باس دارىگەر ءادىل ءدورجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, كارديولوگيالىق ورتالىق جۇمىسى قازىر تسيفرلى جۇيەگە كوشكەن. ياعني ەمدەۋ جانە الدىن الۋ ۇدەرىستەرىنەن باستاپ ىشكى قۇجات اينالىمى دا تولىق ەلەكتروندى فورماتتا جۇمىس ىستەيدى. ورتالىقتا 25-تەن اسا مەديتسينالىق جاڭا تەحنولوگيالار جۇيەسى ەنگىزىلىپتى. يننوۆاتسيالىق جاڭاشىلدىقتار بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ دىمكاس جۇرەكتەرىنە وتا جاساۋعا مۇمكىندىك بەردى.
ءا.ءدورجانوۆ – وڭىردەگى كارديوحيرۋرگيالىق ورتالىقتىڭ, جالپى, وسى سالانىڭ دامۋىنىڭ باستاۋىندا تۇرعان وبلىس كارديوحيرۋرگتەرىنىڭ ءبىرى. ماسكەۋدە مەديتسينالىق جوعارى ءبىلىم العان ول 2009 جىلى پاۆلودارعا ورالدى. وبلىس ورتالىعىنداعى №2 قالالىق اۋرۋحانادا دارىگەرلىك جولىن باستادى. ءادىل ادىلبەك ۇلى وسى جىلدار ارالىعىندا 2 مىڭنان استام جۇرەككە وتا جاسادى. وسىنشا ادام ءومىرىن ساقتاپ قالدى.
سونىمەن بىرگە ورتالىقتا ءومىرىن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا ارناعان اۋلەتتەر دە قىزمەت ەتۋدە. مىسالى, كارديوحيرۋرگ الماس انتەكەەۆ – مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, ورتالىقتاعى «جۇرەكتىڭ يشەميالىق اۋرۋلارى» بولىمشەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى. جۇبايى شولپان قايىتقىزى – №1 قالالىق ەمحانادا كارديولوگ, ەمحانانىڭ فۋنكتسيالىق دياگنوستيكا دارىگەرى. سەمەي مەديتسينا ينستيتۋتىندا ستۋدەنت كەزدەرىندە وتباسىن قۇرعان جاستار جولدامامەن پاۆلودارعا كەلگەن. ال بۇل كۇندەرى كارديوحيرۋرگيا ورتالىعىنداعى ەكستراكورپورالدى قان اينالىمى بولىمشەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى داۋرەن الماس ۇلى – انتەكەەۆتەر وتباسىنىڭ تۇڭعىشى. جولداسى سامال – مۇعالىم. اكە-شەشەسى سەكىلدى داۋرەن دە كارديولوگيا سالاسى ماماندىعىن تاڭدادى. قارىنداسى ءاليا الماسقىزى قازىر استانا مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 4-كۋرسىندا وقيدى.
الماس مۇرات ۇلى 1999 جىلى قالالىق №1 اۋرۋحانادا قىزمەت ەتىپ جۇرگەن كەزدە وسى جولداردىڭ اۆتورىنا دا وتا جاساعان ەدى. ءالى ەسىمدە, ءىش قۇرىلىسىما ەكىنشى رەت وتە كۇردەلى, اۋىر وتا جاسالدى. ول كەزدە كەيبىر اناليزدەردى الماتىعا جىبەرەتىن. قازىرگىدەي مىقتى تەحنولوگيا جوق. الماس جاساعان ءساتتى وتادان كەيىن وتباسىما ورالدىم. كەيدە كورگەندە:
– ايتتىم عوي مەن سىزگە, 100 جاسايسىز! – دەپ قالجىڭداپ جاتادى.
اق حالاتتى ابزال جان دەگەن وسى.
– كەۋدە تۇسىڭىز شانشىپ اۋىرسا, ارقاڭىزعا نەمەسە قولىڭىزعا بەرىلەتىن بولسا, سۋىق تەر شىقسا, دەمىكپە پايدا بولسا, قان قىسىمىڭىز بىرەسە جوعارىلاپ, بىرەسە تومەندەي بەرسە بىردەن كارديولوگ دارىگەردىڭ كومەگىنە جۇگىنىڭىز, – دەيدى الماس مۇرات ۇلى. – جىلىنا ءبىر رەت كارديوگراممادان ءوتىپ تۇرۋ قاجەت.
بۇل كۇندەرى ءا.ءدورجانوۆ باسقاراتىن ورتالىق كارديوحيرۋرگتەرى ماماندىقتارىنا ساي بىلىكتىلىكتەرىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن بەلارۋس, رەسەي, يزرايل, فرانتسيا, يتاليا, اۋستريا, انگليا, نيدەرلاند ەلدەرىندە وتەتىن حالىقارالىق كونگرەستەر, كونفەرەنتسيالار, سيمپوزيۋمدارعا قاتىسادى. ورتالىقتا كارديولوگ-دارىگەرلەر ايجان احمەتبەكوۆا, ەلەنا كوچەنگينا, ساۋلە ايتپاەۆا, مانشۇك ساتاباەۆا, ناتاليا پەداشەنكو, كۇلاش مىقىموۆا, كروكۋس ۆلاديمير, مارات جانبوسىنوۆ, دارحان دايروۆ جانە باسقا دا دارىگەرلەر بىرلەسە قىزمەت ەتۋدە.
بارلىق بولىمشەلەرى زەرتحانالار, دياگنوستيكالىق زەرتتەۋلەر سوڭعى ۇلگىدەگى مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتارمەن جاراقتالعان. جاڭا تەحنولوگيانىڭ كومەگىمەن كىشكەنتاي سابيلەردىڭ جۇرەگىنە وتا جاسالۋدا. ورتالىق ۇجىمىنىڭ ورتاشا جاسى 28 جاستى قۇرايدى. قازىر جۇرەككە وتا جاسايتىن حيرۋرگتەردىڭ كوبى قازاق جاستارى.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وبلىسقا جاساعان جۇمىس ساپارلارىنىڭ بىرىندە ورتالىققا كەلىپ, جاس كارديوحيرۋرگ دارىگەرلەرمەن جۇزدەسكەن بولاتىن.
– ەلىمىزدە مەديتسينا سالاسىنا باسا ءمان بەرىلۋدە. استانادا كارديوحيرۋرگيالىق كلاستەر قالىپتاستى. ءاربىر وڭىردە ورتالىقتار اشىلۋدا. ەندىگى كەزەك – دارىگەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىندە. رەسەيلىك ارىپتەستەرمەن بايلانىستى نىعايتۋ كەرەك. بۇل ءۇشىن جول اشىق. ۇيرەنۋگە نيەتتى ادامنىڭ قولىنان كەلمەيتىن دۇنيە جوق, – دەگەن ەدى سوندا ەلباسى.
مىسالى, ءبىراز جىل بۇرىن ءتۋابىتتى جۇرەك اقاۋى بار سابيلەرگە وتا جاسايمىز دەپ ويلاعان جوقپىز. جاڭا زامان جەتىستىكتەرىنە ءبىز دە قول جەتكىزدىك, – دەيدى و.مۇقاشەۆ.
بۇل ارينە مەديتسيناعا كەلگەن جاڭا وزىق تەحنولوگيالاردىڭ, وتاندىق دارىگەر ماماندارىمىزدىڭ قول جەتكىزگەن جەتىستىگى. بالالاردىڭ جۇرەك سىرقاتىنا دا, ءتىپتى تۋا بىتكەن جۇرەك اقاۋى بار جاس سابيگە دە وتالار وسى ورتالىقتا جاسالادى. وبلىس اۋداندارىنان ەكگ قابىلداۋ بويىنشا ينتەرنەت-كابينەت جۇمىس ىستەيدى.
– يننوۆاتسيا قازىر جەرگىلىكتى اۋرۋحانالارعا جەتتى. الداعى ۋاقىتتا كارديوحيرۋرگيالىق ورتالىقتىڭ جوسپارىندا جۇزدەگەن جۇرەككە وتا جاساۋ مىندەتى تۇر. بۇل قاراپايىم حالىق جۇرەك اۋرۋىنان ەمدەلۋ ءۇشىن شەتەل اسىپ, شيپا ىزدەمەسىن, وزىمىزدە وتا جاساتىپ, وزىمىزدە ەمدەلسىن دەگەن ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى, – دەيدى ءادىل ءدورجانوۆ.
ورتالىقتىڭ قۇرىلىمىندا حيرۋرگيا, وڭالتۋ, ينتەرۆەنتسيالىق كارديولوگيا, اريتمولوگيا جانە ەلەكتروفيزيولوگيا بولىمدەرى جانە اۋىسىمىنا 50 ادامعا ارنالعان كونسۋلتاتيۆتىك-ەمحانا ءبولىمى بار. ورتالىقتىڭ باستى ەرەكشەلىگى – بالالاردىڭ جۇرەگىنە وپەراتسيا جاساۋ مۇمكىندىگى بولىپ تابىلادى. بۇرىن ونداي وپەراتسيالار استانا جانە الماتى قالالارىندا عانا جاسالاتىن.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان»
پاۆلودار