پروفەسسور گ.اسپەتوۆالار, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, پروفەسسور ب.قۇرمانعوجاەۆتار نەگىزىن قالاعان «اكتەرلىك ونەر جانە رەجيسسۋرا» كافەدراسىنان باستاۋ الادى. قازىرگى تاڭدا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ساۋلەبەك اسىلحان ۇلى باسقاراتىن فاكۋلتەتتىڭ ءبىر عانا «ونەرتانۋ» كافدەراسىندا مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, قازاق تەاترتانۋشىلارىنىڭ قولباسشىسى, پروفەسسور اشىربەك سىعاي, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, قازاق كينوتانۋ سالاسىنىڭ ساردارى, پروفەسسور باۋىرجان نوگەربەك سىندى ساڭلاقتاردىڭ ۇستازدىق ىزدەرى قالدى. ولاردىڭ جولىن بۇل كۇندەرى شاكىرتتەرى جالعاۋدا.
قازىر دە ۋنيۆەرسيتەتتە ۇلتتىڭ ماقتانىشىنا اينالعان اتاقتى ادامدار از ەمەس. مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, «داڭق» وردەنىنىڭ يەگەرى, جازۋشى-دراماتۋرگ اكىم تارازي, حالىق ءارتىسى قايرات بايبوسىنوۆ, حالىق ءارتىسى اكتەر تىلەكتەس مەيراموۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, «پاراسات» وردەنىنىڭ يەگەرى, داڭعايىر جىراۋ الماس الماتوۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, كومپوزيتور كەڭەس دۇيسەكەەۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, كينورەجيسسەر, پروديۋسەر سلامبەك تاۋەكەل, حالىقارالىق فرانتس كافكا اتىنداعى مەدالدىڭ, حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ يەگەرى, جازۋشى-دراماتۋرگ روزا مۇقانوۆا, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, داۋلەسكەر كۇيشى جانعالي ءجۇزباي جانە تاعى دا باسقا ونەر قايراتكەرلەرى ءدارىس وقيدى. جالپى, فاكۋلتەتتەردە جوعارى عىلىمي اتاقتارى بار ۇستازدار قوسىنى از ەمەس. ءبىر عانا مۋزىكا فاكۋلتەتىندەگى 145 وقىتۋشىنىڭ ىشىندە 32 پروفەسسور, 2 ونەرتانۋ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, 14 عىلىم كانديداتى, 36 دوتسەنت بار.
ءسوزىمىزدىڭ باسىندا بۇل ۋنيۆەرسيتەتتىڭ وزگەشە ءبىر ەرەكشەلىگى رەتىندە ونەردىڭ بارلىق ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيلەرى بويىنشا وقىتۋدى جۇزەگە اسىرىپ وتىرعان ەلىمىزدەگى بىردەن-ءبىر وقۋ ورنى ەكەندىگىن ايتقان بولاتىنبىز. وقۋ ورنىندا باستاۋىش جانە ورتا شىعارماشىلىق ءبىلىم بەرۋ بويىنشا 7 باعدارلاما (مەكتەپ), كوللەدج بويىنشا 9 باعدارلاما, باكالاۆريات بويىنشا 18 باعدارلاما, ماگيستراتۋرا بويىنشا 15 باعدارلاما, دوكتورانتۋرا بويىنشا 3 باعدارلاما جۇزەگە اسىرىلادى. ۋنيۆەرسيتەت نەگىزىندە سيمفونيالىق وركەستر, قازاق ستۋدەنتتەر حالىق وركەسترى, سكريپكاشىلاردىڭ «كاپريچچي», «ايگولەك» انسامبلدەرى, «سەرپەر» جانە «شات» اتتى دومبىراشىلار انسامبلدەرى, «تىلەپ» جانە «نازەركە» اتتى قوبىزشىلار انسامبلدەرى, «ياپۋراي» ۆيولونچەلشىلەر ءانسامبلى, «ەلىگاي» بالالار حورى, «سامعاۋ» كامەرالىق حورى قۇرىلعان.
سونداي-اق دارىندى بالالارعا ارنالعان مەكتەپ-ينتەرنات – «قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ» قۇرىلىمدىق بولىمشەسى. بۇگىنگى كۇنى مەكتەپكە جىل سايىن شامامەن 30-35 سىنىپتا وقىتىلاتىن 600-700 وقۋشى قابىلدانادى.
بۇل كۇندە ۋنيۆەرسيتەت تۇلەكتەرى ەلىمىز جانە شەتەلدەردە كوپتەگەن جاۋاپتى دا ابىرويلى ءىس اتقارىپ, ومىردەگى ءھام ونەردەگى ءوز ورىندارىن تابۋدا. قاناتتارىن قاتايتقان وقۋ ورداسىن, ۇشقان ۇيالارىن ماقتانىش ەتەدى. «ەسترادا ونەرى» كافەدراسىنىڭ بيىلعى تۇلەگى, پرەزيدەنت ستيپەندياسىنىڭ يەگەرى, «دارىن» مەملەكەتتىك جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, قازاق ەلىنىڭ ماقتانىشى ديماش قۇدايبەرگەن:
«قازىر قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى رەسپۋبليكامىزدا عانا ەمەس, الىس-جاقىن شەتەلدەرگە دە كەڭىنەن تانىمال. ول – ەلوردامىزداعى ەڭ تاڭداۋلى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە ۇلكەن ابىرويعا يە بولۋىندا مەنىڭ رۋحاني ۇستازىم ايمان قوجابەكقىزىنىڭ ەڭبەگى زور. ونىڭ 1-كۋرسقا كەلگەننەن باستاپ قولداۋ كورسەتىپ, بولاشاعىمنان ۇلكەن ءۇمىت كۇتۋى ماعان زور جاۋاپكەرشىلىك ارتقانداي بولدى. ايمان قوجابەكقىزى كوپتەگەن بايقاۋلارعا قاتىسۋعا كومەكتەستى. ول «سلاۆيان بازارى-2015» بايقاۋىنا قاتىساردا جەڭىسكە جەتەتىنىمە سەنىم بىلدىرگەن ەدى. قىتاي ەلىندە وتكەن «مەن ءانشىمىن» بايقاۋىندا ۇلت اسپاپتارى وركەسترىن جىبەرىپ, مەنىڭ الدىڭعى لەكتەن كورىنۋىمە تىلەكتەس بولىپ, كوپ كومەك كورسەتتى.
مىنە, بيىل وقۋىمدى اياقتاپ, مامان اتانامىن. ماعان ءبىلىم بەرگەن قازاق ونەرىنىڭ قاراشاڭىراعىنا, ايمان قوجابەكقىزىنا جانە ۋنيۆەرسيتەتتەگى ۇستازدار ۇجىمىنا ۇلكەن العىس ايتامىن. شاكىرتتەرىڭىز تەك بيىكتەن كورىنىپ, قۋانتا بەرگەي! استانامىزدىڭ 20 جىلدىعىمەن قاتار كەلگەن ۋنيۆەرسيتەتىمنىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويىمەن قۇتتىقتايمىن», دەدى.
ۋنيۆەرسيتەت بىرقاتار حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ, اتاپ ايتقاندا ەۋروپالىق كونسەرۆاتوريالار, مۋزىكا اكادەميالارى جانە جوعارى مەكتەپتەرى قاۋىمداستىعىنىڭ (اەس), «Magna Charta Universitatum» ۇلى ۋنيۆەرسيتەتتەر حارتياسىنىڭ, تمد ەلدەرى كونسەرۆاتوريالارى كەڭەسىنىڭ, يۋنەسكو كلۋبتارى قازاقستان فەدەراتسياسىنىڭ مۇشەسى. سونداي-اق تمد, ەۋروپا جانە اقش جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمدار مەن كەلىسىمدەرگە قول قويىلىپ, بۇل دوستاستىق تابىستى جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى.
جاڭا ۋاقىتتىڭ جارشىسىنداي, ارداقتى استانانىڭ ايشىعىنداي, قازاق ونەرىنىڭ بولاشاق شوق جۇلدىزدارىن جارقىراتىپ شىعاراتىن وقۋ ورنىنا ەلباسىنىڭ ىقىلاسى دا ەرەكشە. سوناۋ 1998 جىلى اكادەميانىڭ رەسمي اشىلۋىندا تۇساۋىن ءوزى كەسكەن ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ەسەپتىك كونتسەرتتەرىنە ۇنەمى قاتىسۋى سونىڭ ايعاعى بولسا كەرەك. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي ۇيىمداستىرىلعان كونتسەرتتىڭ ورتاسىندا دا بولىپ وقۋ ورنىنىڭ ابىرويى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن ودان سايىن ارتتىرا ءتۇستى.
ۇلاربەك نۇرعالىم ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
