ونەر • 07 ماۋسىم, 2018

تىنىشتىقبەك ابدىكاكىم پوەزياسى

962 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن
تىنىشتىقبەك ابدىكاكىم پوەزياسى

و, تۋعان جەر,

سەنسىز كىممىن مەن؟

سورلاپ ءبىر جۇرگەن سۇمدايمىن.

سوندىقتان,

اقىل ايتقىش جۇرتتان گورى, قۋارعان قۋرايىڭدى تىڭدايمىن.

شوڭگەڭدى ويلاي قالسام دا,

بال تاتي كەتەدى

كوكىرەگىم تۇبىنە تۇنعان ۋداي مۇڭ.

 

اداستىرماس ءۇشىن جول بۇراڭ,

اقىلىم ىشىنە قىرانىڭنىڭ شاڭقىلى

مەن

ارلانىڭنىڭ ىرىلىن دا الدىرام...

اعىل-تەگىل كۇي شەرتە باستاسام سەن ءجايلى,

ارقارىڭا اينالا كەتكىسى كەلەدى قويىشەكتى دومبىرام.

 

تاۋ-تاسىڭ, وزەن-توعايىڭ – كوكتەكتى قامبارىم.

جادىما قۋات ۇستەيدى – جابايى بۇلتتارىڭا اربالۋ.

كۇيىنىپ جۇرسەم دە, كۇرسىنبەۋگە تىرىسام,

كۇڭىرەنە جونەلمەسى ءۇشىن كۇنشىلىك جەردەگى بالبالىڭ.

 

ءتىپتى, كەسىرتكەڭنىڭ قۇيرىعىن باسىپ وتسەم دە,

كەتىپ قالاتىن سەكىلدى كەۋدەمدەگى جاننان ءمان.

تيتىمدەي وسىراق قوڭىزىڭ ءۇشىن دە –

ويسىل قاراداي ءتاۋبام بار.

و, تۋعان جەر,

مەن

ءبىر ۋىس توپىراعىڭدى قۇنارلاندىرۋعا جارارلىق

تەزەك بولۋدان دا ارلانبان.

 

جۋسانىڭنىڭ تىنىسىنان جاراتىلعان-دى –

جۇرەگىمدەگى تاقسىر-ار.

امان-ساۋلىعىڭدى سوڭىرا سۇيەگىمە دە تاپسىرام.

و تۋعان جەر,

ءوزىڭدى اڭساعانداعى ويلارىم –

– ماسالارىڭنىڭ ىزىڭىنان دا سامالا توقي الاتىن

عالامات باقسىلار...

 

ىرىم

 

«تاعى دا ءبىر مۇڭلى كۇن ءوتتى» دەيدى كۇنتىزبە.

قايدان پايدا بولادى مۇڭ بىزدە؟

قايدان پايدا بولۋشى ەد,

سۇيىسۋگە ماشىق بولعانىمىزبەن,

ءبىر-بىرىمىزگە عاشىق بولا الماي ءجۇرمىز دە!

كوكتەمدە بالعىن نۇر توككەندە كارى كۇن,

ءسابيدىڭ سىقىلىعىنداي قاسيەتتى – ءار ۇعىم.

قولىڭنان كەلسە, جاۋىڭنىڭ دا جانىن

نۇرلاندىر.

ساعان دا تۇسەر جارىعى!

تابيعات زاڭى دا – سول, قاراعىم,

ۇيىڭدەگى زات ەكەش زات تا – قۇدايى قوناعىڭ!

ال, جامانداردىڭ بايراعى –

جاقسىلاردىڭ بالاعى...».

كۇندە تاڭەرتەڭ وسىلايشا كۇبىرلەپ وزىمە,

ۋاقىتتىڭ جاپىراعىنداي كورىپ سۇيەمىن

كۇنتىزبەنىڭ كەزەكتى ءبىر پاراعىن.

 

* * *

كەلە جاتام تىرلىكتە.

ءار كۇن ماعان – ەرەك كۇن.

جابىرقاۋلىسى بولسا,

الپەشتەگىم كەلەدى,

جاۋتاڭ ساۋلەلەرىنەن دە دەمەپ ءبىر.

جولاي,

شيپا بولار ما دەپ,

سيپاي وتەم, جارالانعان جاپىراعىن دا تەرەكتىڭ.

 

ماعان – اقپانداعى ايازدىڭ ءوزى – مارقاسقا.

اياعىمدى دا ايالاي باسىپ ءار تاسقا,

توبەسىنە گۇل ءبىتسىن دەگەن تىلەكپەن,

توپىراق ۋىستاتىپ تا كەتەم جارتاسقا.

 

بىلمەيمىن, شاپاعاتىم تيەر قانشالىق.

ال, جاقسىلىقسىز: جان – سارى...

قايعىدان ولگەن قارا سۋ كورسەم,

وعان دا كۇرسىنىسىممەن دەم سالىپ...

 

ءيا, كەلە جاتام تىرلىكتە,

مەيلى, ادام بولسىن, يت بولسىن,

بارىنە سالەم دە بەرىپ ءبىرىنشى.

ول دا – ءوزىم ەجەلدەن ۇناتاتىن ىرىم شىن.

اي نۇرىنان توڭازىعان تۇنگە دە شام جاعا قويۋعا اسىعام.

جاڭا تۋعان سابيدەي جىلىنسىن.

 

سىناۋشىم – عارىش تۇكپىرىندەگى كۇن-قۇداي.

سەزىم اتاۋلىنىڭ اسىلى – مەن سەكىلدى مۇڭلىدا.

اڭداۋسىزدا ايتا قالعان ءبىر اۋىز ادال ءسوزى ءۇشىن,

ارقاعا قاعام سۇمدى دا.

سونىڭ ءبارى, مەنىمشە, – ءۇر-ءومىر.

ساناما جۇپار دارىتقان كيە – مىڭ.

ەگەر, وتانىم تالاپ ەتسە,

كوبەلەك تىنىسىنان دا اتىلا كەتەر

زەڭبىرەك اۋزىنان دا سۇيەمىن!

 

* * *

«قار جاۋادى – دەيدى مەتەوستانتسيا, – ءبىر اۋىق».

ول – قارا كۇز كۇرسىنىسىنىڭ بۇرشىكتەنگەن قىلاۋى.

سوندا اۋەدەن پەرىشتە شىلتەرىن كورەسىڭ, ءتۇس اۋا.

قىس دەگەن نە؟

ۇشىراعان جاز – ول, قۇساعا.

 

ال, كوكتەم شە؟

ول دا – كۇننىڭ جاراتۋشىعا ۇقساس قيالى.

سول قيالعا جاپىراقتانعان بارشا جۇلدىز سىيادى.

قانە, ۋايىمىڭدى دا ىڭىلداشى جاپ-جارىق.

جايقالعان شاشىڭ دا – ءشوپ جانى.

 

ءيا, قازىر – قاراشا ايى.

وزىڭە بايلانىستى – ءتانىڭنىڭ دە توڭۋ-توڭباسى.

جۇماق پەن تامۇقتى نۇسقاپ تۇرادى كوڭىلىڭنىڭ كومپاسى.

تابا المايسىڭ بۇ دۇنيەنىڭ دە ەشبىر جالعانىن,

دەمىڭ سامال اڭقىسا, - بولعانى.

 

قايدا جۇرسەڭ دە, ءبىرتۇتاسسىڭ – ءوزىڭ تۋعان ولكەمەن.

جان – ماڭگى كوكتەپ جاتاتىن اقىل-ەس, ەڭ كەمەل.

سەنىڭ دە قالامپىر اڭقىسىن ازابىڭ.

ءىڭىر قىزىلىنا ساۋساق ماتىرىپ,

تاڭ تۋرالى ولەڭ جازا ءبىل.

 

* * *

ادەتتە,

سايتانىممەن ءبىر ۋاق تىلدەسە قالسام-اق,

قوزا كەتىپ وي تۇرىندەگى قىرىق سان وقىرام,

كوپكە دەيىن قيپىجىقتانا سيىرلانىپ وتىرام...

سونسوڭ, شوشىپ كەتىپ,

ءشوپ بالاسىنان ۇيرەنگەن دۇعالارىمدى

وقي باستايمىن سارناتا,

بۇتكىل ادام بالاسىنىڭ اتىنان!..

 

سونىڭ ءوزى كۇنادان ارىلۋدىڭ زاڭى ما؟

قۇستار جينالىپ ماڭىما,

بۇعىلار دا مەكىرەنىپ شالعايدان,

ءىڭىر قىزىلىنان دا تاڭ دىبىسى ەستىلەدى سارعايعان,

جوق سەكىلدەنىپ تۇك قايعىم.

تالماعانىنىڭ بارىنەن گاۋھار عانا

قورىتاتىن قۇرتتايمىن.

الايدا,

جان جارىم الاقانىما قۇيىپ بەرگەن ءتىرى سۇتتەن

جاسقانشاقتانا ۇرتتايمىن,

قاھاردان قورقىپ حالىقتىق...

سوندا,

قاق جارىلا بولىنە كەتەدى ءسۇتتىڭ دە اق مايى مەن

كوك سۋى!

نەمەسە... ءىرىپ سالا بەرەدى جارىقتىق!

 

* * *

ءالى ەسىمدە...

ءتۇن.

جۇلدىزدار.

كوڭىل ءنىلىن مۇڭ شايىپ...

ەرنەۋىنەن نۇر توگىلتەر, اي كەمەسى قيسايىپ.

قارسى الدىمدا ءبىر سۇلۋ قىز.

تۇڭعيىق-كوز, ءشول-ەرىن...

سەزىمىنىڭ جۇپار ءيىسى اڭساتادى پەرى ەلىن.

شارا-اياقتا – شامشىل قىمىز.

ساپىرىلا تولقىپ سارى جىنى..

ءتۇن قۇسىنداي بادىراق ءسوز –

جارق-جۇرق ەتكەن قالجىڭىم.

سىڭق-سىڭق كۇلكى... گۇلدى كويلەك... ەتەگى ءسال ءتۇرىلىپ...

سايتانىمدى قوزدىرادى شەگىرتكەلەر شىرىلى!

 

ءسال ارىدە – قامىستى كول.

ول دا ۇمىتقان ۇيقىنى.

بۇرىن قالاي اڭعارماعام باقا ءۇنىنىڭ سۇيكىمىن!

قىز دەمىنىڭ قۋاتىنان قۇمار مايى ەزىلە...

كىندىگىنىڭ بۇلك ەتكەنىن وقىپ قويعام كوزىنەن!

اپپاق تىستەر... جالت-جۇلت جۇلدىز...

سۇيكىمدى يەك, ءشول-ەرىن...

جۇپار باردا,

قۇشاق باردا,

ءسۇيىس باردا, – جوق ءولىم!

مي ىشىنە وت ۇرلەگەن ج ۇلىن عانا – قاۋىپتى!

اي كەمەسى... ءوز جولىنان ول كەتتى مە اۋىتقىپ؟..

تۇيسىگىمنىڭ تۇكپىرىندە كۇرمەتىلىپ ار ءتىلى...

ساۋساقۇشى ساۋلەلەرىم قىز توسىنە تارتىلىپ!..

 

... ولەڭ-ءشوپتىڭ قىتىعىنان وياندىق ءبىز بەسىندە.

وپىندىم با؟

وكىندى مە ول؟..

سول عانا جوق ەسىمدە.

 

تىنىشتىقبەك ابدىكاكىم,

اقىن

سوڭعى جاڭالىقتار

الماتى وبلىسىندا جەر سىلكىنىسى سەزىلدى

توتەنشە جاعداي • بۇگىن, 14:45